Wniosek o wyłączenie sędzi SN z powodu jej powołania pozostawiony bez rozpoznania

Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego),

obrońca skazanego M. P. , powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4

k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy

o sygn. akt II KK 569/24. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że Sędzia

Anna Dziergawka została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i w związku z tym udział SSN Anny

Dziergawki w rozpoznaniu kasacji, w której podniesiono zarzut w postaci

bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,

powodowałby konieczność zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która

bezpośrednio dotyczy SSN Anny Dziergawki i jej procedury nominacyjnej.

II KK 569/24

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki jest

niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go pozostawić bez

rozpoznania.

Z części motywacyjnej wniosku o wyłączenie wynika, że obrońca skazanego

jako podstawę żądania wyłączenia Sędzi Anny Dziergawki wskazał okoliczność jej

powołania na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed

Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.,

podnosząc przy tym, że - w jego ocenie – okoliczność ta może rodzić wątpliwości

co do zachowania standardów niezawisłości i bezstronności przy rozpoznaniu

przedmiotowej sprawy. Obrońca skazanego nie uwzględnił jednak w swoim

stanowisku, że okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego nie wchodzą w

zakres stosowania art. 41 § 1 k.p.k., wskazanego przez niego w podstawie żądania

wyłączenia. W wyroku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19 Trybunał

Konstytucyjny uznał bowiem, że „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia

6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30),

stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o

radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza

rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania

sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a

ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r.

poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w

związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. Z tego

względu wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

kwestionuje się niezawisłości i bezstronności sędziego tylko z powodu jego

powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z

mocy ustawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r.,

I KO 52/23 i wiele innych).

Jest również oczywiste to, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są

II KK 569/24

3

ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca

orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy

publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i

stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest

normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej

Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru

sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań

sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu

wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji

udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r.,

Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11

września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64).

Należy stanowczo podkreślić, że skoro art. 41 § 1 k.p.k. nie obejmuje swoim

zakresem badania okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to

zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua),

formułowany na gruncie tego przepisu, pozostaje całkowicie bezprzedmiotowy.

Z podanych względów, wniosek obrońcy skazanego złożony na podstawie

art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., którego argumentacja oparta została

wyłącznie na stwierdzeniu wadliwości powołania SSN Anny Dziergawki należało

pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.

[J.J.]

[a.ł]