- Sygnatura akt
- II CSKP 977/22
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział II
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 27 marca 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Skład SN z sędzią orzekającym w innej izbie bez zgody. Akta wracają do Prezesa Izby Cywilnej
Przejdź do orzeczenia, 5 min czytania
Spór
W.P. domagał się w sprawie przeciwko B.M. ustalenia lub ukształtowania stosunku prawnego, a jego skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2020 r. wciąż czekała na rozpoznanie.
Ustalenia sądu
Sąd Najwyższy ustalił, że skład wyznaczony do rozpoznania sprawy był nieprawidłowy z powodu udziału sędziego orzekającego w innej izbie bez jego zgody, a Pierwszy Prezes nie wykonał wcześniejszego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził, że jest związany prawomocnym postanowieniem z 25 listopada 2025 r. oraz że nie zostało ono wykonane, i przedstawił akta Prezesowi kierującemu pracą Izby Cywilnej w celu wyznaczenia prawidłowego składu.
Dlaczego
Prawomocne orzeczenie wiąże również inne organy, w tym Pierwszego Prezesa i Prezesów izb, a zarządzenie oparte na ich stanowisku nie może zmieniać oceny prawnej zawartej w prawomocnym postanowieniu.
Więcej o sprawie
Postanowienie z 25 listopada 2025 r. uznało wcześniejszy skład za nieprawidłowy, bo wyznaczono w nim sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie wykonał tego postanowienia i nie wyznaczył go ponownie za zgodą.
Ponadto zarządzenie z 9 stycznia 2026 r. narusza niezawisłość sędziowską sędziego sprawozdawcy, do którego wyłącznej kompetencji należy ocena, czy sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia i tym samym wyznaczenie terminu jej załatwienia.
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
- Sygnatura
- II CSKP 977/22
Treść orzeczenia około 5 minut czytania
II CSKP 977/22
POSTANOWIENIE
27 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dawid Miąsik (przewodniczący)
SSN Władysław Pawlak
SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej W.P.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 23 września 2020 r., I ACa 154/20,
w sprawie z powództwa W.P.
przeciwko B.M.
o ustalenie ewentualnie ukształtowanie,
1. Stwierdza, że Sąd Najwyższy jest związany prawomocnym
postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. oraz że nie zostało
ono wykonane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
przez wyznaczenie SSN Dawida Miąsika za jego zgodą do
rozpoznania sprawy II CSKP 977/22;
2. Przedstawia akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego
kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem
wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem
do rozpoznania niniejszej sprawy.
Władysław Pawlak
Dawid Miąsik Roman Trzaskowski
Uzasadnienie
II CSKP 977/22
2
Postanowieniem z 25 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy: 1. stwierdził,
że w związku z upływem okresu, na który wyznaczono sędziego Sądu
Najwyższego Dawida Miąsika do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego
bez jego zgody, skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania sprawy
II CSKP 977/22 nie jest prawidłowy ze względu na niezgodność art 35 § 3 ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154
ze zm., dalej - „uSN”) - w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie
bez jego zgody - z art 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust 2 oraz z art. 2 Konstytucji
RP a także z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r.,
zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem
nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.); 2. przedstawił akta sprawy
Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
celem wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem
o wyznaczenie sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania
sprawy II CSKP 977/22 za jego zgodą.
Po wydaniu powyższego postanowienia, Prezes kierująca pracą Izby
Cywilnej Sądu Najwyższego, nawiązując do stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego wyrażonego w piśmie skierowanym do sędziego Sądu Najwyższego
Dawida Miąsika z 30 grudnia 2025 r., w którym wskazano na brak potrzeby
ponownego wyznaczenia tego sędziego do spraw uprzednio przydzielonych -
wobec jasnego i niebudzącego wątpliwości znaczeniowych brzmienia
art 35 § 3 in fine uSN, według którego po upływie okresu wyznaczenia sędziego
do orzekania w innej Izbie, sędzia podejmuje czynności w sprawach przydzielonych
mu w tej Izbie do ich zakończenia, zarządziła 9 stycznia 2026 r. przedstawienie
akt sprawy II CSKP 977/22 sędziemu sprawozdawcy celem wyznaczenia terminu
jej rozpoznania w pierwszym kwartale 2026 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony
i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy
administracji publicznej. Organami władzy publicznej w rozumieniu powołanego
II CSKP 977/22
3
przepisu są nie tylko organy władzy wykonawczej, lecz także władzy sądowniczej,
w tym Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Prezesi kierującymi pracami izb tego
Sądu. Oznacza to, że organy te są związane stanowiskiem wyrażonym w sentencji
wydanego w niniejszej sprawie postanowienia Sądu Najwyższego z 25 listopada
2025 r., według którego skład orzekający wyznaczony do rozpoznania niniejszej
sprawy jest nieprawidłowy ze względu na udział w nim sędziego Sądu Najwyższego
Dawida Miąsika zajmującego stanowisko sędziowskie w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego w powiązaniu z niezgodnością art. 35 § 3 uSN –
w zakresie wyznaczenia sędziego Sądu Najwyższego bez jego zgody do orzekania
w innej izbie Sądu Najwyższego aniżeli izba, w której sędzia zajmuje stanowisko –
z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,
a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz
art. 6 ust. 1 EKPCz. Żaden z tych organów nie może uchylać się od skutków
obowiązywania tej prawomocności przez podejmowanie jakichkolwiek działań
administracyjnych względnie dyscyplinarnych względem sędziów, którzy jako Sąd
Najwyższy wydali prawomocne postanowienie. Co więcej każdy z wymienionych
organów ma prawny obowiązek przestrzegania i wykonywania prawomocnych
postanowień Sądu Najwyższego, których mocą wiążącą jest objęty. Działania
sprzeczne z takimi postanowieniami – i podżeganie do nich - stanowią rażące
naruszenie prawa i przekroczenie uprawnień oraz uchybiają godności urzędu
Sędziego Sądu Najwyższego, zarówno wtedy, gdy są podejmowane przez sądy,
jak i wtedy, gdy podejmują je ww. organy.
Ponadto zarządzenie z 9 stycznia 2026 r. narusza niezawisłość sędziowską
sędziego sprawozdawcy, do którego wyłącznej kompetencji należy ocena,
czy sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia i tym samym wyznaczenie terminu
jej załatwienia. Podstawą do jego wydania nie mogło być stanowisko Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego o braku potrzeby wyznaczenia sędziego Sądu
Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania niniejszej sprawy za jego zgodą,
gdyż Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, pozostając również związany
postanowieniem z 25 listopada 2025 r., nie był uprawniony do zajęcia takiego
stanowiska. Kierowanie w drodze administracyjnej pism do członków składu
orzekającego Sądu Najwyższego kwestionujących ocenę prawną dokonaną
II CSKP 977/22
4
w prawomocnym orzeczeniu Sądu Najwyższego wydanym przez ten skład
orzekający nie może w związku z tym stanowić podstawy do zmiany stanowiska
Sądu Najwyższego wyrażonego w prawomocnym orzeczeniu.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że nie doszło do wyznaczenia
sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika przez Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego za jego zgodą do rozpoznania niniejszej sprawy, należało
przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby
Cywilnej celem wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem
do rozpoznania niniejszej sprawy.
Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Władysław Pawlak
Dawid Miąsik
Roman Trzaskowski
(K.L.)
[r.g.]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.