Centrum logistyczne bez dofinansowania UE. SN pyta TSUE o ważność decyzji Komisji

II CSKP 988/23

6

Przedmiot postępowania i stanowisko Sądów obu instancji

Powód J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniósł

o zasądzenie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Rozwoju kwoty

100 000 zł tytułem części dofinansowania należnego powodowi na podstawie

umowy z 18 lutego 2009 r. o dofinansowanie Nr [...] Projektu „Europejskie centrum

usług wspólnych - inteligentne systemy logistyczne” w ramach działania 4.5

Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki dla osi priorytetowej 4

Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna

Gospodarka 2007-2013 („POIG”), którą powód zawarł z Ministrem Gospodarki w

efekcie ustalenia, że umowa nie uległa rozwiązaniu, ponieważ nie mogła ulec

rozwiązaniu wobec nieważności decyzji Komisji Europejskiej z dnia 11 maja 2015 r.

(C2015) 3228 Final, dotyczącej odmowy wniesienia wkładu finansowego z

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: EFRR) na rzecz projektu

„Europejskie centrum usług wspólnych - inteligentne systemy logistyczne”,

stanowiącego część programu operacyjnego „Innowacyjna Gospodarka”, objętego

pomocą strukturalną w ramach celu Konwergencja w Polsce. Jednocześnie powód

wniósł o zawieszenie wykonania Decyzji Komisji i przekazanie wskazanych przez

niego pytań do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie

ważności Decyzji Komisji i zgodności z Traktatami przepisów rozporządzenia

1083/2006.

Na rozprawie 17 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił

wniosek o wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami

prejudycjalnymi w przedmiocie ważności decyzji Komisji.

Wyrokiem z 29 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił

powództwo. Rozstrzygnięcie to oparte zostało na następujących ustaleniach

faktycznych:

W dniu 18 lutego 2009 r. w Warszawie pomiędzy Skarbem Państwa

- Ministrem Gospodarki i powodem została zawarta umowa o dofinansowanie

Nr […] Projektu „Europejskie centrum usług wspólnych - inteligentne systemy

logistyczne” w ramach działania 4.5 Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla

gospodarki osi priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu

II CSKP 988/23

7

Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (dalej: Umowa). Projekt

realizowany był w okresie od 1 września 2008 r. do 31 października 2011 r.

Przedmiotowa umowa zmieniana była aneksami: z 9 września 2009 r., z 23

września 2009 r., z 19 kwietnia 2010 r., z 7 czerwca

2010 r., z 1października 2010 r. oraz z 3 grudnia 2010 r.

Zgodnie z § 5 ust. 10 Umowy w przypadku realizacji przez Beneficjenta

dużego projektu w rozumieniu art. 39 rozporządzenia 1083/2006, wypłata

dofinansowania nastąpi pod warunkiem wydania przez Komisję Europejską

pozytywnej decyzji, o której mowa w art. 41 ust. 2 tego rozporządzenia.

Zgodnie z § 5 ust. 12-14 Umowy, wprowadzonymi aneksem z 19 kwietnia

2010 r.:

- w przypadku, gdy po zawarciu Umowy Komisja Europejska odmówi

wniesienia wkładu finansowego funduszy w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 3

rozporządzenia 1083/2006, Umowa ulega rozwiązaniu z dniem doręczenia Decyzji

Komisji Europejskiej Beneficjentowi, ze skutkiem natychmiastowym,

- strony zobowiązują się do uwzględnienia w Projekcie zmian wynikających

z procesu potwierdzania przez Komisję Europejską wkładu finansowego na mocy

art. 39-41 rozporządzenia 1083/2006 oraz do dokonania zmian Umowy w tym

zakresie,

- w sytuacji, o której mowa w ust. 12 i 13, Beneficjent zobowiązuje się

do zwrotu odpowiednio całości lub części środków wypłaconych na podstawie

Umowy, wraz z odsetkami bankowymi narosłymi na rachunku bankowym

Beneficjenta od tych środków, w ciągu 14 dni od dnia otrzymania powiadomienia

od Instytucji Pośredniczącej.

Umowa została zrealizowana w całości przez stronę pozwaną. Wartość

całkowita Projektu wyniosła 383,68 mln zł (około 90 mln EUR), przy czym

dofinansowanie ze środków EFRR wyniosło 76.463.709,08 zł oraz 13.493.595,74 zł

z dotacji celowej z budżetu państwa, tj. łącznie 89.957.304,82 zł i takie też kwoty

zostały wypłacone powodowi.

II CSKP 988/23

8

Zgodnie z art. 41 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca

2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu

Spójności, projekty, których wartość całkowita przekracza próg 50 mln (tzw. duże

projekty) podlegają ocenie Komisji pod kątem spójności z priorytetami danego

programu operacyjnego, jego wkładu w osiągnięcie celów tych priorytetów

oraz jego spójności z innymi politykami Unii. W następstwie dokonania powyższej

oceny, Komisja podejmuje decyzję, w której zatwierdza wkład finansowy

ze środków UE lub odmawia jego wniesienia. Komisja podejmuje decyzję możliwie

najszybciej, nie później jednak niż terminie trzech miesięcy od przedłożenia dużego

projektu do oceny.

W dniu 11 maja 2015 r. Komisja Europejska przyjęła decyzję odmawiającą

wniesienia wkładu finansowego z EFRR na rzecz dużego projektu „Europejskie

centrum usług wspólnych - inteligentne systemy logistyczne”, stanowiącego część

programu operacyjnego „Innowacyjna Gospodarka”, objętego pomocą strukturalną

w ramach celu Konwergencja w Polsce („Decyzja”). W Decyzji Komisja wskazała

trzy zasadnicze powody odmowy wniesienia wkładu finansowego z EFRR dla

Projektu:

- brak wkładu w realizację celów POIG - brak stopnia rozprzestrzenienia

(dyfuzji),

- brak wkładu w realizację celów POIG - brak tworzenia miejsc pracy

wymagających wysokich kwalifikacji,

- brak wkładu w realizację celów POIG - wartość dodana wytworzona bez

środków publicznych - inwestycja zostałaby przeprowadzona bez dotacji.

