Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy M.B. w sprawie z art. 190 k.k.

Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 23 lipca 2025 r. sygn. akt X Ka

612/25 na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego i jego obrońcę utrzymał w

mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 23

stycznia 2025 r. sygn. akt VIII K 887/21, którym to oskarżony M.B. został uznany za

II KK 102/26

2

winnego przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2

k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 190 § 1

k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2023 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k.

wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt I wyroku).

Ponadto, sąd I instancji na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 i 2 k.k.

warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 3

(trzech) lat próby (pkt II wyroku), a także na podstawie rat. 72 § 1 pkt 1 k.k.

zobowiązał oskarżonego M.B. do informowania sądu o przebiegu okresu próby (pkt

III wyroku) oraz na podstawie art. 73 § 2 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby

pod dozór kuratora (pkt IV wyroku). Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego

nadto, na podstawie art. 93a § 1 pkt 2 k.k., art. 93c pkt 2 k.k. w zw. z art. 93b § 1

k.k. i art. 93f § 1 k.k. środek zabezpieczający w postaci terapii polegającej na

podjęciu systematycznego leczenia psychiatrycznego w Poradni Zdrowia

Psychicznego (pkt V wyroku).

Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanego, który

zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, mające

istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez udział

w składzie Sądu Okręgowego w Warszawie sędziego, który został

nienależycie obsadzony, z uwagi na powołanie przez KRS ustanowioną w

trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r., po bezprawnym skróceniu kadencji

poprzedniej Rady, co spowodowało wydanie wyroku przez Sąd, który ze

względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i

bezstronności, co z kolei stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k.

2. art.433 § 2 k.p.k., art.437§ 1 i 2 k.p.k., art. 438 pkt 2, 3 k.p.k. i art. 457 § 3

k.p.k. w zw. z art. 2 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k.,

art. 167 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k., art. 193 k.p.k. i art. 424 § pkt 1

k.p.k., tj. nietrafnej kontroli instancyjnej wyroku Sądu Okręgowego w

Warszawie poprzez bezzasadne nieuznanie zarzutów apelacyjnych

naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k., wyciągnięcie niewłaściwego

II KK 102/26

3

wniosku z własnych stwierdzeń dotyczących zakresu obowiązywania zasady

in dubio pro reo, bezzasadne powielenie błędnego przekonania sądu I

instancji o sprawstwie skazanego, błędne uznanie, że najważniejsze dowody

w sprawie przemawiają na niekorzyść skazanego;

3. art. 7 k.p.k., art. 366 k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie

swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów i w konsekwencji błędne

uznanie, że skazany ponosi odpowiedzialność za zarzucony mu aktem

oskarżenia czyn (zarzut z uzupełnienia kasacji).

Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie w całości wyroku

Sądu Okręgowego w Warszawie i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego

dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do

ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie w całości wyroku Sadu

Okręgowego i przekazanie sprawy sądowi II instancji do ponownego rozpoznania, a

nadto

o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z

urzędu, gdyż koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części, a także o

zwolnienie skazanego z uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej oraz o zwolnienie

obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji obrońcy jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Podniesione w kasacji obrońcy skazanego zarzuty okazały się oczywiście

bezzasadne, co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem tego nadzwyczajnego

środka zaskarżenia przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535

§ 3 k.p.k.

Na wstępie należy zaznaczyć i podkreślić, iż kasacja jest właśnie

nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o bardzo rygorystycznych

uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych

[postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 24 listopada 2021 r. sygn. akt II KK

422/21]. Postępowanie kasacyjne nie jest także z pewnością postępowaniem, które

II KK 102/26

4

ma ponawiać kontrolę odwoławczą. W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy

bada czy sąd odwoławczy (w realiach niniejszej sprawy Sąd Okręgowy w

Warszawie), w sposób rażący naruszył wskazane przez autora kasacji przepisy.

Oczywista bezzasadność kasacji zachodzi wówczas, kiedy już z pobieżnej

analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów w jasny sposób wynika, że są

one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu

w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia (postanowienie SN z 1 lipca 2021 r.

sygn. akt II KK 184/21).

