Sąd Najwyższy nie rozpoznał wniosku o wyłączenie sędziego powołanego po reformie KRS

Zarządzeniem z 14 stycznia 2026 r., SSN Stanisław Stankiewicz został

wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie SNN Zbigniewa Kapińskiego od

rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt II KK 41/25. Wnioskiem z 19 stycznia

2026 r. obrońca wniósł o wyłączenie SSN Stanisław Stankiewicza od rozpoznania

tego wniosku, a do rozpoznania ww. wniosku 19 marca 2026 r. wyznaczono SSN

Marka Siwka. Następnie, pismem z 26 marca 2026 r. obrońca wniósł o wyłączenie

II KK 41/25

2

SSN Marka Siwka od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Stanisława

Stankiewicza (KRI 1463).

Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że w stosunku do SSN Marka

Siwka zachodzą wątpliwości co do bezstronności, gdyż sędzia został powołany na

urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Marka Siwka od rozpoznania wniosku o

wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie

SSN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania kasacji w sprawie

o sygn. akt II KK 41/25 należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny

z mocy ustawy.

Wbrew twierdzeniom obrońcy - przedstawione w treści wniosku okoliczności

nie mogły zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego

nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego

powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w

procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z

dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października

2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru

abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob.

postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).

Stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 10 sierpnia

2023 r., V KK 162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4

marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art.

42 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020

r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie

sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której

wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o

II KK 41/25

3

Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020

r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej.

Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z

9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu

sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do

podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania

jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w

sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście

okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po

powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w

stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej

przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V

KK 485/21).

Wobec powyższego należy uznać, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art.

41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że

dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie

jest w niniejszej sprawie. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w

art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie

dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego

Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności

wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.

Okoliczność, że dana osoba została powołana na stanowisko sędziego

Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie

określonym przepisami wskazanej ustawy, a także treść sformułowanych w tym

aspekcie zarzutów kasacyjnych, samo przez się nie przekłada się na ocenę

przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. wobec innego sędziego, w tym wypadku SSN Marka

Siwka, zwłaszcza bez wykazania dodatkowych okoliczności, które miałyby

świadczyć o naruszeniu przez tego sędziego standardów niezawisłości i

bezstronności w konkretnej sprawie. Wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu

II KK 41/25

4

art. 41 § 1 k.p.k. muszą zatem wynikać z konkretnych sytuacji i faktów, związanych

z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do sprawy czy stron, czego nie

wykazał wobec SSN Marka Siwka autor wniosku.

Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części

dyspozytywnej niniejszego postanowienia.

[JJ.]

[a.ł]