Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
II CSKP 67/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział II
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
7 maja 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
Żądanie pozwu
63 286 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił w części wyrok oddalający odsetki kredytobiorcom od banku

Kredyt mieszkaniowy z 2008 roku, denominowany w CHF, miał być spłacany w złotych. Sąd Apelacyjny oddalił odsetki za okres od 19 maja 2017 r. do 12 lipca 2022 r., a Sąd Najwyższy tę część wyroku uchylił.

Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
Żądanie pozwu
63 286 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
Sygnatura
II CSKP 67/25

Pozwana powyższe pismo odebrała 11 maja 2017 r.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

II CSKP 67/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

7 maja 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Tomasz Szanciło (przewodniczący)

SSN Beata Janiszewska

SSN Kamil Zaradkiewicz (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 7 maja 2026 r. w Warszawie

skargi kasacyjnej S.K. i P.O.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 18 sierpnia 2022 r., I ACa 1012/21,

w sprawie z powództwa S.K. i P.O.

przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.

o ustalenie i zapłatę,

uchyla zaskarżony wyrok co do punktu I w części, w jakiej Sąd

Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Okręgowego

w Warszawie z 16 września 2021 r., XXIV C 772/17, i oddalił

powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od

zasądzonych w nim kwot za okres od 19 maja 2017 r. do 12 lipca

2022 r. i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu

w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

Beata Janiszewska

Tomasz Szanciło

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

II CSKP 67/25

2

Uzasadnienie

Wyrokiem z 16 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie

z powództwa S.K. i P.O. przeciwko Bankowi S.A. w W. (dalej: Bank) ustalił, że

umowa o kredyt mieszkaniowy zawarta 16 lipca 2008 r. pomiędzy powodami

a Bankiem1 S.A. w G. (dalej: „Bank 1.”; obecnie Bank) jest nieważna (pkt I); zasądził

od pozwanej na rzecz powodów łącznie kwoty 63 285,57 zł i 39 039,86 CHF wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19 maja 2017 r. do dnia zapłaty (pkt II), a

ponadto rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt III).

Sąd pierwszej instancji ustalił, że 16 lipca 2008 r. powodowie zawarli

z Bankiem 1. umowę o kredyt mieszkaniowy […]. Zgodnie § 1 ust. 1 umowy

udzielony został kredyt denominowany w złotych, w kwocie stanowiącej

równowartość 406 929,04 CHF. Przeznaczenie określono jako finansowanie kosztów

nabycia nieruchomości szczegółowo opisanej w umowie. Okres kredytowania

ustalono od 16 lipca 2008 r. do 1 lipca 2038 r.

Kredyt miał zostać uruchomiony jednorazowo, przelewem na wskazany

rachunek bankowy. Zgodnie z Częścią Ogólną Umowy kredyt został udzielony

w złotych, a w przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej kwota kredytu

w złotych miała zostać określona poprzez przeliczenie na złote kwoty wyrażonej

w walucie, w której kredyt jest denominowany, według kursu kupna tej waluty,

zgodnie z tabelą kursów obowiązującą w banku w dniu uruchomienia środków

w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. Spłata również miała następować

w złotych, w równowartości kwot wyrażonych w walucie obcej. W przypadku kredytu

denominowanego do waluty obcej do przeliczeń wysokości rat kapitałowo-

odsetkowych spłacanego kredytu stosowany był kurs sprzedaży danej waluty według

tabeli kursów obowiązującej w banku w dniu spłaty, w momencie dokonywania

przeliczeń kursowych.

II CSKP 67/25

3

Dnia 14 listopada 2011 r. strony zawarły porozumienie do zawartej umowy

kredytu, na mocy którego powodowie mieli możliwość spłaty rat kapitałowo-

odsetkowych bezpośrednio w walucie obcej.