Po otrzymaniu Decyzji, w oparciu o § 5 ust. 12 Umowy wprowadzonego

aneksem z 19 kwietnia 2010 r., pozwany, 2 czerwca 2015 r., wystosował

do powoda pismo wzywające do zwrotu całości dofinansowania w kwocie

89.957.304,82 zł. W odpowiedzi powód dokonał zwrotu żądanej kwoty.

W dniu 22 lipca 2015 r. Rzeczpospolita Polska zaskarżyła Decyzję

do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wnosząc o stwierdzenie

II CSKP 988/23

9

jej nieważności. Wyrokiem z 1 marca 2019 r. w sprawie T-402/15 Sąd Unii

Europejskiej oddalił skargę.

Powód również złożył do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę

przeciwko Komisji o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Sąd Unii

Europejskiej 4 maja 2017 r. w sprawie T-403/15 uznał skargę za niedopuszczalną,

wskazując w pkt 62-63 uzasadnienia wyroku, że - zgodnie z właściwym prawem

krajowym - skarżąca mogła w szczególności sprzeciwić się, przed właściwym

sądem krajowym, rozwiązaniu umowy lub zwrotowi świadczenia, o które zwróciły

się polskie władze na podstawie umowy, powołując się na nieważność zaskarżonej

decyzji.

Wyrokiem z 7 stycznia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględnił

apelację powoda jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania,

oddalając apelację w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny przyjął, że nie ma

podstaw do uznania, że zachodzą wątpliwości co do ważności kwestionowanej

przez powoda Decyzji.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiódł powód,

zaskarżając wyrok w całości. Powód domagał się zwrócenia się przez Sąd

Najwyższy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na zasadzie art. 267

Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi

określonymi w skardze kasacyjnej (pkt IV skargi) oraz pytaniami zgłaszanymi przez

powoda na etapie postępowania przed Sądem Apelacyjnym (pkt V skargi). Powód

domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającego

go wyroku Sądu pierwszej instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez

uwzględnienie apelacji powoda w całości, względnie uchylenia zaskarżonego

wyroku w całości i poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji

oraz przekazania sprawy właściwemu sądowi powszechnemu do ponownego

rozpoznania (pkt VI, VII skargi).

Stanowiska stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

W piśmie procesowym z 14 sierpnia 2025 r. powód przedstawił treść pytań

prejudycjalnych wraz z uzasadnieniem, o zadanie których do Trybunału

II CSKP 988/23

10

Sprawiedliwości Unii Europejskiej powód wnosi na podstawie art. 267 Traktatu

o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Pozwany w piśmie procesowym z 18 sierpnia 2025 r. wskazał, że akceptuje

treść pytań wraz z uzasadnieniem oraz popiera wniosek o zadanie pytań

prejudycjalnych.

Uzasadnienie pytań prejudycjalnych

Pytanie nr 1

W ocenie powoda zadanie pytania jest uzasadnione z uwagi na to,

że w procesie oceny projektu nie zostały w należytym stopniu uwzględnione: prawo

do dobrej administracji wynikające z art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE

(„KPP”), zasada pewności i przewidywalności prawa, zasada zaufania jednostki

do państwa i zasada uzasadnionych oczekiwań.

Powód podnosi, że przede wszystkim miało to miejsce w wyniku pominięcia

przez Komisję przy ocenie projektu kryteriów ustalonych w krajowych dokumentach

konkursowych (przede wszystkim w dokumencie pt. „Szczegółowy Opis”). Spółka J.

nie mogła przewidzieć, że Komisja zupełnie pominie przy ocenie projektu krajowe

przepisy uszczegóławiające regulacje unijne. Skoro spółka dostosowała się

w zakresie przygotowywania projektu do Szczegółowego Opisu, który miał

- zgodnie z opisem w nim zawartym - charakter „kompendium wiedzy”

dla beneficjentów, to nie może na późniejszym etapie weryfikacji dokonywanej

przez Komisję ponosić negatywnych konsekwencji sprzeczności między prawem

polskim i jego wykładnią w krajowych przepisach konkursowych a kryteriami,

które zastosowała Komisja na etapie wydawania Decyzji. Przepisy krajowe

Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 („POIG”) były

zarówno częścią prawa krajowego jak i częścią wtórnego prawa wspólnotowego.

Ze względu na implementacyjny charakter przepisów krajowych, Komisja i sądy

krajowe powinny były zapewnić J. jako podmiot, którego dotyczyła ta sprawa, że nie

poniesie on negatywnych konsekwencji wynikających z jakichkolwiek rozbieżności

w kryteriach oceny albowiem zgodnie z rozporządzeniem UE 1083/2006 Decyzja

II CSKP 988/23

11

Komisji musi być zgodna z prawem pierwotnym UE, i równocześnie zgodna z

prawem krajowym stanowiącym implementację prawa pierwotnego UE.

Powodowa spółka wywodzi, że została pokrzywdzona wskutek tego,

że w świetle Decyzji mają miejsce rozbieżności w kryteriach oceny zastosowanych

do J. przez państwo członkowskie z jednej strony i Komisję z drugiej strony. Taka

sytuacja, wykreowana przez treść decyzji Komisji, zdaniem powoda narusza

zasadę uzasadnionych oczekiwań, która ma szczególną funkcję słusznościową

i zgodnie z którą „ci, którzy działają w dobrej wierze na postawie prawa takim jakim

ono jest albo wydaje się być nie powinni być ograniczeni w swoich oczekiwaniach''.

