Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
II KS 25/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
22 lipca 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN oddalił skargę obrońcy i utrzymał uchylenie uniewinnienia kierowcy

Obrońca chciał najpierw opinii biegłego o stężeniu alkoholu we krwi oskarżonego. Sąd Okręgowy sam ocenił dowody i uznał, że oskarżony popełnił zarzucany czyn, więc zakaz ne peius nie stał na przeszkodzie.

Argumentem prokuratora w apelacji były brak butelki po alkoholu na miejscu zdarzenia oraz uwagi świadka A. K.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział II
Sygnatura
II KS 25/26

Dla firm: Sąd odwoławczy, który uchyla uniewinnienie na niekorzyść oskarżonego, musi w uzasadnieniu wykazać, że sam ocenił dowody i ustalił winę, a nie tylko że skazanie jest możliwe.

Tym samym sąd odwoławczy nie poprzestał na wskazaniu jedynie hipotetycznej możliwości wydania wyroku skazującego, lecz stwierdził istnienie podstaw do takiego rozstrzygnięcia, którego wydanie było wyłączone z uwagi na zakaz wynikający z art. 454 § 1 k.p.k.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia około 5 minut czytania

II KS 25/26

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lipca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk

w sprawie A. M.

oskarżonego z art. 178a § 4 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k.

w dniu 22 lipca 2026 r.,

skargi obrońcy oskarżonego

od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach

z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt II Ka 906/25,

uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 2025 r., sygn.

akt II K 698/24 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania,

na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

1. oddalić skargę;

2. kosztami postępowania

skargowego

obciążyć

oskarżonego.

Uzasadnienie

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt

II K 698/24, oskarżony A. M. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art.

178a § 4 k.k.

Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora, w której podniesiono

zarzut obrazy art. 7 k.p.k., Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrokiem z dnia 2 marca

II KS 25/26

2

2026 r., sygn. akt II Ka 906/25, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi

Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania.

Skargę od tego wyroku wniosła obrońca oskarżonego zaskarżając go w

całości podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny

wpływ na wynik sprawy, „tj. art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez ich

niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w

Łukowie z 4 listopada 2025 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi I instancji, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki

uzasadniające uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie na tym etapie

postępowania, poczyniona przez Sąd I instancji ocena zgromadzonego materiału

dowodowego była prawidłowa, w przedmiotowej sprawie nie zmaterializowała się,

przyjęta przez Sąd odwoławczy przesłanka wyroku kasatoryjnego, analiza

uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że sąd uznał

możliwości skazania przy ponownym rozpoznaniu sprawy za hipotetyczną,

natomiast sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym

postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia

wystąpienia reguły ne peius, ponadto brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie

zaistniała przesłanka uchylenia wyroku polegająca na konieczności poczynienia po

raz kolejny ustaleń faktycznych w oparciu o odmienną ocenę materiału

dowodowego, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy nawet w

przypadku powzięcia przez Sąd Okręgowy wątpliwości co do ilości i czasu alkoholu

rzekomo spożytego przez oskarżonego, w pierwszej kolejności zasadnym było

dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, który ewentualnie ustaliłby retrospektywnie

stężenie alkoholu we krwi, dowód taki możliwy był do przeprowadzenia przed

Sądem II instancji, dopiero po tak poczynionych ustaleniach Sąd Okręgowy mógłby

jednoznacznie wypowiedzieć się co do zasadności oceny dowodów i poczynionych

na tej podstawie ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji i w następstwie tego

mógłby podjąć decyzję co do zasadności uchylenia zaskarżonego przez

oskarżyciela publicznego orzeczenia, bezpodstawnym jest dowolne czynienie przez

Sąd II instancji ustaleń co do procesu i czasu wchłaniania się alkoholu bez wiedzy

specjalistycznej, głównie w oparciu o niezweryfikowane twierdzenia zawarte w

II KS 25/26

3

apelacji oskarżyciela odnoszące się do takich kwestii jak brak butelki po alkoholu

na miejscu zdarzenia lub uwagi świadka A. K. ”.

Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach

do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

Na wstępie przypomnieć należy, że zakres kontroli dokonywanej przez Sąd

Najwyższy po wniesieniu skargi od wyroku sądu odwoławczego ogranicza się

jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje

podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. np. uchwała siedmiu sędziów

SN z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17).

Dokładniej rzecz ujmując Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu

odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie

postępowania przed sądem drugiej instancji, wystąpiła tzw. bezwzględna przyczyna

odwoławcza albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód

określonych w art. 454 k.p.k., konieczności przeprowadzenie na nowo w całości

przewodu sądowego, a także niezasadnego przyjęcia przez sąd ad quem

wystąpienia na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego uchybienia z art. 439 §

1 k.p.k. Przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego nie jest natomiast ponowna

merytoryczna kontrola oceny dowodów lub zasadności zarzutów apelacyjnych.

Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać,

która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia

wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego

rozpoznania (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2023 r., I

KS 26/23).

W przypadku przesłanki uchylenia wyroku związanej z zakazem ne peius

Sąd odwoławczy zobligowany jest zatem albo uzupełnić postępowanie dowodowe,

by upewnić się, że rozstrzygnięcie uniewinniające jest niezasadne, lub wyraźnie

uargumentować, iż na podstawie zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału

dowodowego nie ma możliwości wydania wyroku uniewinniającego.

II KS 25/26

4

Mając na uwadze treść wywiedzionej przez obrońcę skargi na wyrok Sądu

odwoławczego należy stwierdzić, że stanowi ona bezzasadną polemikę z

kompetencjami sądu odwoławczego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z

uzasadnienia Sądu Okręgowego jednoznacznie wynika, że po dokonaniu własnej

oceny materiału dowodowego sąd ten uznał, iż ocena dowodów dokonana przez

sąd pierwszej instancji narusza art. 7 k.p.k., a prawidłowa ocena zgromadzonych

dowodów prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu.

Tym samym sąd odwoławczy nie poprzestał na wskazaniu jedynie hipotetycznej

możliwości wydania wyroku skazującego, lecz stwierdził istnienie podstaw do

takiego rozstrzygnięcia, którego wydanie było wyłączone z uwagi na zakaz

wynikający z art. 454 § 1 k.p.k.

Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące potrzeby przeprowadzenia przez

Sąd odwoławczy dowodu z opinii biegłego w celu retrospektywnego określenia

czasu w jakim oskarżony spożywał alkohol oraz kwestionujące sposób oceny

materiału dowodowego odnoszą się do merytorycznej prawidłowości kontroli

odwoławczej. Kwestie te pozostają zatem poza zakresem kontroli sprawowanej

przez Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym skargą na wyrok kasatoryjny.

Sąd odwoławczy wskazał zresztą z jakich powodów nie jest w tej sprawie

konieczne odwoływanie się do wiedzy specjalistycznej.

W tych okolicznościach należało uznać, że Sąd Okręgowy nie naruszył art.

437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., a wniesiona skarga nie wykazała istnienia

uchybień uzasadniających jej uwzględnienie.

Mając więc to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w

postanowieniu, obciążając oskarżonego kosztami postępowania skargowego.

[J.J.]

[a.ł]

II KS 25/26

5

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.