Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
II CSKP 905/24
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział II
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
13 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
Żądanie pozwu
682 231 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Odsetki od wynagrodzenia za roboty liczone od wyroku arbitrażowego. SN oddalił skargę spółki

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Podwykonawca domagał się od zamawiającego 682 230,52 zł wynagrodzenia z umowy na projektowanie i budowę sieci oraz odsetek za opóźnienie od 1 maja 2016 r. Spór dotyczył m.in. tego, od kiedy należą się odsetki.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że strony w lutym 2016 r. zawarły porozumienia o częściowej zapłacie wynagrodzenia, a pozostała część miała zostać zapłacona do 30 kwietnia 2016 r. Protokołu końcowego odbioru nie sporządzono.

Rozstrzygnięcie

Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego została oddalona, a skarżąca spółka ma zapłacić 1200 zł kosztów postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie przez arbitrów, iż materiał dowodowy nie pozwala wskazać innego niewątpliwego terminu wykonania prac, nie prowadzi do wyroku sprzecznego z podstawowymi zasadami porządku prawnego. Kontrola skargi o uchylenie nie obejmuje ponownej oceny wykładni umowy.

Dla firm

Brak protokołu końcowego odbioru nie pozbawia wykonawcy roszczenia o wynagrodzenie, gdy roboty faktycznie zostały zakończone, ale może wpływać na wymagalność roszczenia i datę początkową biegu odsetek za opóźnienie.

Więcej o sprawie

Strony w porozumieniach ustaliły zapłatę pozostałej części wynagrodzenia najpóźniej do 30 kwietnia 2016 r., ale protokołu końcowego odbioru robót nie sporządzono.

Sąd polubowny dokonując wykładni porozumień zawartych między stronami stwierdził, że celem ich zawarcia było załatwienie wszystkich dotychczasowych relacji prawnych łączących strony oraz dokonanie wzajemnych rozliczeń w określonym terminie.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
Żądanie pozwu
682 231 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
Sygnatura
II CSKP 905/24

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

II CSKP 905/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

13 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Piotr Telusiewicz (przewodniczący)

SSN Maciej Kowalski (sprawozdawca)

SSN Dariusz Pawłyszcze

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 stycznia 2026 r. w Warszawie

skargi kasacyjnej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 13 czerwca 2022 r., VII AGa 1292/21,

w sprawie ze skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

przeciwko K S.A. w S. (Korea Południowa)

o uchylenie wyroku sądu polubownego,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

W. na rzecz K. w S. (Korea Południowa) 1200 (tysiąc dwieście)

złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z

odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w

spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia

od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia M. spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością w W. do dnia zapłaty.

Maciej Kowalski

Piotr Telusiewicz

Dariusz Pawłyszcze

II CSKP 905/24

2

(a.z.)

Uzasadnienie

Wyrokiem z 27 września 2021 r. Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie

Gospodarczej w Warszawie (dalej: „SAKIG” lub „sąd polubowny”): zasądził od K.

spółki akcyjnej w S. (Korea Południowa) na rzecz M. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w W. 682 230,52 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie liczonymi od 27 września 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 1); w pozostałym

zakresie powództwa oddalił (pkt 2) i orzekł o kosztach postępowania arbitrażowego

(pkt. 3).

W skardze o uchylenie wyroku sądu polubownego powód zaskarżył powyższy

wyrok w części tj. co do pkt 1 w zakresie w jakim Sąd ten zasądził od pozwanego na

rzecz powoda odsetki za opóźnienie od 27 września 2021 r. oraz pkt 2 w zakresie,

w jakim oddalił powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od

3 maja 2016 r. do 26 września 2021 r.

Wyrokiem z 13 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił skargę

powoda o uchylenie powyższego wyroku i orzekł o kosztach wywołanych jej

wniesieniem. Uzasadniając to orzeczenie Sąd ten, w zakresie niezbędnym dla

rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, poczynił następujące ustalenia faktyczne

i rozważania prawne.

Powód domagał się w postępowaniu arbitrażowym zasądzenia od pozwanego

682 230,52 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 maja 2016 r. do dnia

zapłaty, tytułem przysługującej mu wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia

należnego na podstawie zawartej przez strony umowy podwykonawczej na

projektowanie i budowę sieci [...] z 24 sierpnia 2015 r., zmienionej następnie

aneksem nr 1 z 3 listopada 2015 r.