Spółka zarzuca ponadto, że z wymogiem proceduralnym konieczności

prowadzenia przez Komisję starannego i bezstronnego postępowania a także

z gwarancjami ochrony zaufania jednostki do władzy publicznej, pewności

i przewidywalności prawa oraz zasady uzasadnionych oczekiwań nie do

pogodzenia jest również podejście Komisji, która w Decyzji podniosła przeciwko

projektowi zarzuty, których nie zasygnalizowała na żadnym wcześniejszym etapie

procedury oceny projektu. Beneficjent znalazł się zatem w sytuacji, której

obiektywnie nie mógł przeciwdziałać. Spółka wskazuje, że żadne z trzech

zastrzeżeń wskazanych w Decyzji w pkt III. 1-3 (s. 4-7) nie zostało wcześniej

podniesione w trakcie postępowania administracyjnego przed wydaniem Decyzji.

Zastrzeżenia podniesione przez Komisję zawarte w piśmie z dnia 24 czerwca

2014 r. nie odpowiadały następującym zarzutom zawartym w Decyzji: zarzut nr 1:

brak stopnia rozprzestrzeniania (dyfuzji) innowacji; zarzut nr 2: brak tworzenia

miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji; zarzut nr 3: wartość dodana

(„added value") wytworzona bez środków publicznych (inwestycja zostałaby

przeprowadzona także bez dotacji). Tymczasem w wyroku w sprawach

połączonych T-191/98, T-212/98 do T-214/98, Atlantic Container Line AB i inni p.

Komisji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w toku procedury Komisja może

wprawdzie zdecydować o dodaniu nowych zarzutów, ale pod warunkiem,

że umożliwi zainteresowanym przedsiębiorstwom przedstawienie ich stanowiska

w tym względzie (pkt 115).

II CSKP 988/23

12

Gwarancje proceduralne i materialnoprawne praw jednostki (zasada

pewności i przewidywalności prawa, zasada zaufania jednostki do państwa

i zasada uzasadnionych oczekiwań) wynikające z prawa pierwotnego UE, w ocenie

powoda, nie zostały uwzględnione w Decyzji również dlatego, że Spółka,

jako strona, której dotyczy Decyzja, nie mogła się spodziewać, bez uprzedniego

jej poinformowania, że:

a) zarzuty wskazane w Decyzji nie będą zawierały odniesienia do 4. osi

priorytetowej opisanej w części 5 POIG: „Osie priorytetowe realizowane w ramach

programu”,

b) zaledwie 1 z 14 odesłań zawartych w Decyzji będzie odnosić się do osi

priorytetowej 4,

c) Decyzja nie będzie odwoływała się do Szczegółowego Opisu

zawierającego specyficzne kryteria wyboru mające zastosowanie do działania

4.5 i poddziałania 4.5.2. w ramach osi priorytetowej 4,

d) w uzasadnieniu Zarzutów nr 1-3 Komisja odniesie się w Decyzji wyłącznie

do ogólnych i wstępnych opisów POIG, które obejmowały: (1) część 1 pt. „Diagnoza

wybranych obszarów mających na celu ustanowienie i rozwój gospodarki opartej

na wiedzy” oraz (ii) część 4 pt., „Strategia". Uwagi 2-12 i 14 z Decyzji odnoszą się

do ogólnych opisów na stronach 7 i 17 i w punktach 168, 185, 190, 202, 217, 220,

269, 251,204 i 210 POIG,

e) ani w postępowaniu, ani w uzasadnieniu Decyzji Komisja nie wskaże

definicji pojęcia pracowników w o wysokich kwalifikacjach, równocześnie twierdząc,

że kryterium odpowiedniej ilości pracowników o wysokich kwalifikacjach nie zostało

spełnione,

f) Komisja nie ujawni poszczególnych wag przypisanych każdemu z trzech

powyższych zarzutów wskazanych w Decyzji, co znacznie utrudniło kontrolę

sądową Decyzji.

Gwarancje proceduralne i materialne praw jednostki (pewność prawa,

przewidywalność i zasada uzasadnionych oczekiwań) wynikające z prawa

pierwotnego UE, zdaniem powoda, zostały naruszone również dlatego, że zarzut

II CSKP 988/23

13

dotyczący efektu zachęty został skutecznie obalony w piśmie z 24 sierpnia 2014 r.

w oparciu o fakty i utrwalone orzecznictwo. Zgodnie z wyrokami w sprawach

połączonych T-394/08, T-408/08, T-453/08 i T-454/08, pkt 226: „Kryterium, zgodnie

z którym wniosek o pomoc został złożony przed rozpoczęciem realizacji projektu,

jest istotne i odpowiednie dla celów oceny efektu zachęty programu pomocy'’.

W ocenie powoda Komisja pośrednio potwierdziła spełnienie powyższych dwóch

kryteriów, nie powtarzając w Decyzji wcześniejszych twierdzeń ani o braku efektu

zachęty, ani o opłacalności finansowej. Nie powtarzając z kolei wcześniejszych

twierdzeń o opłacalności finansowej, Komisja pośrednio potwierdziła również,

że projekt nie byłby opłacalny finansowo bez dotacji. Potwierdza to nieważność

Decyzji, ponieważ dowodzi, że najważniejsze kwestie zawarte w piśmie Komisji

z dnia 24 czerwca 2014 r. zostały spełnione, ale Decyzja i tak była negatywna,

z tym że została oparta na nowych zarzutach, które nie zostały wcześniej

zasygnalizowane.

Spółka J. wskazuje także, że nowo wprowadzony do Decyzji zarzut

dotyczący „wartości dodanej” nie został wcześniej J. zasygnalizowany i już

z tego powodu nie powinien być brany pod uwagę w procesie oceny. Oparcie

Decyzji na zarzucie „wartości dodanej" w pkt 30 i 31 Decyzji, zdaniem spółki,

przemawia za nieważnością Decyzji z tego względu, że takie uzasadnienie Decyzji

narusza zasadę efektywności prawa UE, a nawet podważa dotychczasową

praktykę sądową (sprawy połączone T-394/08 i inne).

