SN oddalił kasację skazanego za jazdę mimo zakazu jako oczywiście bezzasadną

II KK 138/26

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z

dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 779/24, uznano P.P. za winnego czynu z art.

244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia

wolności i orzeczono środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych na okres 15 lat oraz świadczenie pieniężne na rzecz

Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości

6.000 zł.

Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia

29 kwietnia 2025 r., sygn. akt IX Ka 282/25, utrzymano wyrok Sądu I Instancji w

mocy.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego,

zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

„I. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść

zaskarżonego wyroku, w postaci bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu I Instancji, w składzie którego brał

udział asesor sądowy X. Y., powołany na urząd asesora sądowego w Sądzie

Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018.3), której wadliwość procesu powoływania

skutkuje naruszeniem prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu określonego w

art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw

Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności, co samo w sobie wobec ukształtowanej

judykatury Sądu Najwyższego ma wpływ na treść orzeczenia,

II. inne rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na

treść zaskarżonych orzeczeń, tj. art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167

k.p.k. i art. 410 k.p.k., polegające na nieuwzględnieniu przez sąd meriti przy

wyrokowaniu całokształtu okoliczności ujawnionych w toku sprawy, podważających

zasadność zarzutu popełnienia przez P.P. czynu z art. 244 k.k. i jednocześnie

wskazujących na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w

II KK 138/26

3

szczególności poprzez dopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania w

charakterze świadków młodszego aspiranta T.B., młodszego aspiranta J.R. oraz

starszego sierżanta M.G., a następnie poddania ich zeznań ocenie celem

wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności, że oskarżony nie

posiadający w toku postępowania obrońcy wskazywał, iż nie prowadził pojazdu, a

zmiana jego wyjaśnień wynikała z obawy przed pozbawieniem wolności i naciskiem

funkcjonariuszy Policji, w konsekwencji czego w sprawie istniały wątpliwości, które

mogły zostać wyjaśnione poprzez przesłuchanie w/w świadków, którzy to byli

obecni podczas zdarzenia z dnia 6 kwietnia 2024 roku, a które nie zostały przez

Sąd I Instancji ani Sąd II Instancji wyjaśnione, w konsekwencji czego doszło do

wydania wyroku skazującego opartego na niekompletnym materiale dowodowym i

utrzymaniu go w mocy;

III. inne rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na

treść zaskarżonych orzeczeń, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw.

z art. 167 k.p.k. polegające na uchybieniu prawidłowej kontroli odwoławczej

poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów odwoławczych dotyczących ustaleń

faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji na podstawie wybiórczo zebranych

dowodów w toku postępowania sądowego i niezweryfikowaniu wyjaśnień P.P. w

zakresie okoliczności, która miała istotne znaczenie dla ustalenia, czy został

popełniony przez w/wymienionego czyn zabroniony, w sytuacji gdy Sąd II Instancji

miał bezwzględny obowiązek przeprowadzenia merytorycznej i należytej kontroli

wyroku Sądu I instancji z uwagi na zarzut pochodzący od osoby niebędącej

profesjonalnym pełnomocnikiem, podczas gdy prawidłowa kontrola instancyjna

skutkowałaby przeprowadzeniem czynności z urzędu przez Sąd odwoławczy w

zakresie dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków

młodszego aspiranta T.B. oraz starszego sierżanta M.G., co miało istotny wpływ na

wynik sprawy”.

W oparciu o wyżej wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku, jak również wyroku Sądu I instancji oraz przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na

rzecz obrońcy z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w

II KK 138/26

4

postępowaniu kasacyjnym w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej,

oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie

wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.

Przypomnieć należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania

spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a zarazem i

środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że

postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego

naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny

wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w

której kasacja została wniesiona (por. postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV KK

6/14).

Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacji w postaci bezwzględnej

przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nienależytą, zdaniem

skarżącego, obsadę Sądu I Instancji, w składzie którego brał udział asesor sądowy

X. Y., wskazać należy, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Jego treść

jest ogólnikowa, wskazuje jedynie na wystąpienie przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. mającej wynikać z samego faktu powołania na urząd asesora z udziałem

Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r., nie podaje żadnych konkretnych argumentów w tym zakresie, a

jednocześnie Sąd Najwyższy nie zna takich okoliczności z urzędu. Nadto, wytyczne

uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20,

w zasadzie nie dotyczą nominacji asesorskich. W uchwale Sądu Najwyższego z

dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, podkreślano, że wobec osób otrzymujących

pierwszą nominację sędziowską nie ma w zasadzie innych kryteriów ich oceny niż

przebieg aplikacji, egzaminu sędziowskiego i asesury, tak więc należy zakładać, iż

osoby te otrzymałyby nominację bez względu na kształt KRS. Tym bardziej zasadę

tę należy odnosić do asesorów, którzy nie otrzymali jeszcze powołania na

stanowisko sędziowskie.

II KK 138/26

5

Również kolejny zarzut kasacji w postaci rażącego rażącego naruszenia

prawa procesowego, mającego mieć istotny wpływ na treść zaskarżonych orzeczeń,

tj. art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 410 k.p.k., okazał się

oczywiście bezzasadny. Wskazać należy, że Sąd II instancji nie prowadził

postępowania dowodowego, kontrolował apelację osobistą oskarżonego, w której

zakwestionowano ustalenia faktyczne i w ramach kontroli odwoławczej odniósł się

do przeprowadzonej w sprawie oceny dowodów i wypowiedział się co do jej

prawidłowości. Nie widział jednocześnie potrzeby uzupełniania postępowania

dowodowego, a w świetle zarzutów apelacji i zgromadzonego materiału nie było do

tego podstaw. Obecny i wyznaczony przez Sąd II instancji obrońca z urzędu,

uczestniczący w rozprawie apelacyjnej, nie widział także takiej potrzeby, nie

zgłaszał wniosków dowodowych ani nie wskazywał na braki postępowania

dowodowego. Z okoliczności sprawy wynikało, że świadek, który widział jak

oskarżony porusza się samochodem, choć jeszcze wówczas nie wiedział, że miał

on aktywny zakaz prowadzenia pojazdów, został przesłuchany na rozprawie, a na

wniosek skazanego ponownie przesłuchany na rozprawie w jego obecności. Z kolei

dowody z zeznań pozostałych wskazywanych osób, które nie były świadkami

niedozwolonej jazdy, a postępowanie w wyłączonej części dotyczyło nie faktu

przetrzymywania osoby w piwnicy lecz samego prowadzenia pojazdu przy

aktywnym zakazie, nie miały znaczenia na kanwie niniejszej sprawy. W tej sytuacji

nie można mówić o naruszeniach proceduralnych w kontekście postępowania

dowodowego.

Ostatni zarzut kasacji, w którym podniesiono rażące naruszenie art. 457 § 3

k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., również okazał się chybiony.

Sąd II instancji przeprowadził prawidłową i rzetelną kontrolę odwoławczą, w ramach

której ocenił zarzut podniesiony w apelacji, wskazał powody, dla których go nie

uwzględnił i uzasadnił swoje stanowisko, z urzędu także odniósł się do kwestii

wymiaru kary. Kasator nie wykazał, by kontrola apelacyjna była niestaranna czy

niedostatecznie wnikliwa względem faktu, że apelacja pochodziła od oskarżonego,

który sporządził ją samodzielnie. Poza wskazywaniem na potrzebę przesłuchania

pozostałych funkcjonariuszy Policji, którzy uczestniczyli w interwencji w piwnicy, ale

nie widzieli samego przyjazdu oskarżonego samochodem i jego prowadzenia, autor

II KK 138/26

6

kasacji nie wykazuje na czym ma polegać to uchybienie i jaki mogło mieć ono

wpływ na treść orzeczenia, skoro osoby te nie były świadkami w zakresie tego

konkretnego zarzutu.

Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie

zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ani też innej rażącej obrazy

prawa, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu

kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej.

Z uwagi na sytuację materialną skazanego, pobyt w zakładzie karnym,

zwolnienie z kosztów sądowych postępowania rozpoznawczego, orzeczono o

zwolnieniu go również z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając

nimi Skarb Państwa.

Wniosek kasacyjny o zasądzenie na rzecz obrońcy z urzędu nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu kasacyjnym należało

uwzględnić, ustalając wysokość wynagrodzenia według § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. z §

4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w

sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Nakład

pracy obrońcy w niniejszym postępowaniu kasacyjnym ani stopień skomplikowania

sprawy nie uzasadniały przyznania wynagrodzenia w wyższej kwocie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[r.g.]