Po zakończeniu prac powód zgłosił pozwanemu gotowość do odbioru

technicznego robót. Z uwagi na istnienie wad i usterek oraz uwzględnienie ich

w sporządzonych protokołach odbioru, strony w lutym 2016 r. zawarły porozumienia

w sprawie rozliczeń pomiędzy nimi, w ramach których powód wyraził zgodę na

II CSKP 905/24

3

zapłatę przez pozwanego 75% należnego wynagrodzenia w przypadku sieci [...] oraz

80% należnego wynagrodzenia w przypadku sieci szkieletowej, objętych

wystawionymi fakturami VAT, a pozwany oświadczył, że pozostałe odpowiednio 25%

oraz 20% wartości wynagrodzenia objętego wystawionymi fakturami VAT zostanie

zapłacone po dostarczeniu przez powoda pełnej dokumentacji powykonawczej oraz

po podpisaniu protokołu usunięcia zidentyfikowanych usterek, w terminie do 30

kwietnia 2016 r. Po zawarciu ww. porozumień pozwany wypłacił 75% należnego

wynagrodzenia w przypadku sieci [...] oraz 80% należnego wynagrodzenia

w przypadku sieci szkieletowej.

W ocenie sądu polubownego kluczowy problem w sprawie sprowadzał się do

rozstrzygnięcia czy w świetle łączącej strony przywołanych: umowy, aneksu oraz

porozumienia powodowi należy się wypłata pozostałej części wynagrodzenia.

Rozstrzygając o roszczeniu powoda Sąd ten przyjął, że należy odwoływać się

nie tylko do treści zawartych między stronami umowy, aneksu i porozumień, lecz

także do dotychczasowej współpracy stron. Do wykładni umowy, aneksu oraz

porozumienia mają zastosowanie dyrektywy wykładni oświadczeń woli, a zatem

przede wszystkim art. 65 § 1 k.c. co oznacza, że należy zastosować obiektywną

(zorientowaną na punkt widzenia racjonalnego adresata) metodę wykładni, w której

sens oświadczenia woli ustala się biorąc pod uwagę to, jak adresat (strony)

oświadczenia powinien był je rozumieć.

Stosownie do § 6 ust. 3 umowy: „Rozliczenie będzie dokonywane po

należytym wykonaniu robót określonych w załączniku nr 1 do umowy i terminach

określonych w załączniku nr 1 do umowy, na podstawie podpisanego przez obie

strony bezusterkowego protokołu odbioru”. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 4 umowy:

„Po ostatecznym zaakceptowaniu przez pozwanego wykonania robót,

zrealizowanych zgodnie z ich zakresem określonym w załączniku nr 1 do umowy,

pozwany podpisze z podwykonawcą (powodem) stosowny protokół odbioru

(tj. częściowe lub końcowy protokół). Podwykonawca ma prawo do żądania zapłaty

za wykonane roboty, jeżeli roboty zostaną odebrane bez uwag przez Województwo.”

Stosownie natomiast do § 7 ust. 5 umowy: „Końcowy protokół odbioru zostanie

wystawiony po prawidłowym zrealizowaniu całego zakresu robót wskazanych

II CSKP 905/24

4

w załączniku 1 i po przeprowadzeniu wszystkich testów odbiorowych, co zostanie

potwierdzone przez strony w końcowym protokole odbioru.” Zgodnie zaś

z porozumieniem (tj. dokumentami zawieranymi dla poszczególnych obszarów)

powód oświadczył, że: wyraża zgodę na zapłatę przez pozwanego 75% wartości

z bliżej określonej faktury VAT, natomiast pozostałe 25% wartości z bliżej określonej

faktury, której porozumienie dotyczy) zostanie wypłacone przez pozwanego po

dostarczeniu przez powoda dokumentacji podwykonawczej i podpisaniu protokołu

odbioru końcowego, jednak nie później niż do 30 kwietnia 2016 r.