W ocenie powoda uzasadnianie Decyzji nowymi argumentami, które nie

zostały wcześniej zasygnalizowane, stanowi naruszenie prawa UE, które ustala

standard przewidywalności i pewności prawa. Jest tak niezależnie od tego,

że zarzut dotyczący „wartości dodanej” jest sam w sobie podważony przez fakt,

że spełnione są kryteria efektu zachęty i braku opłacalności finansowej projektu bez

dotacji. Dzieje się tak, ponieważ efekt zachęty i opłacalność finansowa projektu

(brak opłacalności finansowej projektu w przypadku braku przyznania dotacji)

potwierdzają „wartość dodaną”. Bez wartości dodanej, również dwa pozostałe

kryteria nie byłyby spełnione. Brak sygnalizacji „wartości dodanej” powoduje,

że - według powoda - Decyzja zawiera wręcz sprzeczność polegającą na tym,

że w myśl Decyzji chociaż projekt spełnia efekt zachęty i jest opłacalny finansowo

II CSKP 988/23

14

z dotacją (a nie ma opłacalności finansowej bez dotacji), nie stanowi rzekomo

wartości dodanej. Te dwa stwierdzenia nie mogą być prawdziwe jednocześnie,

a pozbawienie J. prawa do bycia wysłuchanym, przez zaniechanie sygnalizacji tego

nowego kryterium stawia Spółkę w sytuacji, w której argumentacja dotycząca

sprzeczności jest niemożliwa.

Zdaniem powoda, w kontekście pkt 30 Decyzji, za nieważnością Decyzji

z powodu naruszenia zasady przewidywalności przemawia także okoliczność,

iż Komisja mylnie interpretowała sformułowanie „podziału projektu na etapy”.

Projekt, który nie jest realizowany od razu w całości, ale - jak np. stadion

- budowany jest etapami w postaci modułów, może nigdy nie zostać w pełni

zrealizowany. Fakt, że J. wdrożyłby projekt etapami w postaci modułów, oznacza,

że wybór alternatywnego scenariusza inwestycji mógł doprowadzić

do tego, że projekt nigdy nie zostanie zrealizowany w całości w postaci Wszystkich

modułów. Jest to ewidentnie kwestia przemawiająca za istnieniem efektu zachęty,

a nie przeciw istnieniu takiego efektu.

Ostatecznym skutkiem wydania Decyzji, zdaniem powoda, jest brak

przewidywalności, co stanowi naruszenie zasady pewności prawa w świetle

utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym zasada pewności po pierwsze prawa

wymaga, by normy prawa były jasne i precyzyjne, a po drugie, by ich stosowanie

było przewidywalne dla podmiotów prawa. Zasada ta wymaga, aby regulacja

prawna umożliwiała zainteresowanym dokładne zapoznanie się z zakresem

obowiązków, które na nich nakłada, oraz aby mogli oni poznać jednoznacznie

swoje prawa i obowiązki i podjąć w związku z tym odpowiednie działania (np. wyrok

TSUE (Wielka izba) z dnia 1 lipca 2014 r. w sprawie C-573/12 Alands Vindkraft

(pkt 127-128) oraz wyrok TSUE z dnia 25 stycznia 2007 r. w sprawie C-370/05

Festersen (pkt 43)).

Powód wskazuje ponadto, że Komisja wydała Decyzję w 20 miesięcy

po zgłoszeniu drugiego wniosku J. Termin instrukcyjny wydania decyzji

w przypadku zatwierdzenia przyznanego dofinansowania wynosi 3 miesiące.

Niezależnie zatem od innych wad Decyzji, także i zwlekanie z jej wydaniem przez

Komisję, zdaniem J., należy ocenić w świetle zasady pewności prawa i zasady

II CSKP 988/23

15

dobrej administracji (art. 41 ust. 1 KPP) negatywnie. W szczególności wobec

przyznania przez RP dofinansowania i realizacji projektu przez Spółkę w ciągu

niemal dwóch lat (pięciu - jeśli liczyć od złożenia pierwszego wniosku) oczekiwania

na zatwierdzenie dofinansowania. Przekroczenie przez Komisję 3-miesięcznego

terminu na wydanie decyzji w niniejszej sprawie aż o 17 miesięcy powinno zostać

uznane za istotne uchybienie i skutkować nieważnością Decyzji.

Pytania nr 2, 3, 4

W ocenie powoda zadanie pytań 2, 3 i 4 jest zasadne z uwagi na uchybienia

proceduralne i nierzetelny charakter postępowania przed Komisją związany przede

wszystkim z: 1) brakiem możliwości przedstawienia przez J. w toku procedury

przed Komisją dowodów niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego,

co wynikało w szczególności z braku dokonania wcześniejszej sygnalizacji, a także

2) wskutek naruszenia ogólnych zasad porządku unijnego takich jak zasada

pewności i przewidywalności prawa, zasada zaufania jednostki do państwa

i zasada uzasadnionych oczekiwań.

Spółka J. odwołuje się do orzecznictwa, zgodnie z którym w sprawach, gdzie

Komisja korzysta z władzy dyskrecjonalnej „poszanowanie praw gwarantowanych

przez wspólnotowy porządek prawny w postępowaniach administracyjnych ma

jeszcze większe znaczenie. Gwarancje te obejmują w szczególności obowiązek

właściwej instytucji do dokładnego i bezstronnego zbadania wszystkich istotnych

aspektów danej sprawy, prawo zainteresowanej osoby do przedstawienia swojego

stanowiska oraz prawo do otrzymania odpowiednio uzasadnionej decyzji” (wyrok

TSUE z 21 listopada 1991 r., C-269/90, Technische Universitat Munchen, para 14).

W orzecznictwie zauważono także, że konieczne jest w takich sprawach

sprawdzenie, czy były przestrzegane odpowiednie zasady proceduralne oraz czy

uwzględnione fakty są zgodne z prawdą (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 9

września 2008 r., T-75/06, Bayer Cropscience AG para 83; wyrokTSUE z 25

stycznia 1979r. w sprawie C-98/78 A. Racke, para. 5, wyrok TSUE z 22

października 1991 r. C-16/90 Nólle, para 12).

