Sąd najwyższy

Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrokiem z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt

II K 18/24, skazał P.Z. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.

na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres

II KK 188/26

2

próby 3 lat, zobowiązując oskarżoną w tym okresie do pisemnego informowania

Sądu o przebiegu tego okresu raz na 6 miesięcy, nadto zaś orzekł karę grzywny w

wymiarze 100 stawek dziennych po 30 zł każda oraz obowiązek naprawienia

szkody poprzez zapłatę na rzecz W.S. kwoty 167 300 złotych, jak również

rozstrzygnął o dowodach rzeczowych i kosztach sądowych;

Apelację od tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wniósł na

niekorzyść oskarżonej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając rażącą

niewspółmierność kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres próby 3 lat oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku

poprzez wymierzenie oskarżonej kary 5 lat pozbawienia wolności bez

warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II

AKa 75/25, orzekł w następujący sposób:

I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1) uchylił orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary

pozbawienia wolności, o obowiązku pisemnego informowania Sądu o przebiegu

okresu próby oraz o opłacie,

2) wymierzoną oskarżonej karę pozbawienia wolności podwyższył do roku i 6

miesięcy;

II. utrzymując w mocy w pozostałej części zaskarżony wyrok.

Kasację od prawomocnego wyroku wniósł obrońca skazanej, zaskarżając go

w całości. W skardze tej sformułował następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. przez nienależytą obsadę Sądu I

instancji, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze EKPCz;

2. rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik

postępowania, tj. art. 28 § 2 k.k. przez niezastosowanie go, podczas gdy zgodnie z

tym przepisem oskarżona nie powinna odpowiadać na podstawie art. 294 § 1 k.k.,

co jest szczególnie rażące w sytuacji zaostrzenia sankcji karnej na etapie kontroli

odwoławczej;

3. rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik

postępowania, tj. art. 5 § 2 k.p.k. przez jego niezastosowanie w sytuacji

II KK 188/26

3

konieczności rozstrzygnięcia o przekonaniu skazanej w zakresie okoliczności

stanowiącej znamię czynu zabronionego w zakresie mienia znacznej wartości.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego

wyroku oraz zmienianego nim wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Przypomnieć skarżącemu trzeba, że po myśli art. 520 § 2 k.p.k. strona,

która nie zaskarżyła orzeczenia sądu pierwszej instancji, nie może wnieść kasacji

od orzeczenia sądu odwoławczego, jeżeli orzeczenie sądu pierwszej instancji

utrzymano w mocy lub zmieniono na jej korzyść. Wprawdzie w rozpatrywanej

sprawie Sąd odwoławczy zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji na niekorzyść

oskarżonej, to jednak granice uprawnień strony, która nie zaskarżyła orzeczenia

sądu pierwszej instancji zakreśla ta część orzeczenia sądu odwoławczego, która

zawiera rozstrzygnięcie o zmianie tego orzeczenia na jej niekorzyść. Innymi słowy,

strona ta może wnieść kasację wyłącznie od tej części orzeczenia sądu

odwoławczego, która zawiera rozstrzygnięcie o zmianie orzeczenia sądu pierwszej

instancji na jej niekorzyść. Przytaczane ograniczenie nie dotyczy tylko takiej kasacji,

o czym stanowi przepis art. 520 § 3 k.k., w której zarzucono jedno z uchybień

wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie

Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia SN: z dnia 15 lutego 2007 r., V KK

22/07; z dnia 15 października 2008 r., II KK 342/07; z dnia 26 września 2012 r., V

KK 119/12; z dnia 22 lipca 2021 r., V KZ 24/21 czy też z dnia 23 lutego 2023 r., IV

KK 118/22).

W związku z powyższym, mimo niezaskarżenia wyroku sądu pierwszej

instancji, skazana w sprawie niniejszej nabyła uprawnienie do wniesienia kasacji,

ale w ograniczonym jedynie zakresie. Uprawniona jest bowiem formułować w tej

skardze zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa wyłącznie przeciwko

orzeczeniu o karze (z wyłączeniem rzecz jasna zarzutu rażącej niewspółmierności

kary) oraz podnosić uchybienia wskazane w przepisie art. 439 § 1 k.p.k.