Sąd polubowny dokonując wykładni porozumień zawartych między stronami

stwierdził, że celem ich zawarcia było załatwienie wszystkich dotychczasowych

relacji prawnych łączących strony oraz dokonanie wzajemnych rozliczeń

w określonym terminie. Zdaniem SAKIG powód udowodnił, że wykonał

przedmiotowe roboty, a oceniając podnoszony zarzut brak podpisania protokołu

końcowego wskazał, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny,

brak protokołu odbioru robót budowlanych nie pozbawia wykonawcy roszczenia

o wynagrodzenie w sytuacji faktycznego zakończenia wykonywania przez niego

robót. Brak dochowania czynności odbioru robót może mieć natomiast znaczenie

m.in. dla oceny wymagalności tego roszczenia i co za tym idzie ustalenia daty

początkowej biegu odsetek.

Sąd polubowny nie zasądził odsetek z tytułu opóźnienia zgodnie z żądaniem

pozwu, tj. od dnia następnego po dniu umownego zakończenia wykonywania robót

budowlanych wskazanego w podpisanych porozumieniach tj. od 1 maja 2016 r., lecz

od 27 września 2021 r., tj. od dnia wydania wyroku arbitrażowego. Przyjął, że wobec

braku sporządzenia protokołu końcowego robót, a więc braku niewątpliwego terminu

zakończenia ich wykonywania przez powoda, od dnia wydania niniejszego wyroku

pozwany pozostaje w opóźnieniu z zapłatą. Ostatnim momentem, w którym pozwany

dowiedział się o obowiązku zapłaty wynagrodzenia i jego wysokości, jest dzień

wydania wyroku.

Powód zarzucił wyrokowi sądu polubownego m.in. sprzeczność

z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej - art. 1206

§ 2 pkt 2 k.p.c. to jest: a) zasadą pacta sunt servanda oraz autonomii woli stron, przez

II CSKP 905/24

5

przyjęcie, że momentem decydującym, w którym pozwany dowiedział się

o obowiązku zapłaty wynagrodzenia i jego wysokości oraz momentem, od którego

biegną odsetki ustawowe za opóźnienie jest dzień wydania wyroku, podczas gdy

ostateczny termin zapłaty wynagrodzenia wynikał z dokonania protokolarnie

odbiorów, które nastąpiły w sobotę 30 kwietnia 2016 r. i upływie w poniedziałek

w dniu 2 maja 2016 r. definitywnego terminu zapłaty określonego w zawartych przez

strony porozumieniach w formie oświadczeń z 19 lutego 2016 r., b) z zasadą

odpowiedzialności odszkodowawczej w zakresie odsetek przez ich oddalenie;

c) z zasadą ochrony praw majątkowych tj. prawa własności przez oddalenie żądania

powoda zapłaty od przeciwnika bliżej określonych odsetek ustawowych za

opóźnienie, w sytuacji gdy pozwany w sposób nieuprawiony nieodpłatnie korzystał

z majątku, który powinien wejść do majątku powoda.

Odnosząc się do tych zarzutów, Sąd Apelacyjny wskazał, że odsetki za

opóźnienie należą się od dnia popadnięcia dłużnika w opóźnienie, nie zaś za okres

wcześniejszy. Rozważając kwestie prawidłowego zasądzenia odsetek w arbitrażu

dopuścił możliwość przyjęcia, że w pewnych sytuacjach zasądzenie odsetek za

wcześniejszy okres, kiedy dłużnik nie popadł w opóźnienie, mogłoby oznaczać, że

wyrok sądu polubownego wydany z naruszeniem tych zasad byłby wyrokiem

uchybiającym praworządności (byłby sprzeczny z klauzulą porządku prawnego).

Zwrócił jednak uwagę, że w badanej sprawie sąd polubowny nie zanegował zasady,

że odsetki należą się za okres opóźnienia. Uznał natomiast, że zaoferowany przez

powoda materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie innego niewątpliwego terminu

wykonania prac niż data wydania orzeczenia.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego polemika z powyższym rozstrzygnięciem nie jest

dopuszczalna, gdyż kontrola zgodności wyroku sądu polubownego z prawem

materialnym ani badanie trafności oceny materiału dowodowego przeprowadzonej

przez arbitrów, ani też poprawności ustaleń faktycznych nie mieści się w zakresie

objętym dyspozycją przepisów art. 1206 § 1 czy § 2 k.p.c.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku powód zarzucił naruszenie:

1) art. 3271 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 387 § 21 pkt 1 i 2 i w zw. z art.