II CSKP 988/23

16

Spółka J. podnosi, że Komisja naruszyła wymóg rozpoznania sprawy

starannie i bezstronnie przede wszystkim z uwagi na to, że nie przekazała Polsce

niezbędnego sygnału do przedstawienia dowodów, w odpowiednim czasie przed

wydaniem Decyzji. W wyniku nierzetelnie prowadzonej procedury Komisja oparła

swoją decyzję na zarzutach innej treści niż pierwotnie sygnalizowane, co pośrednio

skutkowało brakiem proceduralnej możliwości ustosunkowania się do tych zarzutów.

Żadna z głównych przyczyn, jakie wynikają z uzasadnienia Decyzji nie została

zasygnalizowana przez Komisję, co umożliwiłoby przedstawienie stanowiska przez

Polskę. Komisja nie zasygnalizowała kwestii, które w jej ocenie uzasadniały

odmowę zatwierdzenia dofinansowania, tj. „braku tworzenia nowych miejsc pracy

wymagających wysokich kwalifikacji" oraz „braku stopnia rozprzestrzeniania

(dyfuzji)", w trakcie postępowania administracyjnego w zakresie oceny drugiego

wniosku. Komisja de facto nie sygnalizowała również trzeciego zastrzeżenia, które

legło u podstaw wydania Decyzji, tj. braku spełnienia przez projekt kryterium „added

value”. Wskazany został przez Komisję tylko „incentive effect”. W piśmie Instytucji

Zarządzającej do Komisji z dnia 28 sierpnia 2014 r. zostało wyjaśnione, że Spółka

nie ma obowiązku osobnego wykazywania spełniania kryterium „incentive effect”,

gdyż zostało do przepisów wprowadzone rozporządzeniem Komisji (WE)

nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., czyli po złożeniu przez J. wniosku

o dofinansowanie w dniu 17 lipca 2008 r., lecz jednocześnie wyjaśniono, że projekt

J. spełnia to kryterium. Następnie jednak Komisja w Decyzji zmieniła kryterium,

którego nie spełniał rzekomo projekt Skarżącej, na „added value”. Tymczasem

zgodnie z zasadami dobrej administracji, zasadą pewności i przejrzystości prawa,

tylko kwestie zasygnalizowane, co do których mogły być przedstawione wyjaśnienia,

mogły być podstawą rozstrzygnięcia Decyzji.

W wyroku z dnia 7 maja 1991 r. w sprawie C-291/89, Interhotel p. Komisji

TSUE podkreślił kluczową rolę państwa członkowskiego w procedurze

przyznawania dofinansowania i związaną z tym konieczność umożliwienia

mu przedstawienia uwag przed przyjęciem ostatecznej decyzji. Zdaniem TSUE:

„Uwzględniając centralną rolę właściwego państwa członkowskiego oraz znaczenie

obowiązków, jakie państwo to przyjmuje w zakresie przedstawiania i nadzorowania

finansowania działań szkoleniowych, umożliwienie mu przedstawienia uwag przed

II CSKP 988/23

17

przyjęciem ostatecznej decyzji (...) stanowi istotny wymóg proceduralny, którego

nieprzestrzeganie powoduje nieważność zaskarżonej decyzji" [para 17; podobnie:

wyrok Sądu pierwszej instancji w sprawach połączonych T 228/99 i T 233/99,

pkt. 141; wyrok Trybunału C-304/89, Oliveira, pkt. 21]. W związku z powyższym,

zdaniem powoda, brak sygnalizacji zastrzeżeń Komisji i niemożność

wypowiedzenia się w tym zakresie przez Polskę skutkuje nieważnością Decyzji

z uwagi na to, że jest to istotne naruszenie proceduralne.

Powód wywodzi, że gdyby Komisja zasygnalizowała zarzuty, to J. mógłby

przedstawić dowody wskazujące na to, że wszystkie trzy zarzuty są nietrafne.

J. byłby w stanie wykazać, że projekt spełnia wymóg dyfuzji innowacji, tworzenia

miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji oraz wartości dodanej

wytworzonej bez środków publicznych. Wskutek braku sygnalizacji przez Komisję

kwestii (zastrzeżeń), które w jej ocenie przemawiałyby za negatywnym

rozpatrzeniem wniosku, nie przekazała ona niezbędnego sygnału do

przedstawienia, w odpowiednim czasie przed wydaniem Decyzji, następujących

dowodów:

(i) „Kwalifikacje (umiejętności) pracowników zatrudnionych w Centrum

Dystrybucyjnym J. w R.” z dnia 7 lipca 2015 r. (pkt 151 Wyroku T- 402/15);

(ii) „Nowe produkty i usługi dla klientów końcowych - Centrum Dystrybucji J.

w R.” z dnia 17 lipca 2015 r. (pkt 115 i 116 Wyroku T-402/15);

(iii) „Współpraca miedzy Centrum Dystrybucyjnym J. w R. a firmami

w ramach konferencji” z dnia 17 lipca 2015 r. (pkt 123 Wyroku T-402/15);

(iv) „Wpływ Centrum Dystrybucyjnego J. w R. na rozwój innych firm w Polsce”

(skala ponadregionalna) z 17 grudnia 2015 r. (pkt 124 Wyroku T-402/15);

