Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
II CSKP 977/22
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
27 marca 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Skład SN z sędzią orzekającym w innej izbie bez zgody. Akta wracają do Prezesa Izby Cywilnej

Przejdź do orzeczenia, 5 min czytania

Spór

W.P. domagał się w sprawie przeciwko B.M. ustalenia lub ukształtowania stosunku prawnego, a jego skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2020 r. wciąż czekała na rozpoznanie.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy ustalił, że skład wyznaczony do rozpoznania sprawy był nieprawidłowy z powodu udziału sędziego orzekającego w innej izbie bez jego zgody, a Pierwszy Prezes nie wykonał wcześniejszego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy stwierdził, że jest związany prawomocnym postanowieniem z 25 listopada 2025 r. oraz że nie zostało ono wykonane, i przedstawił akta Prezesowi kierującemu pracą Izby Cywilnej w celu wyznaczenia prawidłowego składu.

Dlaczego

Prawomocne orzeczenie wiąże również inne organy, w tym Pierwszego Prezesa i Prezesów izb, a zarządzenie oparte na ich stanowisku nie może zmieniać oceny prawnej zawartej w prawomocnym postanowieniu.

Więcej o sprawie

Postanowienie z 25 listopada 2025 r. uznało wcześniejszy skład za nieprawidłowy, bo wyznaczono w nim sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie wykonał tego postanowienia i nie wyznaczył go ponownie za zgodą.

Ponadto zarządzenie z 9 stycznia 2026 r. narusza niezawisłość sędziowską sędziego sprawozdawcy, do którego wyłącznej kompetencji należy ocena, czy sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia i tym samym wyznaczenie terminu jej załatwienia.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
Sygnatura
II CSKP 977/22

Treść orzeczenia około 5 minut czytania

II CSKP 977/22

POSTANOWIENIE

27 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Dawid Miąsik (przewodniczący)

SSN Władysław Pawlak

SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie

skargi kasacyjnej W.P.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 23 września 2020 r., I ACa 154/20,

w sprawie z powództwa W.P.

przeciwko B.M.

o ustalenie ewentualnie ukształtowanie,

1. Stwierdza, że Sąd Najwyższy jest związany prawomocnym

postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. oraz że nie zostało

ono wykonane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego

przez wyznaczenie SSN Dawida Miąsika za jego zgodą do

rozpoznania sprawy II CSKP 977/22;

2. Przedstawia akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego

kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem

wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem

do rozpoznania niniejszej sprawy.

Władysław Pawlak

Dawid Miąsik Roman Trzaskowski

Uzasadnienie

II CSKP 977/22

2

Postanowieniem z 25 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy: 1. stwierdził,

że w związku z upływem okresu, na który wyznaczono sędziego Sądu

Najwyższego Dawida Miąsika do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego

bez jego zgody, skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania sprawy

II CSKP 977/22 nie jest prawidłowy ze względu na niezgodność art 35 § 3 ustawy

z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154

ze zm., dalej - „uSN”) - w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie

bez jego zgody - z art 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust 2 oraz z art. 2 Konstytucji

RP a także z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r.,

zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem

nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.); 2. przedstawił akta sprawy

Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego

celem wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem

o wyznaczenie sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania

sprawy II CSKP 977/22 za jego zgodą.

Po wydaniu powyższego postanowienia, Prezes kierująca pracą Izby

Cywilnej Sądu Najwyższego, nawiązując do stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego wyrażonego w piśmie skierowanym do sędziego Sądu Najwyższego

Dawida Miąsika z 30 grudnia 2025 r., w którym wskazano na brak potrzeby

ponownego wyznaczenia tego sędziego do spraw uprzednio przydzielonych -

wobec jasnego i niebudzącego wątpliwości znaczeniowych brzmienia

art 35 § 3 in fine uSN, według którego po upływie okresu wyznaczenia sędziego

do orzekania w innej Izbie, sędzia podejmuje czynności w sprawach przydzielonych

mu w tej Izbie do ich zakończenia, zarządziła 9 stycznia 2026 r. przedstawienie

akt sprawy II CSKP 977/22 sędziemu sprawozdawcy celem wyznaczenia terminu

jej rozpoznania w pierwszym kwartale 2026 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony

i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy

administracji publicznej. Organami władzy publicznej w rozumieniu powołanego

II CSKP 977/22

3

przepisu są nie tylko organy władzy wykonawczej, lecz także władzy sądowniczej,

w tym Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Prezesi kierującymi pracami izb tego

Sądu. Oznacza to, że organy te są związane stanowiskiem wyrażonym w sentencji

wydanego w niniejszej sprawie postanowienia Sądu Najwyższego z 25 listopada

2025 r., według którego skład orzekający wyznaczony do rozpoznania niniejszej

sprawy jest nieprawidłowy ze względu na udział w nim sędziego Sądu Najwyższego

Dawida Miąsika zajmującego stanowisko sędziowskie w Izbie Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego w powiązaniu z niezgodnością art. 35 § 3 uSN –

w zakresie wyznaczenia sędziego Sądu Najwyższego bez jego zgody do orzekania

w innej izbie Sądu Najwyższego aniżeli izba, w której sędzia zajmuje stanowisko –

z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz

art. 6 ust. 1 EKPCz. Żaden z tych organów nie może uchylać się od skutków

obowiązywania tej prawomocności przez podejmowanie jakichkolwiek działań

administracyjnych względnie dyscyplinarnych względem sędziów, którzy jako Sąd

Najwyższy wydali prawomocne postanowienie. Co więcej każdy z wymienionych

organów ma prawny obowiązek przestrzegania i wykonywania prawomocnych

postanowień Sądu Najwyższego, których mocą wiążącą jest objęty. Działania

sprzeczne z takimi postanowieniami – i podżeganie do nich - stanowią rażące

naruszenie prawa i przekroczenie uprawnień oraz uchybiają godności urzędu

Sędziego Sądu Najwyższego, zarówno wtedy, gdy są podejmowane przez sądy,

jak i wtedy, gdy podejmują je ww. organy.

Ponadto zarządzenie z 9 stycznia 2026 r. narusza niezawisłość sędziowską

sędziego sprawozdawcy, do którego wyłącznej kompetencji należy ocena,

czy sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia i tym samym wyznaczenie terminu

jej załatwienia. Podstawą do jego wydania nie mogło być stanowisko Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego o braku potrzeby wyznaczenia sędziego Sądu

Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania niniejszej sprawy za jego zgodą,

gdyż Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, pozostając również związany

postanowieniem z 25 listopada 2025 r., nie był uprawniony do zajęcia takiego

stanowiska. Kierowanie w drodze administracyjnej pism do członków składu

orzekającego Sądu Najwyższego kwestionujących ocenę prawną dokonaną

II CSKP 977/22

4

w prawomocnym orzeczeniu Sądu Najwyższego wydanym przez ten skład

orzekający nie może w związku z tym stanowić podstawy do zmiany stanowiska

Sądu Najwyższego wyrażonego w prawomocnym orzeczeniu.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że nie doszło do wyznaczenia

sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika przez Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego za jego zgodą do rozpoznania niniejszej sprawy, należało

przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby

Cywilnej celem wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem

do rozpoznania niniejszej sprawy.

Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Władysław Pawlak

Dawid Miąsik

Roman Trzaskowski

(K.L.)

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.