Bank przegrał kasację w sprawie kredytu frankowego, umowa nie wiąże kredytobiorców

Wyrokiem z 16 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Słupsku ustalił nieistnienie

bliżej określonej umowy kredytu z 23 września 2005 r. zawartej między D.C. i E.C. a

Bankiem spółką akcyjną w W., zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów

103 988,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 31 lipca 2020 r. do

dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach postępowania.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 23 sierpnia 2022 r. oddalił apelację

pozwanego oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

Z zaakceptowanych przez Sąd Apelacyjny ustaleń faktycznych Sądu

Okręgowego, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, wynika, że

powodowie jako konsumenci zawarli z bankiem umowę kredytu budowlano-

hipotecznego denominowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF) w wysokości

59 902,05 CHF. Kwota kredytu lub transzy kredytu miała być wypłacana w złotych

po przeliczeniu według kursu kupna waluty kredytu obowiązującego w banku w dniu

wypłaty kredytu lub transzy kredytu, zgodnie z tabelą kursów walut banku Podlegała

ona przeliczeniu na złote po kursie sprzedaży waluty kredytu obowiązującym

w banku w dniu dokonywania spłaty, zgodnie z bankową tabelą kursów walut.

Treść postanowień umowy nie była ustalana indywidualnie. Powodów nie

poinformowano należycie o ryzyku związanym z zawarciem tego rodzaju umowy,

a zwłaszcza, że kurs franka szwajcarskiego będzie miał istotny wpływ na saldo

kredytu. Doradca kredytowy wskazał natomiast, że kredyt jest bezpiecznym

produktem finansowym. Przy zawieraniu umowy powodowie podpisali oświadczenie,

zawierające ogólnikowe stwierdzenie, że kredytobiorca jest świadomy ryzyka

kursowego, co miało mu zostać wyjaśnione przez bank.

W okresie od zawarcia spornej umowy do 12 grudnia 2019 r. powodowie

zapłacili bankowi łącznie 141 034,85 zł. Korzystając z uprawnienia do rozdrobnienia

roszczeń powodowie w sprawie dochodzili jedynie części tej kwoty, tj. 103 988,88 zł.

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że

postanowienia umowy odnoszące się do mechanizmu przeliczania świadczeń stron

II CSKP 658/24

3

na walutę obcą, a w szczególności ustalania kursów tej waluty, miały charakter

niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. Wprawdzie

postanowienia te odnosiły się do głównych świadczeń stron, jednak nie można

przyjąć, aby zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny. Sąd odwoławczy za

niewystarczające uznał informacje przekazywane kredytobiorcom przez bank

o ryzyku kursowym. O abuzywności odpowiednich postanowień umowy przesądza

również odesłanie do tabeli kursów walut kredytodawcy w sytuacji, w której nie

zostały określone zasady, na jakich kursy te mają być ustalane.

W ocenie Sądu Apelacyjnego uznane za abuzywne postanowienia nie mogły

zostać zastąpione żadnym innym mechanizmem, a w szczególności takim, z którego

wynikałoby zastosowanie w umowie średniego kursu NBP. Sąd drugiej instancji

wskazał, że skoro abuzywnością dotknięte są postanowienia odnoszące się do

głównych świadczeń stron (skutkujące trwałą bezskutecznością umowy), to brak jest

istotnych przedmiotowo elementów umowy, a zatem na podstawie art. 58 § 1 i 3 k.c.

umowa taka jest nieważna – nie wiąże stron.

Sąd Apelacyjny za bezzasadny uznał ewentualny zarzut zatrzymania

podniesiony przez pozwanego wskazując, że w sprawie nie zachodzą przesłanki

z art. 496 i 497 k.c. W jego ocenie prawo zatrzymania nie znajduje zastosowania do

umowy kredytu, gdyż nie jest ona umową wzajemną.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pozwany zarzucił naruszenie:

1) art. 3851 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29

sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (dalej: „pr. bank.”); 2) art. 3851 § 1 i 2 w zw. z art.

56 w zw. z art. 358 § 2 k.c. i 69 ust. 3 pr. bank.; 3) art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3

w zw. z art. 4 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia

1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej:

„dyrektywa 93/13”); 4) art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1

w zw. art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13; 5) art. 358 § 2 w zw. z art 56 w zw. z art. 65 k.c.;

6) art. 24 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku

Polskim (dalej: „ustawa o NBP”), względnie art. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r.