1207 § 2 k.p.c. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez ustalenia

II CSKP 905/24

6

stanu faktycznego dokonanego przez Sąd Apelacyjny, pomimo nieprzyjęcia za

własny stanu faktycznego ustalonego przez sąd polubowny, a także sporządzenia

uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku

tj. z pominięciem wykazania, że w szczególności w odniesieniu do podniesionych

w skardze podstaw wyrok sądu arbitrażowy nie jest sprzeczny z podstawowymi

zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej;

2) art. 378 § 1 w zw. z art. art. 3271 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 391 § 1

i w zw. z art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. przez nierozpoznanie sprawy w granicach skargi

o uchylenie wyroku sądu polubownego w zakresie oceny i rozważenia zasadności

podstaw zawartych w tej skardze tj. naruszenia klauzuli porządku publicznego

w postaci zasad pacta sunt servanda, autonomii woli stron i odpowiedzialności

odszkodowawczej;

3) art. 354 § 1 i art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. w zakresie

wynikających z nich podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej

Polskiej w postaci zasady pacta sunt servanda oraz autonomii woli stron - przez

niezastosowanie tych przepisów w stanie faktycznym sprawy i w efekcie dokonanie

błędnej wykładni łączących stronę umów i porozumień, skutkujące przyjęciem, że

momentem decydującym w którym pozwany dowiedział się o obowiązku zapłaty

wynagrodzenia i jego wysokości oraz momentem, od którego biegną odsetki

ustawowe za opóźnienie jest dzień wydania wyroku przez Sąd Arbitrażowy, podczas

gdy ostateczny termin zapłaty przypadał na dzień 30 kwietnia 2016 r. i wynikał

z zawartych przez strony porozumień w formie oświadczeń z 19 lutego 2016 r.;

4) art. 481 § 1 k.c. i art. 64 ust. 2 Konstytucji oraz art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c.

w zakresie wynikających z nich podstawowych zasad porządku prawnego

Rzeczypospolitej Polskiej w postaci zasady odpowiedzialności odszkodowawczej

oraz zasady ochrony praw majątkowych (prawa własności), przez ich

niezastosowanie i oddalenie żądania powoda zapłaty od pozwanego bliżej

określonych odsetek, podczas gdy pozwany pozostając w opóźnieniu z zapłatą kwoty

zasądzonego wynagrodzenia od 3 maja 2016 r. tj. momentu dokonania odbiorów,

które nastąpiły 30 kwietnia 2016 r. i upływie terminu zapłaty określonego we

wskazanych porozumieniach naruszył postanowienia umowy powodując szkodę

II CSKP 905/24

7

w majątku powoda, a co najmniej w sposób nieuprawiony nieodpłatnie korzystał

z kapitału, który powinny wejść do majątku powoda.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia

skargi do rozpoznania, względnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne. Odnosząc się w pierwszej

kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd Apelacyjny prawa

procesowego, należy wskazać, że zgodnie z poglądem dominującym

w orzecznictwie Sądu Najwyższego naruszenie przez sąd drugiej instancji zasad

sporządzania uzasadnienia orzeczenia jedynie wyjątkowo może stanowić

usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, co ma miejsce, gdy wskutek uchybienia

wymaganiom stawianym uzasadnieniu zaskarżone orzeczenie nie poddaje się

kontroli kasacyjnej. W orzecznictwie tym wyrażane jest także dalej idące, choć

niepozbawione kontrowersji, stanowisko, zgodnie z którym wady uzasadnienia

z natury nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż uzasadnienie jest

sporządzane już po wydaniu orzeczenia (zob. wyrok SN z 5 grudnia 2025 r.,

II CSKP 1142/23, i cytowane tam orzecznictwo).

Ponadto przypomnieć trzeba, że od 7 listopada 2019 r. treść uzasadnienia

orzeczenia sądu drugiej instancji rozstrzygającego apelację jest w wyczerpujący

sposób uregulowana w art. 387 § 21 k.p.c. (zob. ustawę z dnia 4 lipca 2019 r.

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw).

Przepis ten ma zastosowanie do uzasadniania orzeczeń wydanych od 7 listopada

2019 r., także w razie wszczęcia postępowania przed tym dniem (zob. art. 9 ust. 2

przywołanej ustawy z 4 lipca 2019 r.).