Pismem z 8 maja 2017 r. powodowie wezwali pozwaną do zapłaty w terminie

5 dni o daty otrzymania pisma:

a) 63 285,57 zł oraz 39 039,86 CHF stanowiącej równowartość środków

pieniężnych pobranych bezpodstawnie od powodów w związku z nieważnością

zawartej umowy kredytu;

b) 108 005,90 zł oraz 43 204,41 CHF stanowiącej równowartość środków

pieniężnych pobranych od powodów w okresie od 1 września 2008 r. do 1 marca

2017 r. tytułem spłaty kapitału, odsetek karnych od udzielonego kredytu, których

bezpodstawność wynika z nieważności umowy kredytu.

Pozwana powyższe pismo odebrała 11 maja 2017 r.

W okresie od 1 września 2008 r. do 1 marca 2017 r. powodowie uiścili na rzecz

pozwanej 36 212,12 CHF, tj. 108.509,48 zł tytułem spłaty odsetek, oraz

105 137,45 CHF, tj. 252 490,89 zł tytułem spłaty kapitału.

Sąd a quo uznał, że powodowie zasadnie domagali się ustalenia nieważności

umowy kredytu oraz, że na uwzględnienie zasługiwały ich roszczenia o zapłatę

63 285,57 zł i 39 039,86 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19

maja 2017 r. do dnia zapłaty.

W ocenie Sądu pierwszej instancji żądanie powodów dotyczące ustalenia

nieważności umowy znajduje podstawę w art. 189 k.p.c. Rozstrzygnięcie roszczenia

o ustalenie nieważności umowy zniesie stan niepewności strony powodowej

w zakresie wysokości rat i sposobu ich rozliczania oraz, że kwestia ustalenia

nieważności umowy kredytu będzie miała wpływ na roszczenie o wykreślenie

hipoteki zabezpieczającej.

Sąd a quo wskazał dalej, że w chwili zawarcia umowy nie zostało ustalone,

w jakiej wysokości zostanie wypłacone powodom świadczenie, ani w jakiej

wysokości powodowie będą spłacać kredyt. W umowie wskazano bowiem, że

w przypadku wypłaty kredytu w walucie polskiej – a innego sposobu wypłaty umowa

II CSKP 67/25

4

nie przewidywała – stosuje się kurs kupna dewiz obowiązujący w banku w dniu

realizacji zlecenia płatniczego. Natomiast realizacja zleceń płatniczych miała

nastąpić po dniu zawarcia umowy. Z kolei wysokość każdej raty była ustalana przez

bank w dniu wymagalności raty, według obwiązującego w banku kursu sprzedaży

dewiz z tego dnia.

Sąd uznał, że brak określenia wysokości świadczenia zarówno kredytodawcy

jak i kredytobiorców przesądzał o sprzeczności treści umowy z art. 3531 k.c. i art. 69

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz.

poz. 38; dalej: „pr. bank.”). Umowa powinna bowiem w szczególności określać kwotę

środków pieniężnych, którą bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy,

oraz obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu, a co za tym idzie wysokość

rat, w których kredyt ma być spłacony, a tych wymogów sporna umowa nie spełniała.

Ponadto, jeśli nawet uznać, że powyższe wady prawne nie powodowały

nieważności umowy, rozważenia wymagała kwestia istnienia w umowie postanowień

niedozwolonych i ewentualnej nieważności umowy z tego powodu. W ocenie Sądu

kwestionowane postanowienia dotyczące klauzul przeliczeniowych nie mogły być

uznane za jednoznaczne, gdyż odsyłały do nieokreślonych w umowie wielkości, tj.

kursów z tabel kursów walut obowiązujących w pozwanym banku. Wielkości tych nie

dawało się natomiast sprecyzować w świetle treści umowy, która nie przesądzała,

w jaki sposób kursy sprzedaży i kupna będą określane. Ponadto, zdaniem Sądu

a quo, klauzule umowne kwestionowane przez powodów kształtowały ich prawa

i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich

interesy. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że samo ogólnikowe

pouczenie, iż z zaciąganym kredytem wiąże się ryzyko wynikające ze zmienności

kursu waluty, którym kredyt waloryzowano, bez wskazania, że ryzyko to nie jest

w umowie w żaden sposób ograniczone i bez wskazania na rzeczywiste dane

o zmienności kursów waluty waloryzacji w stosunku do złotego polskiego czy innych

walut, w okresie o podobnej długości jak okres kredytowania, nie mogło być uznane

za wystarczające.

