Sąd Najwyższy uchylił zapłatę 5500 zł i 7400 zł, bo oskarżony część szkody już naprawił

II KK 537/25

2

Sąd Rejonowy w Janowie Lubelskim wyrokiem z dnia 21 marca 2024 roku, w

sprawie o sygn. akt II K 177/23, uznał R. G. za winnego ciągu trzech przestępstw z

art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (biorąc za podstawę wyroku stan prawny

obowiązujący w dacie 13 marca 2024 roku), za który na podstawie art. 286 § 1 k.k.

w zw. z art. 91 § I k.k. w zw. z art. 57 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył

oskarżonemu karę 3 lat pozbawienia wolności.

W związku ze skazaniem za te przestępstwa, na podstawie art. 46 § 1 k.k. w

zw. z art. 4 § 1 k.k. zasądził od oskarżonego R. G.:

- na rzecz U. B. 5 500 zł tytułem naprawienia szkody (pkt 2 wyroku);

- na rzecz W. M. 7 400 zł tytułem naprawienia szkody (pkt 3 wyroku);

- na rzecz J. i P. małżonków G. 5 700 zł tytułem naprawienia szkody.

Ponadto ww. wyrokiem R. G. uznał za winnego przestępstwa określonego w

art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które – na podstawie

art. 224 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. – wymierzył oskarżonemu karę roku

pozbawienia wolności.

Następnie, na podstawie art. 85 1 i 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4

§ 1 k.k., połączył kary jednostkowe i wymierzył oskarżonemu karę łączną w wymiarze

3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego

pozbawienia wolności w sprawie.

Wobec niezaskarżenia wyroku przez żadną ze stron, uprawomocnił się on w

dniu 29 marca 2024 roku bez postępowania odwoławczego.

Pismem z dnia 16 grudnia 2025 r., kasację na korzyść oskarżonego wniósł

Prokurator Generalny, który zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o

środkach kompensacyjnych z art. 46 § 1 k.k. (punkty 2 i 3 części dyspozytywnej),

podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia

przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 46 § 1 k.k., polegającego na

orzeczeniu wobec oskarżonego R. G. środków kompensacyjnych w postaci

obowiązku naprawienia szkód wynikających z popełnienia przestępstw na szkodę U.

II KK 537/25

3

B. i W. M. poprzez zapłatę na rzecz wymienionych pokrzywdzonych kwot

odpowiednio: 5500 zł i 7400 zł, podczas gdy w dacie wyrokowania przez Sąd

Rejonowy wielkość szkód była mniejsza, bowiem w toku postępowania

przygotowawczego zostały one w części naprawione przez oskarżonego poprzez

przekazanie U. B. kwoty 1000 zł oraz W. M. kwoty 2000 zł, co doprowadziło do

zasądzenia na ich rzecz rekompensat przewyższających wysokość szkód

istniejących w chwili wydania wobec oskarżonego wyroku skazującego.

Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie

wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Janowie Lubelskim.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zasadnie bowiem wskazano w kasacji, że w

rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji orzekł środki kompensacyjne na rzecz U. B. i

W. M. w zbyt dużej wysokości.

Trafnie przytoczono w kasacji zeznania U. B. (k. 517–518, k. 757–760) oraz

fragment treści jej pisemnego wniosku (k. 559), z których to dowodów wynika, że

oskarżony naprawił częściowo szkodę wyrządzoną popełnionym przestępstwem,

uiszczając na rzecz pokrzywdzonej kwotę 1000 złotych. O ile przedmiot przestępstwa

oszustwa dokonanego na szkodę tej pokrzywdzonej stanowiła kwota 5550 zł, o tyle

została ona częściowo przez oskarżonego naprawiona kwotą 1 000 zł.

Zasadnie również powołano się na zeznania W. M. (k. 163, k. 757-760), w

których oświadczył on, że oskarżony dokonał na jego rzecz dwóch przelewów w

kwocie po 1000 złotych. Zatem także w odniesieniu do W. M. przytoczone wyżej

okoliczności wskazują, że przedmiot przestępstwa oszustwa dokonanego na szkodę

tego pokrzywdzonego stanowiła kwota 7400 zł, ale została ona częściowo przez

oskarżonego naprawiona kwotą 2000 zł.

Słusznie zatem skonstatował Prokurator Generalny, że w dacie wyrokowania

przez Sąd Rejonowy szkody, jakie ponieśli pokrzywdzeni: U. B. i W. M., w wyniku

II KK 537/25

4

popełnienia przez oskarżonego przestępstw, z uwagi na ich dobrowolne, częściowe

naprawienie przez oskarżonego w toku postępowania przygotowawczego były

niższe niż wskazane przez Sąd Rejonowy w pkt 2 i 3 części dyspozytywnej wyroku.

Zakres orzeczonych wobec oskarżonego środków kompensacyjnych,

nieuwzględniający rozmiaru już naprawionej szkody jest zatem wyższy niż wielkość

istniejącej w dniu orzekania szkody.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości to, że „w sytuacji gdy sprawca

chociażby w części samodzielnie naprawił wyrządzoną szkodę, środek

kompensacyjny przewidziany w art. 46 § 1 k.k. w tym zakresie nie może zostać

orzeczony, albowiem środek ten zawsze związany jest z wielkością istniejącej, a więc

nienaprawionej szkody” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2021 r., IV KK

113/21, LEX nr 3220065). Konieczne stało się zatem uchylenie wyroku Sądu

Rejonowego w Janowie Lubelskim w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym

zakresie Sądowi meriti do ponownego rozpoznania w celu skorygowania wysokości

kwot zasądzonych na rzecz ww. pokrzywdzonych tytułem środków kompensacyjnych.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

[J.J.]

[r.g.]

Tomasz Artymiuk Jacek Błaszczyk Kazimierz Klugiewicz