Kwestionowanie ocen dowodów nie uzasadniło wznowienia. SN odmówił przyjęcia wniosku

Pismem z dnia 2 listopada 2025 r. R. Z. wniósł o przyznania mu nowego obrońcy z

urzędu celem złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2022

roku w sprawie o sygn. akt II AKa 265/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu

Okręgowego w Siedlcach z 5 maja 2022 roku w sprawie o sygn. II K 95/21. W treści

pisma wnioskujący zakwestionował ocenę materiału dowodowego sprawy,

II KO 225/25

2

przedstawiając w zamian jej własną wersję, a w konsekwencji także i takie

ustalenia faktyczne.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wniosek jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.

Powyższy przepis nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku o

wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu nieprofesjonalnego pod

kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny. Kontrola ta ma charakter quasi

formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania

wniosku, ani też do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw

wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania jego treści w celu ustalenia

możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek, który jest bezzasadny w

stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do

usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie

postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na

pierwszy rzut oka”, niewątpliwa, a wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do

wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016/1/5; z 6 października 2015 r., V

KO 56/15, Lex 3530681).

W złożonym przez R. Z. wniosku brak jest argumentacji choćby potencjalnie

wpisującej się w podstawy wznowienia. Na tle prezentowanej przez skazanego

argumentacji wypada zaznaczyć, że jego niezadowolenie z oceny materiału

dowodowego i ustaleń faktycznych nie może stanowić podstawy wznowienia

postępowania sądowego. Podkreślić trzeba, że postępowanie wznowieniowe nie

stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju „trzecią

instancją”, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń

zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji. Tym bardziej niezasadne na tym

etapie jest eksponowanie uchybień w ocenie materiału dowodowego, który znany

był sądom orzekającym w postępowaniu merytorycznym, a to właśnie czyni

wnioskodawca. Wszystkie te okoliczności zostały bowiem poddane ocenie w toku

właściwego postępowania jurysdykcyjnego. Właściwym polem do

II KO 225/25

3

zakwestionowania oceny dowodów czy błędnych ustaleń faktycznych była apelacja,

którą zresztą obrońca R. Z. wywiódł. Wznowienie postępowania może zaś nastąpić

wyłącznie na ściśle określonych przez ustawodawcę podstawach. Takich jednak we

wniosku nie wskazano.

Sąd Najwyższy nie stwierdził także zaistnienia przesłanek wznowienia z

urzędu, o których mowa w art. 542 § 3 k.p.k.

W oparciu o powyższe stwierdzić zatem trzeba, że zmaterializowały się

przewidziane w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia wniosku o

wznowienie jako oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do

uzupełnienia jego braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez

adwokata i brak opłaty.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]