Sąd najwyższy

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2026 r., sygn. akt XII Kp 283/26, Sąd

Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu

Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu.

Uzasadniając wniosek wskazano, że w dniu 10 lipca 2026 r. do tut, Sądu

wpłynęło zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora z dnia 18

czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia

obowiązków służbowych i poświadczenia nieprawdy przez Prezesa Sądu

Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, czym działano na szkodę interesu prywatnego

M.Ł.

II KO 112/26

2

W ocenie Sądu wnioskującego okoliczność ta uzasadnia przekazanie sprawy

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi

na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przepis art. 37 k.p.k.

stanowiący podstawę przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy innemu sądowi

równorzędnemu niż sąd właściwy do jej rozpoznania, ze względu na dobro wymiaru

sprawiedliwości, ma charakter wyjątkowy, co implikuje nakaz jego ścisłej

interpretacji. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują

realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków

do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko

przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w

przedmiocie tego procesu (tak m.in. w postanowieniu SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO

55/06, Biul.SN 2006/8/17). Tylko zatem szczególne sytuacje, które mogą wywierać

wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do

rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z

dyspozycji tego przepisu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13

lipca 1995 r. III KO 34/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 68; 7 listopada 1995 r. II KO

51/95 OSNKW 1996, z. 1 – 2, poz. 6; 2 czerwca 1995 r. II KO 19/95 OSNKW 1995,

z. 9 – 10, poz. 67; 21 stycznia 2003 r. III KO 59/02 Lex nr 77010).

Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego

argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim jest

zasadna. Słuszna jest bowiem konstatacja, że jakkolwiek przeprowadzone przez

prokuratora postępowanie sprawdzające nie dostarczyło podstaw do wszczęcia

śledztwa, a tym bardziej do przedstawienia zarzutów jakiejkolwiek osobie, to jednak

czyn, który toczy się postępowanie miał być dokonany przez konkretnie ustaloną

osobę tj. Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, który jest

zwierzchnikiem służbowym sędziów Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim.

Powyższe może zatem wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności i

niezawisłości orzekającego, który pozostaje w relacjach zawodowych i służbowych

ze wskazanym sędzią pełniącym obowiązki Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu

Podlaskim. Taka sama zaś okoliczność występuje w odniesieniu do wszystkich

sędziów pełniących obowiązki służbowe w tym Sądzie.

Podsumowując, w realiach przedmiotowego wniosku, dobro wymiaru

II KO 112/26

3

sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., uzasadnia odstąpienie od

właściwości miejscowej i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach,

który znajduje się w bliskiej odległości od Sądu właściwego.

Z powyższych względów, należało postanowić jak wyżej.

[WB]

[a.ł]