Artykuł 387 § 21 k.p.c. jest przy tym przepisem szczególnym względem art.

3271 k.p.c. co oznacza, że sąd drugiej instancji może na płaszczyźnie konstrukcji

uzasadnienia orzeczenia dopuścić się jedynie naruszenia art. 387 § 21 k.p.c.

II CSKP 905/24

8

(zob. np. wyroki SN: z 13 września 2022 r., II CSKP 709/22, i z 12 grudnia 2023 r.,

II CSKP 1352/22). Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że to tylko ten ostatni przepis

reguluje sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia przez Sąd Apelacyjny

rozpoznający skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 1207 § 2 k.p.c.).

Umknęło przy tym uwadze skarżącego, że Sąd Apelacyjny nie rozpoznawał

merytorycznie sprawy, bo spór dzielący strony został poddany arbitrom, a jego rola

ograniczona była do rozpoznania skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego. Tym

samym sąd ten nie mógł przyjąć za własne ustaleń faktycznych poczynionych

w arbitrażu, ale musiał poczynić własne ustalenia dotyczące rozpoznawanych

podstaw skargi o uchylenie (powołanych przez skarżącego oraz branych pod uwagę

z urzędu). W tym kontekście podnieść trzeba, że zarzucanie sądowi skargi, że nie

poczynił niezbędnych ustaleń faktycznych powinno być połączone z wskazaniem

przepisu regulującego badaną podstawę skargi o uchylenie.

Wbrew twierdzeniom powoda ustalenia takie zostały poczynione, a analiza

uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje przy tym, że zawiera ono wszystkie

niezbędne elementy konstrukcyjne przewidziane w ustawie procesowej. Dodać także

należy, że przedstawione motywy i argumenty pozwalają prześledzić i ocenić

stanowisko tego Sądu Apelacyjnego, a okoliczność, że skarżący z tymi wywodami

się nie zgadza, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia podniesionych

w skardze kasacyjnej zarzutów.

Co do zarzutów sformułowanych w pkt 2, to nie mogły one odnieść skutku,

gdyż skuteczne zarzucenie naruszenia wskazanych tam przepisów w postępowaniu

kasacyjnym wymaga objęcia zarzutem również art. 1207 § 2 k.p.c. jako przepisu

nakazującego stosować odpowiednio przepisy o apelacji do postępowania ze skargi

o uchylenie wyroku sądu polubownego.

Jedynie zatem ubocznie zauważyć należy, że Sąd Najwyższy w wyroku

z 13 września 2022 r., II CSKP 709/22 odnosząc się do zarzutu dotyczącego

nierozpoznania sprawy w granicach skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego

i zaniechania rozpoznania wszystkich wskazanych w skardze zarzutów wyraził

stanowisko, że odniesienie się osobno do każdego z podniesionych przez

skarżącego zarzutów nie jest bezwzględnym warunkiem prawidłowego rozpoznania

II CSKP 905/24

9

sprawy przez Sąd Apelacyjny. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do

sformułowanych w skardze zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że

zostały one przez Sąd Apelacyjny w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia.

Chybione są także zarzuty powoda odnoszące się do naruszenia przez Sąd

Apelacyjny prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Wskazać należy, że Sąd Apelacyjny trafnie ocenił zakres swojej kognicji

w badanym postępowaniu przyjmując, że konstrukcja skargi o uchylenie wyroku

sądu polubownego wskazuje, że środek ten nie służy dokonywaniu merytorycznej

kontroli poprawności rozstrzygnięcia arbitrów przez sąd powszechny, podobnej do

kontroli instancyjnej w postępowaniu sądowym. W postępowaniu o uchylenie wyroku

sądu polubownego niedopuszczalne jest bowiem merytoryczne rozpoznanie sporu,

a kontrola orzeczenia arbitrów odbywa się wyłącznie z punktu widzenia wystąpienia

podstaw skargi zamieszczonych w art. 1206 k.p.c. (zob. wyrok SN z 15 czerwca

2021 r., III CSKP 102/21, i cytowane tam orzecznictwo).