Sąd Najwyższy przystępując do rozważenia zarzutu dotyczącego rzekomego

zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa powyżej zauważa,

iż analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie

nie zachodziła podnoszona przez obrońcę skazanego nienależyta obsada składu

Sądu Okręgowego w Warszawie, która stanowiłaby bezwzględną przyczynę

odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Obrońca skazanego podniósł,

że wadliwość obsady sądu ad quem wynikała z faktu, że w jego składzie orzekał

– sędzia X.Y., powołany przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa w procedurze ukształtowanej według ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U.2018.3 ze zm.), w związku z czym nie spełnia kryteriów niezawisłości ze

względu na strukturalną wadę w procesie powołania go na stanowisko sędziowskie.

Odnosząc się do takiego zarzutu kasacyjnego i towarzyszącej mu argumentacji,

należy stwierdzić, iż zaskarżony wyrok nie został wydany z obrazą przepisów

skutkującą zaistnieniem sytuacji, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.k.

Skarżący, odwołując się w tym zakresie do uchwały składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23

stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110-1/20, nie wykazali istnienia podstawy do

twierdzenia,

że Sąd, w którego składzie brał udział sędzia X.Y., był nienależycie obsadzony.

Podkreślenia wymaga pogląd wyrażony w wymienionej uchwale (powtórzony w

uchwale składu siedmiu sędziów SN z 2 czerwca 2022 r. sygn. akt

I KZP 2/22), iż: sam tylko fakt powołania na urząd sędziego w sądzie powszechnym

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w kwestionowanym trybie

II KK 102/26

5

nie powoduje, że sąd utworzony z udziałem sędziego powołanego w takim trybie

jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W myśl

przedstawionej w uchwale wykładni tego przepisu, staje się nim wówczas, gdy

wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do

naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii

Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności. Zarzut postawiony w kasacji nie mógł zatem okazać się

skuteczny, gdyż skarżący nie wskazali na istnienie okoliczności uzasadniających

wątpliwości, że proces powołania wymienionego wyżej sędziego prowadził in

concreto do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości i

bezstronności sądu.

W kontekście powyższego, Sąd Najwyższy w realiach tej sprawy również

nie dopatrzył się żadnego związku między okolicznościami powołania sędziego na

urząd a samym rozstrzygnięciem sprawy, w szczególności by wywarły jakikolwiek

negatywny wpływ na sposób rozpoznania zwyczajnego środka odwoławczego

przez Sąd Okręgowy w Warszawie. W rozważanym kontekście nie ma zatem

mowy, nie tylko o uchybieniu wymienionym w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale także o

żadnym innym rażącym naruszeniu prawa, mogącym mieć istotny wpływ na treść

orzeczenia.

W pozostałych zarzutach obrońca kontestuje wnioski i oceny powzięte przez

sąd meriti w stosunku do poszczególnych dowodów (które to następnie zostały

zaakceptowane w toku kontroli instancyjnej), a w konsekwencji także ostateczny

kształt ustaleń faktycznych wskazujących na sprawstwo i winę skazanego,

za przypisane mu przestępstwo. Jednocześnie autor kasacji doszukuje się przy tym

możliwości uchybienia przez sąd odwoławczy zasadzie in dubio pro reo, który to nie

może być stawiany łącznie z obrazą art. 7 k.p.k., bowiem naruszenie zasady in

dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy

przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 k.p.k. ocenił

zgromadzone dowody, a pomimo tego z dowodów uznanych za wiarygodne nadal

wynikają

co najmniej dwie wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające się

II KK 102/26

6

usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2

k.p.k. (zob. postanowienie SN z 16 grudnia 2025 r. sygn. akt V KK 428/25 i cyt. tam

orzecznictwo).

Zadaniem sądu kasacyjnego jest natomiast jedynie sprawdzenie, czy

dokonując ustaleń faktycznych, sądy orzekające w obu instancjach, nie dopuściły

się rażącego naruszenia reguł postępowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia

faktyczne, a w konsekwencji więc i na treść wyroku. Kontroli podlegają zatem nie

same ustalenia faktyczne, lecz sposób ich dokonania. Sąd Najwyższy dokonuje

jedynie oceny orzeczenia sądu odwoławczego, co do zasady przez pryzmat

zarzutów kasacji. Z tym jednak znów oczywistym zastrzeżeniem, że chodzi o

zarzuty rzeczywiście o charakterze kasacyjnym (art. 523 k.p.k.), a nie tak, tylko

określone przez autora kasacji, a będące, w istocie, zarzutami apelacyjnymi. Przez

wzgląd na formułę zarzutów oraz towarzyszącą im argumentację, przypomnieć

należy również, iż istotą kasacji nie może być samo negowanie wiarygodności

dowodów stanowiących podstawę ustaleń faktycznych (także w zakresie

możliwości przypisania winy oskarżonemu) tylko dlatego, że zostały one ocenione

w sposób dla skarżącego niekorzystny. Tego rodzaju zabieg stanowi nie tylko

nieuprawnioną polemikę, ale też obejście przepisu art. 523 k.p.k. Z tego zaś, iż

określonym dowodom sądy nadały walor wiarygodności, innym zaś go odmówiły,

nie sposób czynić zarzutu obrazy prawa. Z pewnością nie jest wystarczającym do

uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen

materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania

uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego,

które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (postanowienie SN z 9 stycznia