(v) „Współpraca między Centrum Dystrybucyjnym J. w R. a uczelniami

wyższymi, lokalnymi szkołami średnimi i bezrobocie” z dnia 17 lipca 2015 r. (pkt

127 Wyroku T-402/15).

Pytania nr 5 i 6

II CSKP 988/23

18

Powód podnosi, że Komisja w Decyzji zastosowała inne rozumienie

kryteriów niż zaakceptowane przez Komitet Monitorujący w toku ustalania kryteriów

na poziomie krajowym, co oznaczało wykonywanie dyskrecjonalnej, arbitralnej,

władzy w oparciu o stosowanie nieprecyzyjnych kryteriów zawartych

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. J., ani władze

krajowe, nie były świadome tego, że rozumienie kryteriów oceny projektów

stosowane przez Komisję jest inne niż ustalone na poziomie krajowym. Po

pierwsze, przedstawiciel Komisji w Komitecie Monitorującym na żadnym etapie nie

sygnalizował innego rozumienia kryteriów niż zaakceptowane przez Komitet

Monitorujący powołany przez Rzeczpospolitą Polską zgodnie z art. 63 ust. 1

Rozporządzenia 1083/2006. Komitet Monitorujący nie wprowadził żadnych zmian

do kryteriów działania 4.5 i poddziałania 4.5.2 (były one dyskutowane

na posiedzeniu 23 czerwca 2008 r.). Po zatwierdzeniu przez Komitet Monitorujący

kryteria te zostały ogłoszone publicznie w Załączniku 4.6 do Szczegółowego Opisu

(str. 357-360 Szczegółowego Opisu). Następnie Instytucja Zarządzająca (IZ) była

wyłącznie odpowiedzialna za wybór projektów ściśle według tych kryteriów wyboru

zgodnie z art. 60 pkt a) Rozporządzenia 1083/2006. Po drugie, na etapie oceny

wniosku Komisja również nie zakomunikowała na żadnym etapie procedury, że jej

rozumienie kryteriów różni się od stosowanych w postępowaniu krajowym.

Tymczasem Komisja wydając Decyzję dokonała całościowej oceny projektu według

kryteriów, które pomijały sposób uszczegółowienia POIG w porządku krajowym.

Zdaniem powoda, kontrola wniosku została przeprowadzona z naruszeniem

kompetencji przysługujących Komisji, w sposób całkowicie dyskrecjonalny.

W ocenie spółki J., w wyniku nieprawidłowej procedury przed Komisją doszło

do naruszenia zasady pewności prawa i zasady uzasadnionych oczekiwań.

Skarżąca, spełniając warunki Szczegółowego Opisu i uzyskując punktację

w Arkuszu Oceny, umożliwiającą jej zakwalifikowanie się do otrzymania

dofinansowania, wreszcie zaś zawierając z Polską umowę o dofinansowanie, miała

uzasadnione oczekiwanie, że Komisja będzie zatwierdzała wniosek

o dofinansowanie z uwzględnieniem przepisów krajowych, w tym stanowiących

podstawę przyznania Skarżącej punktacji w Arkuszu Oceny. Doszło do naruszenia

prawa UE, w tym art. 60(a) rozporządzenia 1083/2006, zgodnie z którym projekt

II CSKP 988/23

19

musi być zgodny z prawem krajowym, oraz do naruszenia prawa pierwotnego,

w tym zasady pewności i przewidywalności prawa, poprzez zignorowanie polskiego

rozporządzenia wykonawczego implementującego przepisy UE.

Pytanie nr 7

Spółka J. zarzuca, że nie miała możliwości wzięcia udziału

w postępowaniu przed Komisją, choć decyzja dotyczyła przyznania tej spółce

dofinansowania i to już po tym jak jego pozyskanie spowodowało poczynienie przez

nią nakładów, które zgodnie z założeniami POIG przyczyniały się do wzrostu

innowacyjności na przedmiotowym obszarze. Stanowisko w postępowaniu przed

Komisją mogło przedstawiać tylko państwo a Spółka była pozbawiona takiej

możliwości.

W związku z powyższym powód wywodzi, że w sprawach z zakresu pomocy

z funduszy strukturalnych w postępowaniu przed Komisją powinno być zapewnione

prawo do bycia wysłuchanym przez samą Spółkę. Standard w tym zakresie

nie powinien być bowiem niższy niż w sprawach z zakresu pomocy państwa

(state aid). W tym zakresie per analogiam powinno się odnieść do spraw z zakresu

pomocy z funduszy strukturalnych standard ze spraw dotyczących pomocy państwa.

Trudna do zaakceptowania jest bowiem z punktu widzenia rządów prawa

(rule of law) sytuacja, w której indywidualny beneficjent nie może w sposób

skuteczny bronić swoich interesów finansowych przed podjęciem „ostatecznego”

w całej procedurze finansowania rozstrzygnięcia na poziomie ponadnarodowym

przez Komisję. Jest to rodzaj w luki w ochronie („protection vacuum”), która nie

powinna mieć miejsca z punktu widzenia zasady rządów prawa. Jeśliby jednak

przyjąć, że Spółce w przedmiotowej sprawie nie przysługiwało prawo do bycia

wysłuchaną, to jeszcze bardziej istotny staje się argument o konieczności pełnego

wysłuchania państwa, o czym była mowa powyżej (uzasadnienie do pyt. 2, 3, 4).

Pytania nr 8 i 9

II CSKP 988/23

20

Powód wywodzi, że gwarancje praw jednostki wynikające z zasad, takich jak

zasada ochrony zaufania czy pewności prawa stanowią ograniczenie uznania

organu. Ocena dokonana przez Komisję w oparciu o POIG - tak jak to obowiązuje

w przypadku wszelkich innych nieprecyzyjnych regulacji unijnych - powinna opierać

się na wykładni z poszanowaniem unijnej zasady pewności prawa (wyrok z dnia

17 stycznia 2008 r. w sprawie C-58/06 Viamex, pkt 28). Zgodnie z orzecznictwem

TSUE zasada pewności prawa wyznacza wyraźne granice dla swobodnej oceny

Komisji, kiedy nieprecyzyjna unijna podstawa prawna znajduje zastosowanie mając

za punkt wyjścia rozporządzenie Rady. Nieuwzględnienie gwarancji praw jednostki

w zakresie pewności i przejrzystości prawa w procesie oceny, zdaniem powoda,

może prowadzić do konkluzji, że miał miejsce oczywisty błąd w ocenie Komisji.

Komisja dopuściła się oczywistego błędu w ocenie w swoich wnioskach

dotyczących niespełniania przez projekt J. określonych kryteriów, gdyż z uwagi m.in.

na brak udziału J. w postępowaniu nie zebrała pełnego materiału dowodowego.