Wywodzona z umowy o arbitraż kompetencja sądu polubownego nie ma

charakteru swoistej prejurysdykcji - sąd polubowny rozstrzyga sprawę samodzielnie,

w miejsce sądu państwowego, i do niego należy ustalenie podstawy faktycznej oraz

ocena prawna sporu. Kontrola sprawowana nad sądownictwem polubownym przez

sąd państwowy nie jest zatem równoznaczna z rozstrzyganiem sprawy ex novo, nie

tylko w płaszczyźnie faktycznej, lecz także w płaszczyźnie prawnej (zob.

postanowienie SN z 19 czerwca 2019 r., I CSK 23/19, i cytowane tam orzecznictwo).

Tak ujęty przedmiot postępowania ze skargi o uchylenie, determinuje zakres

zarzutów, które mogą zostać w skardze kasacyjnej skutecznie postawione wyrokowi

Sądu Apelacyjnego.

Na tym tle chybione są zarzuty naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 354 § 1,

art. 65 § 1 i 2 oraz art. 481 § 1 k.c. Przepisy te nie mogły zostać przez ten Sąd

naruszone już tylko z tej przyczyny, że nie były na etapie rozpoznawania skargi

o uchylenie stosowane. Sąd Apelacyjny nie rozpoznawał bowiem dzielącego strony

sporu, nie dokonywał wykładni zawartych przez nie umów, ale rozważał jedynie, czy

rozstrzygnięcie sporu w ustalonym stanie faktycznym przy zastosowaniu wybranej

przez arbitrów podstawy prawnej nie naruszyło art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c.

II CSKP 905/24

10

Przechodząc do oceny tej kwestii stwierdzić należy, że Sąd Apelacyjny

dokonał kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z istotą klauzuli porządku

publicznego przyjmując, że przy jej stosowaniu nie chodzi o to, aby oceniane

orzeczenie było zgodne ze wszystkimi wchodzącymi w grę bezwzględnie

obowiązującymi przepisami prawa, lecz o to, czy wywarło ono skutek sprzeczny

z podstawowymi zasadami krajowego porządku prawnego o charakterze

konstytucyjnym albo wiodącymi zasadami dla określonych dziedzin prawa

materialnego lub procesowego (zob. postanowienie SN z 30 listopada 2022 r.,

I CSK 3335/22, i cytowane tam orzecznictwo).

Mimo różnego ujęcia stwierdzić należy, że powód – odwołując się do klauzuli

porządku publicznego w rzeczywistości kontestuje orzeczenie sądu polubownego

w zakresie rozstrzygnięcia o należności odsetkowej od zasądzonego świadczenia

głównego, wskazując na błędy w ustaleniach faktycznych oraz zarzucając jego

sprzeczność z postanowieniami umowy, w której strony określiły termin płatności,

a w konsekwencji naruszenie art. 481 § 1 k.c.

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy wymagalność świadczenia pieniężnego

wynikającego ze stosunku umownego strony mogą uregulować według własnego

uznania, a postanowienia w tym zakresie mają znaczenie dla ustalenia terminu,

z upływem którego dłużnik popada w opóźnienie, czego skutkiem jest uprawnienie

wierzyciela do żądania odsetek. W tym kontekście w orzecznictwie Sądu

Najwyższego wyrażono stanowisko, że wyrok sądu polubownego, który został

wydany z naruszeniem zasady, iż odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia

odszkodowawczego należą się od dnia popadnięcia dłużnika w opóźnienie, uchybia

praworządności. Z drugiej strony zwrócono uwagę, że odsetki za opóźnienie mają

charakter świadczeń ubocznych zależnych od istnienia świadczenia głównego,

w postępowaniu przed sądem polubownym istotne są również okoliczności, które

zadecydowały o określeniu daty początkowej świadczenia odsetkowego (zob. wyrok

SN z 9 stycznia 2019 r., I CSK 743/17).

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, Sąd Apelacyjny prawidłowo

przyjął, że ustalenie przez sąd polubowny, że zaoferowany przez powoda materiał

dowodowy nie pozwala na ustalenie innego niewątpliwego terminu wykonania prac

II CSKP 905/24

11

niż termin wydania orzeczenia nie spowodowało wydania wyroku, którego skutki

byłyby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego - art. 1206 § 2

pkt 2 k.p.c.

Z tych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd

Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

przy uwzględnieniu § 8 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Maciej Kowalski

Piotr Telusiewicz

Dariusz Pawłyszcze

(M.M.)

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.