Sąd Najwyższy uchylił karę łączną R.C. Była poniżej dolnej granicy ustawowej

II KK 266/26

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 9

grudnia 2024 r., sygn. V K 695/23, R.C. został uznany za winnego popełnienia

przestępstw z art. 197 § 1 k.k. i z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

przeciwdziałaniu narkomanii, za które skazany został odpowiednio na kary 8 lat

pozbawienia wolności i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Jako karę łączną

orzeczono 8 lat i 2 miesiące pozbawienia wolności.

Na skutek apelacji obrońców Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 2

lipca 2025 r., sygn. X Ka 365/25, po sprostowaniu dostrzeżonej oczywistej omyłki

pisarskiej zmienił zaskarżony wyrok i uchylił rozstrzygnięcie w zakresie kary łącznej,

złagodził karę wymierzoną za przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. do 4 lat i stosując

przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r.,

na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył karę

pozbawienia wolności orzeczoną w tym wyroku z karą orzeczoną w wyroku Sądu

pierwszej instancji i orzekł nową karę łączną w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności.

Kasację od ww. prawomocnego wyroku, w części zmieniającej wyrok Sądu

pierwszej instancji odnośnie do kary łącznej pozbawienia wolności, skierowaną na

niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny.

W kasacji podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku

naruszenia prawa materialnego, a to art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu

obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 r. przez orzeczenia wobec oskarżonego w

wyniku połączenia kar jednostkowych w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności oraz 3

miesięcy pozbawienia wolności, kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności, a zatem

poniżej zakreślonej przez przywołaną normę prawną dolnej granicy możliwej do

orzeczenia kary łącznej.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i

przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Warszawie do

ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Orzeczenie o karze łącznej zawarte w zaskarżonym wyroku narusza bowiem

dyspozycję art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r.,

II KK 266/26

3

nadanym przez art. 38 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r.

poz. 1086), zmieniającej m.in. Kodeks karny z dniem 24 czerwca 2020 r.

Przywołany art. 86 § 1 k.k. w jego ówczesnym (jak i zresztą obecnym)

brzmieniu ustanawia (zdanie pierwsze) generalną zasadę, że sąd wymierza karę

łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne

przestępstwa do ich sumy. W realiach tej sprawy, uwzględniając treść art. 37 zdanie

drugie k.k., że karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach, kara

łączna mogła być wymierzona w granicach od 4 lat i miesiąca do 4 lat i 3 miesięcy

pozbawienia wolności. Najwyższą karą jednostkową była bowiem kara 4 lat

pozbawienia wolności orzeczona przez Sąd drugiej instancji za przestępstwo z art.

197 § 1 k.k.

Orzeczenie kary łącznej w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności uchybiało

więc dolnej granicy ustawowej wymiaru kary łącznej, określonej w art. 86 § 1 k.k. w

brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. i stanowiło rażące naruszenie

tego przepisu. Wpływ tego uchybienia na treść wyroku był oczywisty i istotny, gdyż

w jego następstwie doszło do ustalenia wymiaru kary łącznej poniżej najniższego

możliwego jej wymiaru.

W konsekwencji należało uchylić wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w

części zmieniającej wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia o

karze łącznej i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie

do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Orzekając karę łączną

Sąd odwoławczy respektował przy tym będzie jej ustawowo określone granice

temporalne.

Z tych względów orzeczono jak w wyroku.

Tomasz Artymiuk

Marek Pietruszyński

Andrzej Stępka

[WB]

[r.g.]