Sąd najwyższy

Skazany A. P. pismem z dnia 28 września 2026 r. – na podstawie art. 532

k.p.k. - wniósł „o zawieszenie odbywania kary do czasu ustanowienia legalnego Sądu

Orzekającego oraz wyznaczenie Sędziego do rozpatrzenia tego wniosku z

pominięciem osób powołanych wedle wadliwej procedury”. W uzasadnieniu swojego

wniosku skazany odwołał się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej

oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.

(BSA I-4110-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), postanowienia Sądu Najwyższego z

16 września 2021 r., I KZ 29/21 oraz w sposób zdawkowy odniósł się do orzecznictwa

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

II KK 41/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Sposób sformułowania wniosku oraz argumentacji przedstawionej na jego

poparcie rodzi konieczność poprzedzania właściwych rozważań przypomnieniem

przesłanek zastosowania instytucji określonej w art. 532 k.p.k. Przede wszystkim

możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia ma charakter

wyjątkowy i stanowi odstępstwo od zasady określonej w art. 9 § 2 k.k.w. Zgodnie

bowiem z treścią tego przepisu orzeczenie staje się wykonalne z chwilą jego

uprawomocnienia. Z dotychczasowego, utrwalonego orzecznictwa Sądu

Najwyższego jednoznacznie wynika, że zastosowanie tej instytucji możliwe jest przy

jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia sytuacji oczywistej

zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze

wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla

skazanego skutki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2022 r.,

sygn. akt II KO 111/21, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października

2021 r., sygn. akt V KK 415/21).

Jednocześnie zauważyć należy, że ocena wniosku opartego na art. 532 § 1

k.p.k. nie ma charakteru wiążącego dla rozpoznania kasacji i nie przesądza o

kierunku przyszłego rozstrzygnięcia w tym postępowaniu. W szczególności nie

można z niej wywodzić, że w dalszym toku sprawy wykluczone byłoby uznanie

zarzutów kasacyjnych za oczywiście zasadne. Warto również podkreślić, że nie

każda argumentacja odwołująca się do kwalifikowanej wady prawnej określonej w

art. 439 § 1 k.p.k. uzasadnia ingerencję w postaci wstrzymania wykonania

prawomocnego orzeczenia. Ponadto zastosowanie omawianego instrumentu

prawnego jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy w odniesieniu do konkretnego

uchybienia trafność zarzutów kasacyjnych jest nie tylko prawdopodobna, lecz jawi

się jako oczywista.

Tymczasem dokonanie w niniejszej sprawie ustalenia czy doszło do

zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, na które wskazuje obrońca

skazanego w kasacji lub stwierdzenie prima facie oczywistej zasadności zarzutów,

nie może nastąpić bez gruntownego przeanalizowania akt sprawy oraz

przeprowadzenia pogłębionej i merytorycznej oceny zasadności przedstawionych

zarzutów. W konsekwencji w ocenie Sądu Najwyższego, nie formułując jednak

II KK 41/25

3

przedwczesnych wniosków co do wyniku postępowania kasacyjnego, brak jest

podstaw do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 532 § 1 k.p.k.

Zarazem nie budzi wątpliwości, że wniosek skazanego, w którym żąda on

wstrzymania wykonania orzeczenia do czasu wyznaczenia do rozpoznania

przedmiotowej sprawy kasacyjnej - w jego ocenie - sądu bezstronnego i niezawisłego

jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw. Przepisy procedury karnej nie przewidują

bowiem możliwości terminowego wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia

do czasu rozpoznania kwestii incydentalnych. Co więcej, skazany formułując swój

wniosek nie podjął choćby najmniejszej próby wykazania, że dalsze wykonywanie

orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla niego skutki.

Niewątpliwie wnioski o wyłączenie sędziego od udziału w niniejszej sprawie

kasacyjnej oraz od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego zostały wcześniej

zarejestrowane i pozostają w toku, niemniej jednak w żaden sposób nie uzasadniają

i nie mogą stanowić podstawy zastosowania wyjątkowej instytucji jaką jest

wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia. Jednocześnie nie

blokują one procedowania w przedmiocie wniosku skazanego złożonego w trybie art.

532 k.p.k., albowiem rozstrzygnięcie w tej materii ma charakter jedynie wpadkowy i

nie rzutuje w żaden sposób na rozpoznanie kasacji, w związku z którą złożone

zostały wskazane wnioski o wyłączenie sędziego (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 15 lipca 2026 r., V KK 129/25 i powołane tam orzecznictwo).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]