Wnioski o wyłączenie sędzi w sprawie o oszustwo. SN oddalił kasację skazanego T.L.

Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu

oczywistym.

II KK 46/26

2

W pierwszych dwóch jej zarzutach wskazano na naruszenie przepisów

prawa materialnego, tj. art. 286§1 k.k. oraz art. 270§1 k.k., jak również art. 8§1

k.k.s., w trzecim zaś na naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie

art. 41§1 k.p.k. w zw. z art. 42§1 k.p.k. oraz art. 41a k.p.k.

Odnosząc się do pierwszych dwóch zarzutów należy w pierwszej kolejności

zauważyć, że zmiana orzeczenia Sądu Rejonowego dokonana, na skutek apelacji

oskarżonego, przez Sąd Odwoławczy, dotyczyła nie tyle zmiany kwalifikacji czynów

przypisanych skazanemu, ile, w wyniku zastosowania art. 8§1 k.k.s., wyodrębnienia

z czynów przypisanych T.L., rozumianych jako oddzielne zdarzenia historyczne,

dwóch czynów zabronionych, za które winien on ponieść odpowiedzialność

odrębnie na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego i przepisów

Kodeksu karnego.

Prawidłowe więc jest, z punktu widzenia czysto konstrukcyjnego,

sformułowanie w kasacji zarzutu naruszenia art. 8§1 k.k.s. Rzecz jednak w tym, że

zastosowanie tego przepisu było w niniejszym postępowaniu zabiegiem

koniecznym i ze wszech miar prawidłowym.

W uzasadnieniu kasacji obrońca wskazała na potrzebę zastosowania

w przedmiotowej sprawie zasad wyłączających wielość ocen. Art. 8§1 k.k.s.

reguluje bowiem tzw. zbieg idealny przepisów i odnosi się do sytuacji, w której

przepisy ustawy karnej skarbowej pozostają w zbiegu rzeczywistym, a więc gdy nie

zachodzi między nimi zbieg pomijalny. Porównanie natomiast treści art. 76§1 k.k.s.

oraz art. 286§1 k.k. prowadzi do wniosku, że ww. przepis ustawy karnoskarbowej

stanowi lex specialis w stosunku do przepisu penalizującego przestępstwo

oszustwa. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła fragment

uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003r., sygn. WA 69/02.

Rzecz jednak w tym, że zacytowane orzeczenie nie odnosi się do

problematyki art. 8§1 k.k.s. Tę rozstrzyga natomiast inne orzeczenie Sądu

Najwyższego, a mianowicie uchwała wydana w składzie 7 sędziów SN w dniu 24

II KK 46/26

3

stycznia 2013r., I KZP 19/12, w której stwierdzono, że „reguły wyłączania wielości

ocen mają zastosowanie jedynie w wypadku zbiegu przepisów ustawy, natomiast

nie stosuje się ich w razie idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa

w art. 8§1 k.k.s.”.

Do problematyki tej odnosi się również postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 24 stycznia 2013r., I KZP 21/12, w którym zajęto podobne stanowisko – „w

przypadku stosowania konstrukcji tzw. idealnego zbiegu czynów zabronionych, o

którym mowa w art. 8§1 k.k.s., reguły wyłączania wielości ocen mogą służyć do

redukcji kwalifikacji prawnej w ramach normatywnej analizy przeprowadzonej

odrębnie dla poszczególnych deliktów (skarbowego i powszechnego) objętych tym

zbiegiem, natomiast nie mają już zastosowania do obu kwalifikacji prawnych jako

całości. Inaczej rzecz ujmując: reguły wyłączania wielości ocen mają

zastosowanie jedynie w wypadku zbiegu przepisów ustawy, natomiast nie

stosuje się ich w razie idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym

mowa w art. 8§1 k.k.s. Powyższe w konsekwencji oznacza, że wykluczone jest,

aby przepis Kodeksu karnego skarbowego mógł wyprzeć na zasadzie

specjalności lub konsumpcji przepis Kodeksu karnego albo odwrotnie”.

Zgodnie z powyższym należało dokonać niezależnej oceny zachowania

skazanego T.L. na gruncie przepisów prawa karnego powszechnego i prawa

karnoskarbowego, czemu Sąd Odwoławczy w pełni sprostał.

Przechodząc do trzeciego z zarzutów kasacji, dotyczącego niewłaściwej

obsady Sądu Odwoławczego, należało stwierdzić, że również ten zarzut nie

zasługiwał na uwzględnienie.

Złożone w sprawie wnioski o wyłączenie Sędziów, w tym przede wszystkim

sędzi X.Y., zostały prawidłowo rozpoznane, a argumentacja zawarta w

orzeczeniach ich dotyczących jawi się jako rzeczowa. Sądy uwzględniły wszelkie

okoliczności zawarte we wnioskach i w sposób konstruktywny się do nich odniosły.

W postanowieniu z dnia 31 marca 2025r. (k. 225) zwrócono ponadto uwagę na

II KK 46/26

4

wręcz próbę wykreowania konfliktu przez T.L. z ww. Sędzią w celu wymuszenia na

Sądzie zmiany składu rozpoznającego sprawę. Sąd wydający to orzeczenie miał

już wiedzę o złożonym prywatnym akcie oskarżenia, datowanym na luty 2025r., a

także o kwestiach związanych z reprezentowaniem Sądu Okręgowego w sprawie z

powództwa skazanego o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa przez ww. Sędzię z

uwagi na pełnioną przez nią funkcję Prezesa Sądu.

W omawianej przestrzeni należy mieć na względzie, że uchwałą z dnia

2 grudnia 2025r. Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia na pociągnięcie sędzi Sądu

Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie X.Y. do odpowiedzialności karnej za

czyny z art. 212§1 k.k. i art. 216§1 k.k., zaś na dzień 15 kwietnia 2026r. w Sądzie

Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południa w Warszawie wyznaczono posiedzenie

w przedmiocie rozważenia celowości umorzenia postępowania wobec ww. sędzi w

sprawie III K 134/25.

Niezrozumiałe są zastrzeżenia skarżącej dotyczące rozstrzygnięcia wniosku

skazanego z dnia 5 lutego 2025r. Analiza tego wniosku oraz treści wniosku z dnia

22 stycznia 2025r. prowadzi do konkluzji, że w istocie zostały one oparte na tych

samych podstawach faktycznych. Pierwszy wniosek dotyczył kwestii złożenia

pozwu przeciwko Skarbowi Państwa przez T.L. i konfliktu interesów w związku z

występowaniem sędzi X.Y. w sprawie z uwagi na pełnienie przez nią funkcji […]

Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, a także zgłoszenie jej jako

świadka w tej sprawie i udzielenie przez nią odpowiedzi – jako Prezesa Sądu

Okręgowego – na wezwanie do zapłaty z tytułu odszkodowania. Wniosek z dnia 5

lutego 2025r. dotyczy tych samych okoliczności, z tą różnicą, że sprawa z pozwu

T.L. znajdowała się już na dalszym etapie procedowania (k. 190-191). Tym samym

pozostawienie drugiego z tych wniosków bez rozpoznania było działaniem

prawidłowym.

Mając wszystko powyższe na względzie należało dojść do wniosku, że

autorka kasacji nie wykazała, by Sąd Odwoławczy dopuścił się uchybienia o

II KK 46/26

5

charakterze rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść

orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.

Konsekwencją powyższych wniosków było uznanie kasacji za bezzasadną

w stopniu oczywistym.

Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od

ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Obrońcy

wyznaczonemu z urzędu przyznano natomiast wynagrodzenie według norm

przypisanych.

[WB]

[a.ł]