Kredyt frankowy: Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej spółki P.

1. Wyrokiem z 24 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Elblągu zasądził od

pozwanego P. S. A. w W. na rzecz powoda M.D. kwotę 164 159,45 CHF wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 października 2020 r do dnia zapłaty

oraz orzekł o kosztach procesu.

2. Na skutek apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem

z 23 lutego 2023 r. oddalił apelację oraz orzekł o kosztach procesu.

3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona pozwana.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się

na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

4. Strona powodowa wniosła o odmowę przyjęcia, ewentualnie o oddalenie

skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

5. Postanowieniem z 24 września 2024r. (I CSK 3021/23) Sąd Najwyższy

przyjął skargę kasacyjną strony pozwanej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

II CSKP 980/24

3

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

7. Szczegółowa analiza sprawy, z uwzględnienie aktualnego orzecznictwa

Sądu Najwyższego, prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna strony pozwanej nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

8. Należy podkreślić, że problemy prawne przedstawione przez skarżącego

nie mają cech nowości wymaganej od istotnego zagadnienia prawnego

uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kwestie te były

przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego w orzeczeniach

wydanych, często w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych, nie tylko

na etapie wstępnej oceny. Wszystkie te zagadnienia zostały omówione

i rozstrzygnięte w orzecznictwie sądowym, które często zapadało już po wniesieniu

skargi kasacyjnej, ponieważ dotyczą one starszych spraw. W międzyczasie

ukształtowało się orzecznictwo dotyczące tych problemów i w świetle obecnych

orzeczeń, skarga jest nieaktualna, co uniemożliwia jej przyjęcie do rozpoznania.

9. W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości

abuzywny charakter zawartych w umowach kredytu frankowego typowych klauzul

odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote

polskie i odwrotnie. Tego typu klauzule nie wskazują obiektywnych kryteriów

ustalania kursu waluty obcej, który jest jednostronnie ustalany przez bank,

co pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza

kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron

umowy kredytu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22,

wyrok Sądu Najwyższego z 21 listopada 2023 r., II CSKP 1602/22, wyrok Sądu

Najwyższego z 14 lutego 2025r., II CSKP 1545/22). Ocena niedozwolonego

charakteru postanowienia, jak i konsekwencje wynikające z jego eliminacji,

wymagają odniesienia do chwili zawarcia umowy (zob. uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019,

nr 1, poz. 2). Co do zasady wyłączona jest też możliwość zastąpienie

II CSKP 980/24

4

niedozwolonego postanowienia umownego odnoszącego się do sposobu określania

kursu waluty obcej (w umowie kredytu indeksowanego czy denominowanego)

innym sposobem określenia kursu waluty obcej (zob. wyrok Sądu Najwyższego

z 14 lutego 2025r., II CSKP 1545/22, wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego

2025, II CSKP 1277/24). Brak jest też jakichkolwiek podstaw do rozdzielenia

postanowień dotyczących przeliczania waluty obcej na złote polskie i dokonywania

ich odrębnej oceny prawnej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 2023 r.,

II CSKP 809/22, wyrok Sądu Najwyższego z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22).

10. Dodatkowo należy wskazać, że w najnowszym orzecznictwie Sądu

Najwyższego nie budzi również wątpliwości, że w razie stwierdzenia nieważności

umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, konsument jest

uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych

przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu

upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego

zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego

świadczenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2025, II CSKP 1996/22).

Takie stanowisko wynika z jednolitego orzecznictwa TSUE (zob. wyrok TSUE

z 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Arkadiusz Szcześniak p. Bankowi M. SA, Dz.U.

C 64 z 7.2.2022, wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C- 28/22, TL i WE p. Syndykowi

masy upadłości Getin Noble Bank S.A., dawniej Getin Noble Bank S.A.,

Dz.U.UE.C.2024/1069).

11. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

12. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia

29 maja 2026 r. „o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw

dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub

indeksowanego do franka szwajcarskiego” (Dz. U. z 2026r., poz. 985) zmienił

wcześniejsze postanowienie i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

(art. 3989 § 2 k.p.c.).

13. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108

§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

II CSKP 980/24

5

(Ł.W.)

[a.ł]