Sąd a quo stwierdził, że postanowienia umowy kształtowały prawa i obowiązki

powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, gdyż przyznawały

II CSKP 67/25

5

profesjonalnej stronie umowy uprawnienie do kształtowania wysokości świadczenia

kredytobiorców w dowolny sposób, co wynikało z przyznanej bankowi swobody we

wskazywaniu kursu waluty obcej używanego w obu etapach waloryzacji.

Abuzywność wynikała z braku obiektywnych wskaźników, które pozwalałyby na

wyliczenie kursu waluty potrzebnego do obu etapów waloryzacji, czego

konsekwencją było pozostawienie bankowi swobody w ich oznaczaniu.

Sąd skonkludował, że po wyeliminowaniu spornych postanowień uznanych za

abuzywne umowa kredytu nie mogłaby dalej obowiązywać z uwagi na brak

podstawowych elementów konstrukcyjnych.

Odnosząc się do żądania, którego przedmiotem było zasądzenie

dochodzonych przez powodów kwot, Sąd pierwszej instancji powołał art. 410 § 2 k.c.,

wskazując, że w sprawie umowa kredytu była nieważna i nie stała się ważna po

spełnieniu świadczenia. Sąd zwrócił również uwagę, że w odpowiedzi na pozew

pozwana nie kwestionowała faktu, iż w okresie objętym pozwem umowa kredytu była

wykonywana (powodowie spełniali świadczenia w celu wywiązania się ze swych

obowiązków umownych). Skoro powodowie spełnili w okresie objętym pozwem

świadczenia w wysokości wskazywanej w pozwie, choćby poprzez zezwolenie na

pobieranie stosownych kwot z ich rachunku bankowego, to po ustaleniu, że umowa

była nieważna, mieli prawo domagać się ich zwrotu.

Podstawę rozstrzygnięcia o odsetkach stanowił art. 481 § 1 k.c. Sąd pierwszej

instancji wskazał, że roszczenie kondykcyjne staje się wymagalne na skutek

wezwania skierowanego przez osobę świadczącą nienależnie oraz, że powodowie

wezwali pozwaną do zapłaty pismem z 8 maja 2017 r., doręczonym pozwanej 11

maja 2017 r., z oznaczeniem terminu spełnienia świadczenia na pięć dni. W ocenie

Sądu pierwszej instancji pozwana powinna spełnić świadczenie niezwłocznie, tj.

w terminie oznaczonym przez powodów, który upłynął pozwanej 17 maja 2017 r., i po

tym czasie pozwany popadł w opóźnienie. Jednakże, skoro powodowie żądali

zasądzenia odsetek od 19 maja 2017 r. i takim żądaniem Sąd jest związany, to

żądanie odsetkowe powodów podlegało uwzględnieniu w całości – od wskazanej

przez nich daty.

II CSKP 67/25

6

Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana, zaskarżając to orzeczenie

w całości oraz formułując pod jego adresem zarzuty: sprzeczności ustaleń ze

zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym; naruszenia prawa materialnego,

tj. m.in.: art. 69 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 pr. bank.; art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c.;

art. 3851 § 2 oraz art. 58 § 1 i 3 k.c.; art. 405 w zw. z art. 410 § 2 k.c.; art. 496 w zw.

z art. 497 k.c.

Wyrokiem z 18 sierpnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok

Sądu pierwszej instancji w punkcie drugim częściowo w ten sposób, że oddalił

powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot w nim określonych

za okres od 19 maja 2017 r. do dnia zapłaty i przyjął, iż zapłata przez pozwaną na

rzecz powodów tych kwot nastąpi za jednoczesnym zaoferowaniem przez powodów

na rzecz pozwanej kwoty 780 000 zł (pkt I); oddalił apelację w pozostałej części (pkt

II); zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 8100 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego (pkt III).

