Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziego SN z kasacji skazanego

Wnioskiem z 3 lutego 2026 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego), obrońca

skazanego K. P. , na podstawie art. 29 § 5 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia o Sądzie

Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „u.SN”) wniósł o stwierdzenie,

że SSN Adam Roch nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności

sędziowskiej w sprawie II KK 365/24; stwierdzenie, że w okolicznościach sprawy

może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,

mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących

uprawnionego oraz charakteru sprawy; wyłączenie SSN Adama Rocha od

rozpoznania sprawy toczącej się pod sygnaturą II KK 365/24.

Wnioskodawca wskazał, że „w kasacji złożonej na korzyść Skazanego

zawarty jest zarzut nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Warszawie

II KB 5/26

2

rozpatrującego apelację w sprawie, w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia

sędziów powołanych na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3)” (k 2 verte). Następnie

wnioskodawca podniósł, że SSN Adam Roch powołany została urząd sędziego

Sądu Najwyższego na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w

składzie, który został ukształtowany przepisami powołanej w zarzucie kasacji

ustawy. W konsekwencji udział objętego wnioskiem sędziego w rozpoznaniu

sprawy II KK 365/24 wzbudzałaby uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności u postronnego obserwatora.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 29 § 5 u.SN dopuszczalne jest badanie spełnienia przez

sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności

sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności

z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania

po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli

w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu

niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z

uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Artykuł 29 § 9 u.SN nakazuje zaś, by wniosek o zbadanie ww. okoliczności czynił

zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierał

żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w

§ 5, a także przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami

na ich poparcie.

Zgodnie z art. 29 § 10 u.SN wniosek niespełniający wymagań, o których

mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych.

Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych

przyczyn niedopuszczalny.

II KB 5/26

3

2. Orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreśla, że przywoływane we wniosku

okoliczności mogące prowadzić do wyłączenia sędziego, muszą odnosić

się do realiów konkretnego postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy badanie

spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości

i bezstronności może bowiem zostać przeprowadzone wyłącznie, jeżeli

w okolicznościach konkretnej sprawy dojść może do naruszenia wskazanego

standardu, mającego dodatkowo wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem

okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Konsekwentnie samo odwołanie do okoliczności towarzyszących powołaniu

sędziego Sądu Najwyższego, w tym również dotyczących ewentualnych

wadliwości procedury nominacyjnej, jak również jego postępowania po powołaniu,

w tym wypowiedzi w sferze publicznej, bez odniesienia do okoliczności konkretnej

sprawy, jest niewystarczające do przeprowadzenia tzw. testu niezawisłości

i bezstronności, o którym mowa w art. 29 § 5 u.SN.

W świetle powyższego przyjąć należy, że również okoliczności

uzasadniające żądanie oraz dowody na ich poparcie, o których mowa w art. 29 § 9

pkt 2 u.SN, odnosić się muszą do możliwości naruszenia przez sędziego Sądu

Najwyższego standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie (z

ostatnich zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2024 r., III CB 49/24;

28 czerwca 2024 r., III PUB 9/24; 27 czerwca 2024 r., V KK 119/24; 18 czerwca

2024 r., I NB 8/24).

3. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić

należy, że wnioskodawca nie spełnił wymogu, o którym mowa w art. 29 § 9 w zw.

z art. 29 § 5 u.SN.

Wskazując na okoliczności dotyczące powołania SSN Adama Rocha na

urząd sędziego Sądu Najwyższego wnioskodawca ograniczył się jedynie

do zasygnalizowania ogólnych ewentualnych nieprawidłowości w postępowaniu

nominacyjnym dotyczących wydania rekomendacji przez Krajową Radę

Sądownictwa, ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Wnioskodawca nie odwołał się zatem do żadnych konkretnych okoliczności,

które towarzyszyły wydaniu rekomendacji przez Krajową Radę Sądownictwa,

II KB 5/26

4

a które w okolicznościach sprawy mogłyby doprowadzić do naruszenia standardu

niezawisłości lub bezstronności. Jak zaś wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu

z 28 czerwca 2024 r., III PUB 9/24, otoczenie normatywne art. 29 § 5 u.SN oraz

data wejścia w życie przepisów wprowadzających do ustawy o Sądzie Najwyższym

przedmiotową „procedurę testową” nie pozostawiają wątpliwości, że wymienione

w tej regulacji „okoliczności towarzyszące powołaniu”, to co innego niż sam fakt

powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej wskazanymi

przepisami. Innymi słowy obowiązkiem wnoszącego o przeprowadzenie tzw. testu

niezawisłości i bezstronności jest wskazanie okoliczności towarzyszących

powołaniu sędziego nie o charakterze generalnym, w szczególności odwołujących

się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów, a zatem w istocie

dotyczących sposobu ich powołania, lecz indywidualnych, odnoszących się

do konkretnego sędziego objętego wnioskiem (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 11 lipca 2024 r., III CB 49/24). Tego rodzaju okoliczności,

nie wspominając o dowodach na ich poparcie, wnioskodawca nie przedstawił.

4. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w art. 29 § 5 u.SN

ustawodawca posłużył się koniunkcją, a zatem przeprowadzenie tzw. testu

bezstronności wymaga uwzględnienia okoliczności zarówno powołania objętego

wnioskiem sędziego, jak i jego postepowania po powołaniu. Wnioskodawca

nie wskazał zaś jakichkolwiek okoliczności odnoszących się postępowania objętego

wnioskiem sędziego, po jego powołaniu na urząd sędziego Sądu Najwyższego.

Ponadto art. 29 § 5 u.SN ogranicza zakres testu jedynie do okoliczności

mogących doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,

mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących

uprawionego oraz charakteru sprawy. Wnioskodawca nie przedstawił zaś żadnej

relewantnej argumentacji odnoszącej się do uprawnionego oraz charakteru sprawy.

5. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że zgodnie z art. 29 § 3

u.SN niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z

prawem powołania sędziego, a tego w istocie domaga się wnioskodawca.

6. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[J.J.]

II KB 5/26

5

[a.ł]