II KK 188/26

4

Tymczasem w kasacji wniesionej na korzyść P.Z., jej obrońca podniósł

naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale również sformułował zarzuty rażącego

naruszenia prawa materialnego i procesowego, tj. art. 28 § 2 k.k. i art. 5 § 2 k.p.k.

W świetle zaś art. 520 § 3 k.p.k. nie budzi wątpliwości, że ograniczenie, o jakim

mowa w art. 530 § 2 k.p.k. nie dotyczy uchybień z art. 439 k.p.k., a więc nie innych

naruszeń prawa. Oznacza to, że zarzuty wskazujące na inne uchybienia niż z kręgu

art. 439 k.p.k. nie podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.

Obrońca, skarżąc zaś wyrok Sądu odwoławczego w całości, postawił temu

orzeczeniu także zarzuty naruszenia art. 28 § 2 k.k. i art. 5 § 2 k.p.k., jednocześnie

domagając się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku oraz zmienionego nim

wyroku Sądu Okręgowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi pierwszej instancji, co oznacza, że obrońca zarzuty te skierował wprost

przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej a nie drugiej instancji, co wynika z tego, że

ten ostatni Sąd nie kontrolował przecież w całości zaskarżonego wyroku. Powyższe

przekonuje o niedopuszczalności kasacji w tej części również na gruncie przepisu

art. 519 k.p.k. Wobec tego, przedmiotową skargę w zakresie, w jakim podnosi

zarzuty inne niż naruszenia prawa z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., należało pozostawić

bez rozpoznania, albowiem jest w tej części niedopuszczalna (art. 531 § 1 w zw. z

art. 530 § 2, art. 429 § 1 i art. 520 § 2 oraz art. 519 k.p.k.).

Natomiast skarga w części, w jakiej była dopuszczalna, a więc w zakresie, w

którym podnosi naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., okazała się oczywiście

bezzasadna i dlatego podlegała oddaleniu w tej części.

Rzecz bowiem w tym, że w świetle uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej,

Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23

stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20 oraz uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 i przekonującej

argumentacji prawnej w nich zawartej, sam fakt powołania sędziego sądu

powszechnego przez kwestionowaną Krajową Radę Sądownictwa nie pozwala

jeszcze na przyjęcie, że w sprawie ujawniła się bezwzględna przyczyna

odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Choćby w uchwale z dnia 2 czerwca 2022 r.

zasadnie przyjęto, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie jest wprawdzie organem

II KK 188/26

5

tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje

Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1, to jednak brak jest podstaw do

przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w

następstwie brania udziału w konkursie przed tą Krajową Radą Sądownictwa po

dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i

każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu

Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach. Tym samym

podtrzymano zapatrywanie prawne wyrażone w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia

23 stycznia 2020 r. Uchwała ta z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej i

wiąże każdy skład Sądu Najwyższego, dopóty nie nastąpi odstąpienie od niej w

trybie art. 88 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego wielokrotnie już podnoszono, że pomimo wydania przez Trybunał

Konstytucyjny wyroku w sprawie U 2/20, powyższa uchwała jest dalej wiążąca (zob.

np. uchwały SN z dnia: 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, czy z dnia 2 czerwca 2022

r., I KZP 2/22).

W konsekwencji sam fakt powołania na urząd sędziego sądu powszechnego

z udziałem KRS ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (innych

zastrzeżeń względem sędziego orzekającego w sprawie w kasacji się nie podnosi

ze względu na „brak posiadanych informacji”) nie oznacza automatycznie, że skład

sądu powszechnego, w którym bierze udział tak powołany sędzia, dotknięty jest

bezwzględną przyczyną odwoławczą z uwagi na nienależytą obsadę. Niezbędne

jest przeprowadzenie wieloaspektowego testu, o którym mowa w przywołanych

wcześniej uchwałach Sądu Najwyższego, a powołanie wskutek procedury z

udziałem wskazanej KRS jest tylko jednym z elementów, który podlega ocenie i

bynajmniej nie przesądzającym.

Z tych wszystkich powodów, Sąd Najwyższy oddalił przedmiotową kasację w

omawianej części jako oczywiście bezzasadną, obciążając skazaną kosztami

sądowymi postępowania kasacyjnego.

Mając to wszystko na względzie orzeczono, jak w postanowieniu.

[WB]

II KK 188/26

6

[a.ł]