W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę na stopniowe zaostrzanie

kryteriów oceny prawidłowości aktów unijnych w Orzecznictwie. Chociaż formuła

„oczywistego błędu” stosowana przez sądy unijne pozostawała w zasadniczym

stopniu niezmieniona, to przy dokładniejszej analizie orzecznictwa okazuje się,

że z czasem powyższe kryteria stały się dla sądów podstawą do coraz to

wnikliwszej oceny zaskarżanych aktów. Jako doprecyzowanie kryterium

„oczywistego błędu” w kierunku bardziej intensywnej kontroli sądowej możną

postrzegać formułę ze sprawy Tetra Laval. Zgodnie ze stanowiskiem

TS wyrażonym w sprawie Tetra Laval, jeśli nawet Trybunał uznaje, że Komisji

przysługuje margines uznania, to sąd powinien dokonać weryfikacji nie tylko

materialnej dokładności przytoczonego materiału dowodowego, jego ścisłości

i spójności, ale także kontroli, czy te materiały stanowią zbiór istotnych danych,

które należy wziąć pod uwagę w celu oceny złożonej sytuacji, i czy mogą one

stanowić oparcie dla wniosków wyciągniętych na jego podstawie (wyrok z dnia

20 maja 2010 r. w sprawie C-12/03 Tetra LavaL pkt 39). Spółka J. zwraca uwagę,

że zrealizowała zaprojektowaną i zatwierdzoną przez Polskę inwestycję.

W świetle zasady pewności prawa i wywodzonej z niej zasady uzasadnionych

oczekiwań, zakres uznania Komisji przy ocenie projektów już zrealizowanych,

II CSKP 988/23

21

powinien podlegać dodatkowemu ograniczeniu. Odmowa zatwierdzenia powinna

być w takiej sytuacji możliwa tylko w przypadku rażącego naruszenia warunków

konkursu.

Powód podnosi ponadto, że jeżeli, wbrew sugestiom wyrażonym powyżej

co do możliwości szerokiego rozumienia kryterium „oczywistego błędu w ocenie”,

należy go rozumieć wąsko, to wydaje się, iż należy uznać, że stosowanie tego

kryterium stanowi niedopuszczalne ograniczenie gwarancji praw jednostki

wynikających z prawa pierwotnego UE.

Pytanie nr 10

Powodowa spółka podnosi, że w Decyzji zostało przyjęte, iż że Projekt

nie miał wkładu w realizację celów POIG, gdyż „nie wywołuje efektu dyfuzji"

oraz że „w dużym projekcie brak jest stopnia rozprzestrzeniania (dyfuzji)

w rozumieniu POIG”, pomimo, że:

a) priorytetem innowacyjnych projektów, kwalifikujących się do.

współfinansowania wramach POIG była nowość lub dyfuzja, definiowane w POIG

jako "[...] wprowadzenie nowych lub znacznie ulepszonych rozwiązań o możliwie

krótkim okresie stosowania na świecie LUB tych, które cechują się największym

potencjałem rozprzestrzeniania (zob. str. 7 POIG, Wstęp, pkt 14 Decyzji),

co oznacza, że „największy stopień rozprzestrzeniania" nie był warunkiem

koniecznym do uzyskania dofinansowania w ramach POIG;

b) zgodnie z POIG (s. 7 POIG, Wstęp) „innowacyjność może występować

na różnych poziomach - zarówno samego przedsiębiorstwa, jak i danego rynku,

kraju czy świata.'';

c) projekt J. był innowacyjny w wyżej przytoczonym rozumieniu POIG, gdyż

posiadał cechę nowości poprzez wprowadzenie w przedsiębiorstwie beneficjenta

nowego rozwiązania procesowego i organizacyjnego o krótkim okresie stosowania

na świecie;

d) „największy stopień rozprzestrzeniania" był głównym celem tylko jednej

osi priorytetowej POIG (oś priorytetowa 5 „Dyfuzja innowacji”), podczas gdy Projekt

II CSKP 988/23

22

J. był częścią osi priorytetowej 4 POIG, w ramach której „największy stopień

rozprzestrzeniania" nie był wymogiem;

e) nie tylko innowacyjność produktowa kanałami rynkowymi może prowadzić

do osiągnięcia najwyższego stopnia rozprzestrzeniania (dyfuzji) w rozumieniu

PO IG (przypis 122 POIG), podczas gdy Projekt J. polegał na wdrożeniu nowych

rozwiązań organizacyjnych i procesowych (nie produktu/usługi), która prowadzi do

dyfuzji kanałami nierynkowymi (adaptacja, naśladownictwo).

Pytanie nr 11

Powodowa spółka zarzuca, że Decyzja błędnie i arbitralnie odmówiła

współfinansowania Projektu poprzez pominięcie faktu, że 25% pracowników

zatrudnionych w ramach projektu J. posiadało wysokie kwalifikacje, w tym

nowopowstałe 28 nowych miejsc pracy wymagało wyższego wykształcenia, co

zostało przedstawione Komisji w pkt B.5.1, drugiego wniosku o potwierdzenie

wkładu z EFRR na projekt J. z dnia 1 sierpnia 2013 r. (pismo z dnia 17 lipca 2015 r.

pt. Kwalifikacje (umiejętności) pracowników zatrudnionych w Centrum Dystrybucji J.

w R.), oraz stwierdzenie, że stworzono jedynie miejsca pracy dla takich zawodów

jak kierowcy wózków widłowych, pakowacze, operatorzy systemów taśmociągów

czy kierownicy magazynów przy braku wskazania przez Komisję co w jej

rozumieniu oznacza „znaczna liczba miejsc pracy pracowników”, tzn. ilu zdaniem

Komisji pracowników z wysokimi kwalifikacjami J. powinien był zatrudnić w ramach

projektu, by spełnić wymagania POIG w rozumieniu Komisji.

