Apelację banku rozpoznał jeden sędzia. SN uchylił wyrok w części o kredyt mieszkaniowy

II CSKP 671/25

2

Wyrokiem z dnia 29 lipca 2021 r., w sprawie z powództwa J.K. i K.K. przeciwko

Bank S.A. w W., Sąd Okręgowy w Poznaniu ustalił, że umowa kredytu

mieszkaniowego nr […] zawarta w dniu 2 lutego 2009 r. przez powodów z

poprzednikiem prawnym pozwanego jest nieważna (punkt 1), zasądził od

pozwanego na rzecz powodów łącznie 482 528,81 zł z bliżej oznaczonymi odsetkami

ustawowymi

za opóźnienie (punkt 2), w pozostałej części powództwo oddalił (punkt 3) oraz orzekł

o kosztach postępowania (punkt 4).

W następstwie apelacji pozwanego, wyrokiem z dnia 18 lipca 2023 r., Sąd

Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania,

w wyniku czego zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2 (drugim) w ten sposób,

że zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 482 528,81 zł z bliżej

oznaczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie, za równoczesną zapłatą albo

zabezpieczeniem przez powodów zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 482 528,81 zł,

a w pozostałej części powództwo o zapłatę oddalił (punkt Ia). Ponadto zmienił

zawarte w punkcie 4 (czwartym) zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania (punkt Ib). W pozostałej części oddalił apelację (punkt II) oraz orzekł

o kosztach postępowania apelacyjnego (punkt III).

W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie art. 367 § 3 k.p.c.

w związku z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych

rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem

COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej - „ustawa o COVID-19”)

skutkujące nieważnością postępowania przed Sądem drugiej instancji, a ponadto

naruszenie art. 3851 § 1 zd. 2 k.c.; art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 2 k.c. w związku

z 65 k.c.; art. 3851 § 1 i art. 3852 k.c. w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady

93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich (Dz. Urz. UE L 1993, Nr 95, s. 29); art. 69 ust. 3 ustawy z 29 sierpnia

1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 1997 Nr 140, poz. 939) oraz art. 65 k.c. i art. 358 § 2

k.c., wszystkich w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 455 k.c. w związku

II CSKP 671/25

3

z art. 481 k.c. także w związku z art. 496 k.c. i z art. 497 k.c.; art. 189 k.p.c. oraz

art. 496 w związku z art. 497 k.c. Wniósł w pierwszej kolejności o uchylenie

zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i zniesienie postępowania przed Sądem

Apelacyjnym w Poznani w zakresie objętym nieważnością postępowania oraz

o przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w zaskarżonej

części, zgłosił również wnioski ewentualne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok został wydany w składzie

jednoosobowym ukształtowanym stosownie do art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy

o COVID-19 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy

- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).

Zgodnie z tym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego

albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku

od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów

ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, w pierwszej

i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu

może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za

wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia

2023 r., III PZP 6/22 (OSNP 2023, nr 10, poz. 104), mającej moc zasady prawnej,

przyjęto, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie

jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy

o COVID-19 ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1

Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art.

2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379

pkt 4 k.p.c.). Zastrzeżono jednocześnie, że przyjęta w uchwale wykładnia obowiązuje

od dnia jej podjęcia.

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok został wydany w dniu 18 lipca 2023 r.,

a zatem po podjęciu powyższej uchwały. Wyrażona w niej zasada prawna, którą Sąd

Najwyższy pozostaje związany, znajduje zastosowanie do oceny prawidłowości

ukształtowania składu rozpoznającego apelację pozwanego, a nieprawidłowe

II CSKP 671/25

4

ukształtowanie tego składu skutkuje w okolicznościach sprawy nieważnością

postępowania zgodnie z art. 379 pkt 4 k.p.c.

Zasadność zarzutu nieważności postępowania apelacyjnego czyni zbędnym

odniesienie się przez Sąd Najwyższy do pozostałych zarzutów kasacyjnych.

Z tych względów, na podstawie art. 39815 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak

w sentencji.

Grzegorz Misiurek

Karol Weitz

Roman Trzaskowski

(K.L.)

[SOP]