Prawo wekslowe (dalej: „pr.weksl.”); 7) art. 487 § 2 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2

II CSKP 658/24

4

pr.bank. w zw. z art. 496 k.c.; 8) art. 496 w zw. z art. 497 w zw. z art. 455 w zw. z art.

481 § 1 k.c.; 9) art. 455 w zw. z art. 481 k.c.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku

i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty przez zmianę wyroku Sądu Okręgowego

i oddalenie powództwa w całości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjna powodowie wnieśli m.in. o oddalenie

skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Problematyka przedstawiona w jej zarzutach była wielokrotnie

i wszechstronnie rozważana w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego

w kontekście zbliżonych stanów faktycznych, a skarżący nie przedstawił

argumentów, które uzasadniałyby odejście od wypracowanych w judykaturze

rozwiązań. W konsekwencji podniesione zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wbrew twierdzeniom skargi nie jest możliwe wyodrębnienie i dokonanie

samodzielnej oceny klauzuli ryzyka walutowego i klauzuli spreadu walutowego

składających się łącznie na zawartą w spornej umowie klauzulę przeliczeniową.

Klauzula ryzyka walutowego nie może funkcjonować bez klauzuli kursowej

określającej przeliczenie zobowiązań stron celem ustalenia wysokości ich

świadczeń. Z kolei klauzula spreadowa nie ma racji bytu w umowie, w której nie

zastosowano mechanizmu przeliczeniowego i wynikającego z niego narażenia

konsumenta na ryzyko kursowe. W konsekwencji klauzule te, składające się na

przyjęty w umowach kredytowych mechanizm przeliczeniowy, są ze sobą ściśle

powiązane (zob. uzasadnienie uchwały całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia

2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118, i przywołane tam orzecznictwo).

W analizowanej umowie występują obydwa rodzaje powyższych klauzul i Sąd

Apelacyjny dokonał ich oceny pod względem abuzywności, odwołując się do

przesłanek określonych w art. 3851 § 1 k.c. Powiązanie postanowień zawartej umowy

z walutą obcą było przedmiotem jego analizy bez ograniczenia wyłącznie do klauzuli

II CSKP 658/24

5

spreadowej. Postanowienia te nie zawierały opisu mechanizmu waloryzacji, na

podstawie którego powodowie mogli samodzielnie oszacować konsekwencje

ekonomiczne zawartej umowy. Oznacza to, że bankowi została pozostawiona

dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania swoich tabel kursowych, a przez

to kształtowania wysokości zobowiązania powodów.

Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczanie

kwoty udzielonego kredytu na złote przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na

walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają

charakter niedozwolonych postanowień umownych. Takie klauzule mają charakter

abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny

z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sprzeczność z dobrymi

obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na

uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia

konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na

złote w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności

poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia

konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne,

niezależnie od tego, czy swoboda banku w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś

sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń

od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów. Określenie

wysokości należności obciążającej kredytobiorcę w umowie kredytu powiązanego

z walutą obcą z odwołaniem do kursu waluty obcej ustalanego jednostronnie przez

bank bez wskazania obiektywnych kryteriów jego oznaczania jest nietransparentne,

pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza

kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron

umowy kredytu. W konsekwencji, postanowienia takie są niedopuszczalne, a ich

bezskuteczność może prowadzić do upadku umowy w całości (zob. np. wyroki SN:

z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 9 września 2022 r., II CSKP 794/22; z 12 grudnia

2023 r., II CSKP 1549/22).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, zgodnie

z którym klauzula indeksacyjna (denominacyjna) określa główne świadczenia stron.

Za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy”

II CSKP 658/24

6

w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają

podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu

charakteryzują tę umowę. Za takie uznawane są również postanowienia określane

jako „klauzule ryzyka walutowego”, które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy –

konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia

kosztu kredytu (zob. orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu uchwały SN z 25

kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, oraz wyroki TSUE: z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13,

Kásler i Káslerné Rábai; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Matei; z 23 kwietnia 2015 r.,

C-96/14, Van Hove; z 20 września 2017 r., C-186/16, Andriciuc i in.; z 20 września

2018 r., C-51/17, OTP Bank i OTP Faktoring; z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai;

z 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak).

Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają kontroli

pod kątem ich abuzywności pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób

jednoznaczny (art. 3851 § 1 zd. 2 k.c.). Takie rozwiązanie, wywodzące się z art. 4

ust. 2 dyrektywy 93/13, opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia

określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę

konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę i zasada

ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej

w prawie cywilnym. Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować

postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma

możliwości łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów

świadczenia drugiej strony (zob. wyrok SN z 22 listopada 2023 r., II CSKP 184/23).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W orzecznictwie

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśniono, że wymóg wyrażenia

warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by umowa

przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego

odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym

mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by

konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria,

wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne (zob. wyroki SN:

z 4 czerwca 2024 r., II CSKP 149/24; z 6 grudnia 2024 r., II CSKP 827/23, i cytowane

tam orzeczenia TSUE). Innymi słowy, umowa musi zawierać takie postanowienia,

II CSKP 658/24

7

które pozwalają ustalić treść stosunku zobowiązaniowego – w szczególności rozmiar

przyszłego świadczenia konsumenta przy wykorzystaniu zobiektywizowanych

kryteriów. Nie chodzi tu zatem wyłącznie o jednoznaczność językową umowy (zob.

m.in. wyrok SN z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22, i tam powołane orzecznictwo).

Nie budzi wątpliwości, że sporna klauzula przeliczeniowa zamieszczona

w umowie kredytu opisanych powyżej kryteriów nie spełniała – nie została ona

bowiem jednoznacznie sformułowana. Na jej podstawie bank mógł swobodnie

(dowolnie) ustalić wysokość kwoty kredytu oddanej do dyspozycji powodów, a oni

nie byli w stanie z góry oszacować kwoty, którą mieli obowiązek świadczyć, skoro

zasady przewalutowania określał jednostronnie bank (zob. np. wyrok SN z 21 marca

2025 r., II CSKP 62/24).

W tym kontekście należy podnieść, że nie jest wystarczające wskazanie

w umowie, iż ryzyko związane z zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca oraz

odebranie od niego oświadczenia o standardowej treści, że został poinformowany

o ponoszeniu ryzyka wynikającego ze zmiany kursu waluty oraz przyjął do

wiadomości i akceptuje to ryzyko. Wprowadzenie do umowy kredytu zawieranej na

wiele lat mechanizmu działania ryzyka kursowego, wymagało szczególnej

staranności banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się

z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji

ekonomicznych zawieranej umowy. W takim stanie rzeczy przedkontraktowy

obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego powinien zostać wykonany

w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający konsumentowi, który z reguły

posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie tego rodzaju

kredytu jest bardzo ryzykowne (zob. wyroki SN z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18,

i z 14 lutego 2025 r., II CSKP 917/23).

Tym samym za nietrafny należy uznać zarzut skargi kwestionujący sposób

ujęcia przez Sąd Apelacyjny przesłanki „jednoznaczności” spornych postanowień

w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.

Przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych stanowią regulację

szczególną w stosunku do art. 58 § 2 k.c. przewidującego nieważność czynności

prawnej sprzecznej z wymienionymi w tym przepisie czynnikami (zob. uchwałę SN

II CSKP 658/24

8

z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 109; wyroki SN: z 1

marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 13 listopada

2024 r., II CSKP 555/24; z 14 lutego 2025 r., II CSKP 1996/22).

Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter

niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja

bezskuteczności niedozwolonego postanowienia. Wyeliminowanie z łączącej strony

umowy kredytu denominowanego opisanych powyżej niedozwolonych postanowień

umownych wymaga zatem oceny, czy umowa w pozostałym zakresie jest możliwa

do utrzymania. Sąd Apelacyjny dokonał takiej oceny i jest ona zgodna

z prezentowanymi w tej materii poglądami Sądu Najwyższego oraz Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Za niezasadne należy zatem uznać zarzuty pozwanego banku, że po

usunięciu z umowy kredytu abuzywnych postanowień umownych, które nie wiążą

powodów (konsumentów), możliwe jest wprowadzenie w ich miejsce innego

mechanizmu określającego sposób ustalania kursu waluty obcej, dzięki czemu

umowa może nadal funkcjonować w obrocie. Bezzasadność tych zarzutów wynika

jednoznacznie z przywołanej już uchwały SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22,

w której przyjęto m.in., że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu

indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu

waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,

w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia

zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa

lub zwyczajów. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

Na podstawie art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie.