W ocenie Sądu odwoławczego apelacja zasługiwała na uwzględnienie tylko

częściowo – w odniesieniu do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie i zarzutu

zatrzymania.

Odnosząc się do zarzutu zatrzymania, Sąd zauważył, że w toku postępowania

apelacyjnego pozwana na rozprawie 12 lipca 2022 r. ponownie zgłosiła zarzut

zatrzymania świadczenia do czasu zaoferowania zwrotu świadczenia w postaci

wypłaconego kredytu, tj. kwoty 780 000 zł, powołując się na materialnoprawy

charakter oświadczenia w tym przedmiocie złożonego wobec obecnych na tej

rozprawie powodów.

Artykuł 496 k.c. stosuje się odpowiednio do nieważności umowy (art. 497 k.c.).

Sąd odwoławczy podkreślił, że o ile w niniejszej sprawie istniały wątpliwości co do

skutecznego doręczenia powodom oświadczenia o skorzystaniu z zarzutu

zatrzymania (zawartego w piśmie pozwanej z 15 czerwca 2021 r.) w toku

postępowania przed Sądem pierwszej instancji, o tyle niewątpliwe jest, że tego

rodzaju oświadczenie złożone na rozprawie w obecności powodów dotarło do nich

jako adresatów w sposób umożliwiający im zapoznanie się z jego treścią.

Oświadczenie to złożył pełnomocnik pozwanej umocowany m.in. do czynności

II CSKP 67/25

7

materialnoprawnych – potrącenia i zatrzymania. Złożenie oświadczenia

o skorzystaniu z prawa zatrzymania miało również istotne znaczenie dla oceny

roszczenia odsetkowego. Sąd, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego,

podkreślił, że do czasu zajęcia stanowiska przez konsumenta, jego kontrahent

pozostaje w niepewności, a sam nie może podjąć wiążącej decyzji co do dalszych

losów umowy. Dopiero zatem od zakomunikowania przez konsumenta swej woli

bank musi się liczyć z koniecznością zwrotu świadczenia, z konsekwencjami co do

opóźnienia w jego zwrocie.

Sąd drugiej instancji wskazał również, że rozstrzygające powinno być

oświadczenie konsumenta wyrażone w warunkach udzielenia mu stosownych

pouczeń przez sąd, z uświadomieniem konsekwencji upadku umowy. W ocenie

Sądu nie ma jednak potrzeby udzielania takich wyjaśnień w każdej sprawie,

szczególnie gdy stanowisko konsumenta, potwierdzające świadomość konsekwencji

upadku umowy oraz braku woli akceptacji zawartych w umowie klauzul abuzywnych,

zostało już jasno i stanowczo wyrażone. W sprawie stosowne oświadczenia w tym

względzie zostały zawarte w piśmie powodów z 8 lipca 2022 r. Wprawdzie do akt

sprawy nie złożono dowodu doręczenia tego pisma pozwanej, jednak wobec

powoływanej okoliczności jego nadania, na zasadzie domniemania faktycznego, Sąd

odwoławczy uznał, że można przyjąć, iż dotarło ono do adresata w tożsamym

terminie, co analogiczne pismo skierowane do Sądu, tj. 11 lipca 2022 r. Na uzyskanie

całkowitej pewności w tej mierze pozwoliło zapoznanie się pozwanej, zastępowanej

przez zawodowego pełnomocnika, z treścią pisma podczas rozprawy 12 lipca 2022 r.

W efekcie, w ocenie Sądu odwoławczego, zasadne było stwierdzenie, że w tej

ostatniej dacie doszło do właściwego zakomunikowania pozwanemu bankowi przez

powodów jako konsumentów ich woli co do braku akceptacji klauzul abuzywnych

i sprzeciwu co do dalszego obowiązywania umowy.

