Zakaz zbliżania się naruszony bez świadczenia. SN uchylił wyrok w tej części

II KK 12/26

2

M.G. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 23

kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 352/24, na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności za

to, że w okresie od dnia 12 marca do 14 marca 2024 r. w miejscowości R., pow. c.,

woj. [...], dwukrotnie w krótkich odstępach czasu, tj. w dniach 12 marca 2024 r. oraz

14 marca 2024 r., w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nie zastosował się do

wyroku orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Chełmie, sygn. akt. II K 712/21,

nakładającego na niego zakaz zbliżania się do M.G. na odległość mniejszą niż 300

metrów oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym, w ten sposób, że przebywał

w odległości mniejszej niż 300 metrów od M.G. oraz kontaktował się z nim, tj. za czyn

z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Sąd Okręgowy w Lublinie, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oraz apelacji

prokuratora wniesionej na niekorzyść w zakresie rozstrzygnięcia o karze i środku

karnym, wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt XI Ka 610/25, zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że za podstawę wymiaru kary przyjął dodatkowo art.

57b k.k. i podwyższył orzeczoną karę pozbawienia wolności do 4 miesięcy, w

pozostałej części utrzymał zaś w mocy wyrok Sądu I instancji.

W dniu 13 stycznia 2026 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art.

521 § 1 k.p.k., wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w

zakresie, w jakim Sąd ten utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji w części

niezawierającej rozstrzygnięcia w przedmiocie obligatoryjnego środka karnego w

postaci świadczenia pieniężnego na niekorzyść skazanego M.G., zarzucając „rażące

i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego,

a mianowicie art. 433 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na

przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej, wyznaczonej granicami

zaskarżenia i podniesionymi zarzutami, co skutkowało zmianą wyroku na niekorzyść

oskarżonego jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności oraz

utrzymaniem w mocy w pozostałym zakresie wyroku Sądu I instancji, zapadłego z

rażącą obrazą przepisu prawa materialnego, tj. art. 43a § 2 k.k., poprzez jego

niezastosowanie i nieorzeczenie wobec M.G., określonego we wskazanym przepisie

i obligatoryjnego w razie skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., przypisane

oskarżonemu, świadczenia pieniężnego, pomimo to, że wyrok Sądu Rejonowego

II KK 12/26

3

został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego również w części dotyczącej

wymienionego środka karnego, co nadto wobec stwierdzenia przez Sąd odwoławczy

zasadności zarzutu apelacyjnego (która to okoliczność znajduje potwierdzenie w

pisemnym uzasadnieniu orzeczenia) zobowiązywało do zmiany nieprawomocnego

wyroku także w tej części, poprzez orzeczenie powyższego, obligatoryjnego środka

karnego.”

Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w

zakresie w jakim nie orzeczono o środku karnym i przekazanie sprawy w tym

zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej rozpoznanie i

uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Sąd Okręgowy w Lublinie, przeprowadzając kontrolę odwoławczą wyroku

Sądu I instancji przeoczył, że wyrok ten jest dotknięty uchybieniem stanowiącym

naruszenie prawa materialnego - art. 43a § 2 k.k., polegającym na braku orzeczenia

wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia

pieniężnego.

Przepis art. 43a § 2 k.k. stanowi, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo

z art. 244 k.k. (lub inne wymienione w tym przepisie) sąd ma obowiązek orzec

świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy

Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości od 5000 zł do 60000

zł. Nieorzeczenie tego środka karnego przez Sąd Rejonowy w Chełmie powinno

zostać dostrzeżone oraz skorygowane przez Sąd drugiej instancji, tym bardziej że

prokurator podniósł stosowny zarzut w apelacji. Sąd Okręgowy w Lublinie sam

zresztą spostrzegł swoje niedopatrzenie w tej mierze już w trakcie sporządzania

uzasadnienia, w którym zauważył, że „Również drugi ze sformułowanych przez

prokuratora zarzutów był słuszny, jednakże sąd odwoławczy omyłkowo nie orzekł

świadczenia, które istotnie było obligatoryjne.” (s. 3 uzasadnienia zaskarżonego

wyroku).

Ponieważ zaistniałe uchybienie miało charakter rażący i wywarło istotny wpływ

na treść orzeczenia, jako że w konsekwencji nie orzeczono wobec M.G.

obligatoryjnego środka karnego, należało, podzielając zarzut i wniosek kasacji,

II KK 12/26

4

uchylić wyrok Sądu odwoławczego w zakresie, w jakim nie orzeczono o tym środku

karnym i w tej części przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do

ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Sąd ten będzie miał na uwadze

stanowcze brzmienie przepisu art. 43a § 2 k.k.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Andrzej Stępka

Małgorzata Wąsek-Wiaderek Eugeniusz Wildowicz

[WB]

[a.ł]