2024 r. sygn. akt IV KK 377/23 i cyt. tam orzecznictwo). Polemiczność zarzutów z

pkt 2 kasacji i z jej uzupełnienia w pełni odsłania towarzysząca im argumentacja.

Skarżący bowiem w uzasadnieniu zarzutów dotyczących nieprawidłowej kontroli

odwoławczej oraz uchybień przepisom prawa procesowego z obszaru

postępowania dowodowego, czynienia ustaleń faktycznych i konstrukcji

uzasadnienia, w oderwaniu od całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, wybiórczo ocenia fragmenty zeznań świadka K.I., podważając przy

tym kompleksowość postępowania dowodowego oraz wiarygodność depozycji

II KK 102/26

7

pokrzywdzonej i świadka W.H. W wywiedzionej przez obrońcę kasacji brak jest

natomiast wskazań, na czym miałyby konkretnie polegać uchybienia sądu

odwoławczego, który w swoich wywodach odniósł się do kwestii oceny zeznań

pokrzywdzonej oraz wskazał, z jakich przyczyn zasługiwały one na przyznanie im

oraz zeznaniom innych wyszczególnionych świadków waloru wiarygodności (s. 4

formularza uzasadnienia wyroku). Kwestia uchybienia prawu do obrony jest w

istocie prezentacją stanowiska, które nie znajduje potwierdzenia w aktach

postępowania. Sąd dysponował opinią na temat stanu zdrowia psychicznego

skazanego, w związku z czym podczas całego procesu był on reprezentowany

przez obrońcę i powiadamiany o każdym terminie rozprawy, natomiast oddalenie

wniosku dowodowego oparte o adekwatną podstawę prawną w sytuacji, gdy dany

świadek został już w sprawie przesłuchany w sposób prawidłowy, nie może

stanowić naruszenia prawa do obrony.

Konkludując, nadmienić należy także, iż zakwestionowanie oceny materiału

dowodowego, każdorazowo poprzedzone być musi wskazaniem konkretnego

dowodu przeprowadzonego w sprawie, którego zarzut ten dotyczy i podania, w

czym skarżący upatruje złamania zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd a

quo albo sąd ad quem. Sam fakt, iż przyjęte przez sądy obu instancji założenia

dowodowe

nie odpowiadają subiektywnym oczekiwaniom skazanego i jego obrońcy nie jest

wystarczający do uzyskania pożądanego efektu procesowego, a taki, niewątpliwie

subiektywny i wybiórczy charakter w warstwie argumentacyjnej, ma w realiach

niniejszej sprawy ocena wiarygodności podstawowych źródeł dowodowych

obciążających skazanego, przeciwstawiona przez skarżącego ocenie sądów obu

instancji. Tego rodzaju argumentacja, oparta o przekonanie strony o innej, niż

przyjął to sąd, wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż

dokonana przez sąd, jest nie tylko nieuprawnioną polemiką, ale stanowi także

oczywistą próbę ponownego przeniesienia ciężaru rozważań na grunt powtórnej

analizy wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych (zob. postanowienie SN

z 13 maja 2020 r. sygn. akt III KK 79/20) i zmierza do obejścia ograniczeń

zawartych w art. 523 k.p.k., a więc przekształcenia kontroli kasacyjnej w apelacyjną

(zob. postanowienie SN z 16 czerwca 2015 r. sygn. akt III KK 176/15).

II KK 102/26

8

Zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adw. R.S. kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu oparto

o przepis § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja

2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu

terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata

z urzędu (Dz.U.2026.87 t.j.). Ustalona kwota podlegała odpowiedniemu

podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, tj. o 23% (§ 4 ust. 3 cyt.

rozporządzenia), co uwzględniono w treści postanowienia.

Z tych też względów, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście

bezzasadną, rozstrzygając o obciążeniu skazanego kosztami postępowania w

oparciu o art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.

[WB]

[a.ł]