Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na uchylenie uniewinnienia M. F. od gróźb wobec L. K.

M. F. został oskarżony o to, że w dniu 3 kwietnia 2019 r. przy ul. P. w W.

stosował groźbę bezprawną w celu wywarcia nacisku na procesy motywacyjne L. K.

i zmuszenia go do zwrotu wierzytelności w kwocie 240.000 zł na rzecz P. 1. sp. z

o.o., tj. o czyn z art. 191 § 2 k.k.

II KS 11/26

2

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wyrokiem z dnia

27 maja 2025 r., sygn. akt XIV K 9/23 uniewinnił oskarżonego M. F. od popełnienia

zarzucanego mu czynu (pkt I), zaś kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa

(pkt II).

Od powyższego wyroku apelacje wnieśli prokurator i pełnomocnik

oskarżyciela posiłkowego.

Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 października 2025 r., sygn.

akt IX Ka 1051/25 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi

Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie do ponownego rozpoznania

Skargę od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając mu

naruszenie art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. – poprzez uchylenie wyroku sądu I instancji

i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy

pomimo braku wystąpienia przesłanki warunkującej takie rozstrzygnięcie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu - Sądowi Okręgowemu

w Warszawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna, wobec czego

podlegała oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k.

podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok

sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest

wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie

uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k. Tak więc

rozpoznanie skargi ogranicza się do zbadania, czy zachodzi tzw. bezwzględna

przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. albo czy sąd odwoławczy

II KS 11/26

3

uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k.

do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie

w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.).

Tym samym niedopuszczalne jest, aby Sąd Najwyższy w trybie art. 539a

k.p.k. badał merytorycznie prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej w

aspekcie uchybień podniesionych w apelacji, jak również zasadność uchybień

stwierdzonych przez sąd odwoławczy (zob. postanowienie SN z dnia 13 września

2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21;

postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2022 r., II KS 29/21; postanowienie SN z dnia

26 stycznia 2022 r., V KS 36/21).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać

należy, że sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszeń, o których mowa w art. 539a

§ 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k., na

które we wniesionej skardze powołuje się obrońca oskarżonego.

Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał, że

wydaniu orzeczenia reformatoryjnego wobec oskarżonego M. F. sprzeciwiał się

zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy podniósł, że przedstawiona

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena materiału dowodowego daje podstawy

do skazania oskarżonego, wskazał również, że sąd I instancji winien w oparciu o

zgromadzone dowody zbadać całokształt okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia,

przemawiających na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego. Sąd odwoławczy

wskazał nadto, że sąd I instancji winien ponownie przesłuchać świadków biorących

udział w zdarzeniu oraz wyjaśnić pojawiające się nieścisłości. Zdaniem sądu ad

quem, sąd meriti w toku przewodu sądowego dokonał fragmentarycznej i

wybiórczej oceny zebranych dowodów, co doprowadziło do błędnego przekonania

o braku możliwości przypisania oskarżonemu winy i sprawstwa zarzucanego mu

czynu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie

uchybień w zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów,

skupiając się na analizie zapisu nagrania rozmowy utrwalonej przez

II KS 11/26

4

pokrzywdzonego i treści opinii fonoskopijnej, co skutkowało koniecznością

uchylenia wyroku we wskazanym zakresie. Sąd II instancji uznał, że uniewinnienie

oskarżonego było wynikiem niepełnej i nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie

materiału dowodowego. Zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego

argumentacja jednoznacznie wskazuje, że z uwagi na ograniczenie płynące z treści

art. 454 § 1 k.p.k., sąd ten nie mógł skazać oskarżonego w instancji odwoławczej.

W rozpatrywanej sprawie został zatem spełniony warunek przyjęty w

orzecznictwie Sądu Najwyższego, że możliwość uchylenia wyroku

uniewinniającego lub umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k.

(art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w

wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw

odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu

postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu

prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania

wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1

k.p.k. (zob. uchwała SN z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18).

Konkludując, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie takich uchybień w

zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, których

istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym zakresie. Sąd

ten prawidłowo uzasadnił, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego,

czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob.

postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z

dnia 24 stycznia 2025 r., II KS 45/24). W realiach przedmiotowej sprawy

stwierdzono zatem wystąpienie przesłanki kasatoryjnej w związku z niemożnością

wydania wyroku skazującego ze względu na regułę ne peius.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie znajdując podstaw do

uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu, obciążając oskarżonego kosztami

sądowymi postępowania skargowego, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art.

634 k.p.k.

II KS 11/26

5

[J.J.]

[a.ł]