Spółka podnosi ponadto, że Decyzja błędnie i arbitralnie odmówiła

współfinansowania Projektu poprzez dowolną ocenę, że utworzenie działu B + R

składającego się z 6 pracowników nie spełniało wymagań Celu Szczegółowego

5 POIG, mimo że J. nie będąc zobowiązanym do tworzenia działu B + R zgodnie

z POIG stworzył dział B + R, zatrudniając wysoko wykwalifikowanych pracowników,

co stanowiło wartość dodaną projektu (pkt. 27 Decyzji). Dodatkowo, błędne

i arbitralne odmówienie współfinansowania miało miejsce wskutek oparcia Decyzji

na rzekomym wyłączeniu z dofinansowania w ramach EFRR „inwestycji, które nie

tworzą miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji, przy czym ten wymóg

II CSKP 988/23

23

w tym brzmieniu nie był zawarty w wymaganiach POIG, które obowiązywały

w momencie wyboru i realizacji Projektu J. jako centrum usług wspólnych,

zaś celem szczegółowym 5 POIG było tworzenie „trwałych i lepszych miejsc pracy"

(POIG pkt 185). Ponadto punkt 357 POIG wskazuje na potrzebę tworzenia miejsc

pracy adresowanych do pracowników o wysokich kwalifikacjach, nie podając jednak

definicji pracownika „o wysokich kwalifikacjach”.

Spółka zarzuca, że wobec powyższego została postawiona w sytuacji

bez wyjścia. Z jednej strony musiała zrealizować inwestycję zgodną z polskim

prawem (stworzenie centrum usług wspólnych z 351 nowymi miejscami pracy),

z drugiej strony Komisja oczekiwała, że te stanowiska zostaną utworzone

np. dla „badaczy, inżynierów, projektantów i menedżerów ds. marketingu

z wyższym wykształceniem i co najmniej pięcioletnim doświadczeniem zawodowym

w tym zakresie”, nie biorąc pod uwagę, że jest to sprzeczne z celem regionalnej

pomocy inwestycyjnej i charakterem centrum usług wspólnych.

Pytanie nr 12

Powód podnosi, że w Decyzji błędnie wskazano (w pkt. 30 i 32),

iż „proponowany duży projekt był efektywny ekonomicznie i finansowo oraz mógł

zostać zrealizowany w tym samym czasie, formie i lokalizacji bez wsparcia

publicznego". Zarzuca, że pominięte zostały fakty przekazane Komisji w pkt G2

drugiego wniosku o potwierdzenie wkładu z EFRR dla projektu J. z 1 sierpnia 2013

r., w tym to, że:

a) wskutek uzyskania dofinansowania z EFRR J. zrealizował projekt

w zakresie znacząco, bowiem aż o 44%, większym (w odniesieniu do pojemności,

użyteczności i struktury) oraz o 47% droższym w porównaniu do opcji

analizowanych przez Spółkę w październiku 2007 r. (tj. przed dowiedzeniem się

o możliwości uzyskania dofinansowania), w ten sposób wygenerowana została

wartość dodana, która nie zostałaby wygenerowana bez finansowania publicznego,

jako znaczący wzrost wielkości projektu i znaczący wzrost całkowitej kwoty wydanej

przez J. na projekt, spełniając w wystarczającym stopniu wymogi określone

w pkt. 210 POIG oraz art. 8 ust. 3 lit. a) i c) rozporządzenia 800/2008;

II CSKP 988/23

24

b) Projekt J. był projektem wysoce innowacyjnym o dużej wartości,

związanym z tworzeniem nowych i trwałych miejsc pracy (pkt. 210 POIG);

c) gdyby nie fundusze unijne, J. nie zrealizowałby projektu jako nowego,

innowacyjnego zautomatyzowanego centrum logistycznego w R., ale zamiast tego

zrealizowałby dwie oddzielne inwestycje w dwóch rożnych lokalizacjach

(rozbudowa magazynu w R. i nowego magazynu w B.) w mniejszym zakresie i po

niższych kosztach.

Pytania nr 13 i 14

Powodowa spółka wskazuje, że żadne spośród 3 zastrzeżeń wskazanych

w Decyzji nie było wcześniej podnoszone w toku procedury administracyjnej przed

Komisją. W piśmie Komisji z dnia 24 czerwca 2014 r. nie został wskazany żaden

z 3 zarzutów, które następnie zostały przywołane w Decyzji. Dodatkowo Komisja

nie ujawniła poszczególnych wag przypisanych każdemu z trzech zarzutów przez

co nie wiadomo, czy gdyby spółka spełniła choćby jedno z tych kryteriów, to byłoby

to wystarczające do otrzymania dofinansowania. Taka sytuacja nie jest zgodna

ze standardem pewności oraz przewidywalności prawa.

Problematyczność takiego działania Komisji, zdaniem powoda, jest widoczna

w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym który przyjął, że nawet gdyby projekt

spełniał kryterium wartości dodanej i kryteria utworzenia odpowiedniej liczby miejsc

pracy wymagających wysokich kwalifikacji, to brak byłoby podstaw do podawania w

wątpliwość ważności Decyzji (s. 38 wyroku SA). Ta kwestia powinna być poddana

ocenie TSUE, gdyż ma istotne znaczenie z punktu widzenia ważności Decyzji.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii

Europejskiej, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania

w trybie prejudycjalnym: o wykładni Traktatów; o ważności i wykładni aktów

przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku

gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw

Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna

II CSKP 988/23

25

do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego

pytania. W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed

sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa

wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału.

W kontekście wskazanego przepisu wskazać trzeba, że Sąd Najwyższy jest

sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa

wewnętrznego. Zatem Sąd Najwyższy był zobowiązany wnieść sprawę

do Trybunału. Istotne na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym

było przeanalizowanie pytań zgłoszonych przez powoda w skardze kasacyjnej

oraz uzyskanie stanowiska strony przeciwnej w tym względzie (w tym przypadku

stanowiska aprobującego).

Uwzględniając stanowiska stron, w tym podniesioną argumentację,

Sąd Najwyższy na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi

wymienionymi w sentencji orzeczenia.

Agnieszka Góra-Błaszczykowska Agnieszka Jurkowska-Chocyk Piotr Telusiewicz

[r.g.]