Sąd ad quem przyjął w konsekwencji, że wymagalność roszczeń powodów

nastąpiła z dniem 12 lipca 2022 r. Pozwana od tego dnia nie powinna już mieć

wątpliwości co do tego, że powodowie odmawiają potwierdzenia umowy i jest to

odmowa ze świadomością skutków upadku umowy. Po tej dacie można by mówić

o opóźnieniu w rozumieniu art. 481 § 1 k.c. Sąd odwoławczy podzielił jednak

stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że wymagalność

II CSKP 67/25

8

zobowiązania nie zachodzi, gdy dłużnik dysponuje zarzutem hamującym roszczenie

wierzyciela, a takim zarzutem jest m.in. zarzut zatrzymania. Nie chodzi przy tym

o samo ustawowe uprawnienie, ale faktyczne z niego skorzystanie. Skuteczne

złożenie oświadczenia o skorzystaniu przez stronę z prawa zatrzymania

wzajemnego świadczenia pieniężnego wyłącza opóźnienie w spełnieniu tego

świadczenia. Od daty złożenia tego rodzaju oświadczenia w sposób pozwalający

powodom na zapoznanie się z jego treścią odsetki od zasądzonych na rzecz

powodów kwot nie mogły więc być przyznane. W konsekwencji, wobec tego, że

powodowie najpóźniej 12 lipca 2022 r. zapoznali się z treścią oświadczenia

o skorzystaniu przez pozwany bank z prawa zatrzymania, roszczenie dotyczące

należności z tytułu odsetek nie mogło być uznane za zasadne w jakimkolwiek

zakresie.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji wnieśli powodowie,

zaskarżając to orzeczenie w części, tj. co do punktu I w zakresie zmiany punktu

drugiego wyroku Sądu pierwszej instancji poprzez oddalenie powództwa o zapłatę

odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot określonych w tym punkcie, tj. od kwot

63 285,57 zł oraz 39 039,86 CHF za okres od 19 maja 2017 r. do 12 lipca 2022 r.

W skardze powodowie sformułowali zarzut naruszenia art. 481 § 1 i art. 455

w zw. z art. 3851 §1 i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 6 i 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG

z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich (Dz.Urz. UE z 1993 r., L 95, s. 29; dalej: „dyrektywa 93/13").

W oparciu o powyższy zarzut wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie I

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji,

ewentualnie o zmianę tej części wyroku poprzez jego uchylenie w zakresie

zmieniającym wyrok Sądu pierwszej instancji poprzez oddalenie powództwa

o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot 63 285,57 zł oraz

39 039,86 CHF za okres od 19 maja 2017 r. do 12 lipca 2022 r. Ponadto powodowie

wnieśli o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania

kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

II CSKP 67/25

9

Pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną powodów, wnosząc

o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżący sformułowali zarzut naruszenia art. 481 § 1 i art. 455 w zw. z art.

3851 § 1 i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 6 i 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 poprzez ich błędną

wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że termin na zwrot świadczenia nienależnego

będącego skutkiem uznania umowy za nieważną na skutek stwierdzenia w niej

postanowień niedozwolonych rozpoczyna się z dniem poinformowania konsumenta

przez sąd o potencjalnych, negatywnych skutkach takiego upadku umowy

i następczego potwierdzenia przez konsumenta zastosowania sankcji przewidzianej

dla postanowienia niedozwolonego.

Co do zasady dług z bezpodstawnego wzbogacenia (świadczenia

nienależnego) jest długiem bezterminowym. Po upływie terminu spełniającego

wymagania niezwłoczności w rozumieniu art. 455 k.c., dłużnik popada w opóźnienie,

zaś wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia (art. 481 k.c.).

Kwestia wymagalności roszczenia restytucyjnego kredytobiorcy była już

rozważana przez Sąd Najwyższy (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów SN mającą

moc zasady prawnej z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21; wyroki SN: z 16 lutego 2021 r., III

CZP 11/20; z 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, i z 25 maja 2023 r., II CSKP

989/22). W ocenie składu orzekającego Sądu Najwyższego o wymagalności odsetek

decyduje wezwanie do zapłaty (art. 481 § 1 i art. 455 k.c.), a za takie uznać należy

doręczenie pozwanemu odpisu pozwu. Powoduje to, że pozwany pozostaje

w opóźnieniu z zapłatą od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu.