W konsekwencji żaden z przedstawianych przez pozwanego przepisów,

w tym: art. 56, 65 § 2, art. 358 § 2 k.c., art. 41 pr.weksl. oraz art. 24 ust. 3 ustawy

o NBP, nie może zostać uznany za możliwy do wykorzystania w celu określenia

wiążącego strony kursu waluty obcej.

II CSKP 658/24

9

Jedynie ubocznie zauważyć należy, że przywołana uchwała potwierdziła

dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wejście w życie

ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych

innych ustaw, czyli tzw. ustawy antyspreadowej, którą dodano ustęp 3 do art. 69

pr.bank., w żaden sposób nie wpłynęło na ocenę abuzywności postanowień we

wcześniej zawartych umowach kredytu i ich konsekwencji dla ważności tych umów.

Uzupełniająco przypomnieć trzeba także, że Trybunał Sprawiedliwości Unii

Europejskiej, analizując dopuszczalność dokonywania wykładni umowy na

podstawie art. 65 k.c. w celu utrzymania jej w mocy po wyeliminowaniu klauzul

abuzywnych wyjaśnił, iż art. 5 i 6 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób,

że stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy, który stwierdził nieuczciwy

charakter warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem

w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, dokonał wykładni tego warunku w celu

złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka wykładnia

odpowiadałaby wspólnej woli stron (zob. wyrok z 18 listopada 2021 r., C-212/20, M.P.

i B.P. przeciwko „A.” S.A.).

Podobnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że nie można

dokonać wykładni umów kredytu na podstawie art. 65 § 2 k.c., już po usunięciu z nich

postanowień abuzywnych. Dla rozstrzygnięcia o utrzymaniu umowy w mocy

nieadekwatne jest odwoływanie się do hipotetycznej woli stron, groziłoby to bowiem

ryzykiem dalszego pogorszenia sytuacji strony dotkniętej nadużyciem, gdyby strona,

która narzuciła niedozwolone postanowienie umowne wywodziła, że nie zawarłaby

umowy z jego pominięciem (zob. wyrok SN z 20 czerwca 2024 r., II CSKP 637/23).

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2024 r.,

III CZP 31/23 (OSNC 2025, nr 3, poz. 25) przesądzono, że prawo zatrzymania (art.

496 k.c.) nie przysługuje stronie, która może potrącić swoją wierzytelność

z wierzytelności drugiej strony. Natomiast w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 5 marca 2025 r., III CZP 37/24 (OSNC 2025, nr 11, poz. 98),

wyjaśniono, że w razie dochodzenia od banku zwrotu świadczenia spełnionego na

podstawie umowy kredytu, która okazała się niewiążąca, bankowi nie przysługuje

prawo zatrzymania na podstawie art. 496 w zw. z art. 497 k.c.

II CSKP 658/24

10

Analogiczne stanowisko wyrażono w orzecznictwie unijnym. W wyroku

z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, Getin Noble Bank (Délai de prescription des actions

en restitution), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że art. 6 ust. 1

i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować

w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego,

zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez

przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu

nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać

się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń

otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu

świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych

ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa

zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania

odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego

przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego po tym, jak przedsiębiorca

ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych jemu w wykonaniu tej

umowy.

Sąd Najwyższy wyjaśnił już także, że roszczenia z tytułu nienależnego

świadczenia mają charakter bezterminowy (zob. wyrok SN z 5 września 2025 r.,

II CSKP 276/25, i powołane tam orzecznictwo). Powinno ono być zatem spełnione

niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do jego wykonania (art. 455 k.c.). Na tle

okoliczności sprawy, nie ma zatem podstaw do przyjęcia stanowiska pozwanego, że

określenie wymagalności roszczenia konsumenta i zasądzenie odsetek za

opóźnienie możliwe jest dopiero od daty wydania prawomocnego wyroku

stwierdzającego nieważność spornej umowy kredytu (zob. wyrok SN z 26 lutego

2026 r., II CSKP 769/24).

W konsekwencji chybione są także zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się

do prawa zatrzymania oraz odsetek przysługujących powodom.

Z tych przyczyn skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814

k.p.c.

II CSKP 658/24

11

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10

ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Suma zwrotu kosztów

została rozdzielona na powodów w częściach równych zgodnie z uchwałą Sądu

Najwyższego z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23 (OSNC 2024, nr 6, poz. 57).

Maciej Kowalski

Krzysztof Grzesiowski

Marcin Łochowski

(a.z.)

[SOP]