Sygnatura akt: II KB 167/25
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział II
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 15 stycznia 2026 r.
W serwisie od: 4 listopada 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Test niezależności sędziego SN odrzucony, bo wniosek nie wskazał wpływu na sprawę

Spór

Obrońca skazanych złożył wniosek o zbadanie, czy sędzia SN Ryszard Witkowski spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności jego powołania i postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Wniosek nie wskazywał, jak te okoliczności miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w tej konkretnej sprawie. Powołanie bezwzględnej przyczyny odwoławczej uznano za niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek i nie zawiadomił o tym okręgowej rady adwokackiej.

Dlaczego

Ustawowych wymogów wniosku nie można zastąpić fragmentami uzasadnień innych orzeczeń. Uznanie bezwzględnej przyczyny za wystarczającą oznaczałoby wpływ sędziego w każdej sprawie, co przeczy celowi przepisu.

Dla firm

Wniosek o test niezależności sędziego musi wskazać, jak okoliczności jego powołania lub postępowania po powołaniu wpłynęły na konkretną sprawę. Sama powołana bezwzględna przyczyna odwoławcza tego nie zastępuje.

Więcej o sprawie

Obrońca skazanych powoływał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd uznał, że taki argument oznaczałby wpływ sędziego w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.

Okręgowa rada adwokacka nie została zawiadomiona o odrzuceniu wniosku, bo przepis o zawiadamianiu dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział II
Sygnatura: II KB 167/25

Treść orzeczenia

II KB 167/25

ZARZĄDZENIE

Dnia 15 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

Prezes SN Zbigniew Kapiński

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Ryszarda

Witkowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem

okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie

art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

skazanych (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanych (art. 871 § 1

k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanym oraz dołączyć

do akt II KK 508/25;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Ryszarda

Witkowskiego;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Uzasadnienie

II KB 167/25

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku

sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 §

2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób

postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby

wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w

okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie

sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia

bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ

występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w

sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. Ustawowych wymogów wniosku nie

sposób przy tym zastąpić obszernie powołanymi fragmentami uzasadnień orzeczeń

sądowych, które – niezależnie już od tego, że nie mogą zastąpić wymaganych

prawem elementów konstrukcyjnych wniosku – nie odnoszą się do wszystkich

podstaw wymaganych do przeprowadzenia postępowania testowego.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

II KB 167/25

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.