Data wymagalności roszczenia konsumenta przeciwko przedsiębiorcy, a więc

i data rozpoczęcia biegu odsetek (art. 481 k.c.), nie może być uzależniona nie tylko

od prawa zatrzymania, na które powołuje się przedsiębiorca, ale również od złożenia

przez konsumenta oświadczenia w toku postępowania sądowego odnośnie do

utrzymania skuteczności umowy zawierającej klauzule abuzywne. Niewłaściwą

praktykę będzie zatem stanowiło zasądzenie roszczenia odsetkowego dopiero od

II CSKP 67/25

10

daty wyrokowania. Nie można uznać, że dopiero „upadek” umowy stanowi podstawę

do naliczenia odsetek przez konsumenta. Skoro nie może mieć zastosowania prawo

zatrzymania, odsetki należą się konsumentowi na zasadach ogólnych (zob. np.

wyrok SN z 30 lipca 2024 r., II CSKP 296/24).

Odsetki należą się zatem konsumentowi na zasadach ogólnych (zob.

w szczególności wyroki SN: z 30 lipca 2024 r., II CSKP 296/24; z 12 września

2024 r., II CSKP 505/24; postanowienia SN z 26 listopada 2024 r., I CSK 2826/24;

z 24 stycznia 2025 r., I CSK 1636/24). W konsekwencji wezwanie skierowane do

banku o zwrot uiszczonych na jego rzecz rat z powołaniem się na nieważność umowy

lub abuzywność postanowień umownych spełnia wymagania wezwania, o którym

mowa w art. 455 k.c. Stąd też wymagalność roszczeń konsumenta o zwrot

świadczeń, które spełnił, a tym samym możliwość żądania przez niego odsetek za

opóźnienie warunkuje wezwanie kredytobiorcy skierowane do banku (zob. wyrok SN

z 20 września 2024 r., II CSKP 1094/23; postanowienie SN z 20 marca 2025 r., I CSK

2315/24).

Sąd odwoławczy błędnie uznał, że o opóźnieniu banku w zwrocie

nienależnego świadczenia spełnionego przez kredytobiorców-konsumentów można

mówić dopiero po tym, jak kredytobiorcy złożą oświadczenie, iż są świadomi skutków

prawnych związanych z uznaniem umowy kredytu za nieważną.

Takie zapatrywanie pozostaje w sprzeczności z wykładnią dyrektywy 93/13

dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w postanowieniu z 3

maja 2024 r., C-348/23, BNP Paribas Bank Polska S.A. (ECLI:EU:C:2024:386).

Trybunał wskazał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w kontekście

stwierdzenia nieważności w całości zawartej z konsumentem przez umowy kredytu

na zakup nieruchomości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwy

warunek, bez którego nie może ona dalej obowiązywać, wyklucza wykładnię, zgodnie

z którą skutki prawne wiążące się ze stwierdzeniem nieważności umowy są

uzależnione od złożenia przez konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym

wskaże, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, a ponadto, że

jest świadomy, z jednej strony, iż nieważność nieuczciwego warunku pociąga za

sobą stwierdzenie nieważności umowy, a z drugiej strony – skutków tego

II CSKP 67/25

11

stwierdzenia nieważności, oraz po trzecie, że wyraża zgodę na stwierdzenie

nieważności umowy.

Mając powyższe na względzie, uznać należało, że skarga kasacyjna powodów

w zakresie roszczenia odsetkowego była uzasadniona, w konsekwencji czego Sąd

Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., w zakresie

punktu I w części, w jakiej Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił

powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonych w nim

kwot za okres od 19 maja 2017 r. do 12 lipca 2022 r., oraz przekazał sprawę temu

Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

Tomasz Szanciło

Beata Janiszewska

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.