Sąd Najwyższy utrzymał odmowę wznowienia sprawy skazanego M.G.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II KO 254/25, Sąd

Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego M.G. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18

maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w

II KZ 14/26

2

Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt IV K 386/20, wobec jego oczywistej

bezzasadności.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skazany. Nie skonkretyzował

w nim żadnych zarzutów, a jedynie wskazał na uchybienia w procedowaniu Sądu

Najwyższego oraz sądów (powszechnych) obu instancji czy w czynnościach

reprezentujących go obrońców, którzy ⎯ jego zdaniem ⎯ nie badali jego sprawy

pod kątem zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytej obsady sądu, również w sprawach z wniosku o

wznowienie postępowania, sugerując, że w jego sprawie orzekały „osoby

nieuprawnione”. Jednocześnie skarżący ponownie zawnioskował o wyznaczenie

obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie

postępowania oraz wstrzymanie wykonania „reszty kary” wskazując, że z

wymierzonej kary 9 lat pozbawienia wolności pozostało mu już tylko ok. trzy i pół

roku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Skarżący, jak wskazano wyżej, nie wywiązał się z obowiązku sformułowania

w środku odwoławczym konkretnych zarzutów wysuwanych przeciwko

zaskarżonemu postanowieniu. W części wstępnej zażalenia jego autor przytoczył

fragmenty uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia zarzucając Sądowi

Najwyższemu rozpoznającemu zarówno kasację obrońcy skazanego od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21

(postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II KK 433/22), jak i wnioski

skazanego o wznowienie postępowania (zarządzeniem z dnia 20 marca 2024 r.,

sygn. akt II KO 136/26 oraz zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lutego 2026 r.,

sygn. akt II KO 254/25) „nie sprawdzenie” ww. spraw pod kątem zaistnienia

bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj.

nienależytej obsady sądu. Lektura pozostałych fragmentów zażalenia wskazuje na

to, że jego autor ogranicza się do powtórzenia ww. nieprawidłowości zaistniałych

II KZ 14/26

3

również przed sądami (powszechnymi) obu instancji, w szczególności przed sądem

odwoławczym – Sądem Apelacyjnym w Lublinie, zmieniającym wyrok sądu

pierwszej instancji – Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn.

akt IV K 386/20, poprzez przyjęcie, że skazany dopuścił się czynu z art. 13 § 1 k.k.

w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., z którym to

ustaleniem skazany się nie zgadza, wskazując li tylko, że właściwą kwalifikacją

prawną zarzucanego mu czynu była kwalifikacja przyjęta przez Sąd pierwszej

instancji, a mianowicie kwalifikacja z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w

zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz wymierzona przez ten sąd kara w

wysokości 4 lat pozbawienia wolności, którą już by odbył. Taka konstrukcja

zażalenia, z oczywistych względów, nie mogła przynieść efektu procesowego w

postaci uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.

Nie ma bowiem racji skarżący uznając, że Sąd Najwyższy podejmując

decyzję o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania nie dokonał cyt.:

„sprawdzenia” sprawy z wniosku skazanego z dnia 27 stycznia 2025 r. pod kątem

zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k., tj. nienależytej obsady sądu, a precyzyjniej nie poddał go wstępnej kontroli.

Twierdzeniu temu przeczy bowiem w sposób oczywisty analiza pisemnych

motywów zaskarżonego postanowienia, z których wynika, że cyt.: „(…) wobec

braku okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, w tym

w szczególności dotyczącej nienależytej obsady sądów orzekających w

przedmiotowej sprawie (art. 542 § 3 k.p.k.), orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia”. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II KO 254/25, Sąd Najwyższy – na

skutek zażalenia skazanego na postanowienie (pierwotne) Sądu Najwyższego z

dnia 7 maja 2025 r., II KO 21/25 o odmowie przyjęcia wniosku M.G. o wznowienie

postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności – postanowieniem z dnia 9

grudnia 2025 r., II KZ 21/25 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę wniosku

skazanego o wznowienie postępowania przekazał do ponownego rozpoznania Izbie

Karnej Sądu Najwyższego (k. 31-32 akt sprawy II KO 21/25). Skazany w złożonym

zażaleniu, kwestionując zasadność postanowienia z dnia 7 maja 2025 r., wskazał

m. in. na okoliczność niewłaściwej obsady orzekających w jego sprawie sądów, w

tym Sądu Najwyższego (zażalenie k. 2-3 akt sprawy II KZ 21/25). Z uzasadnienia

II KZ 14/26

4

postanowienia z dnia 9 grudnia 2025 r. wynika, że sąd ten odniósł się do ww.

kwestii wskazując, że cyt.: „[w] niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydał

jednoosobowo Sąd Najwyższy, a członkiem składu był sędzia I.Z., który został

powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji

Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony wymienioną wcześniej

ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W świetle powyższego nie budzi zatem

wątpliwości, że sąd tworzony z jego udziałem był nienależycie obsadzony.

Zaistniała więc konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania

sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż przy jego wydaniu wystąpiło uchybienie

w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k., które podlega uwzględnieniu z urzędu”. Sąd Najwyższy w składzie

rozpoznającym niniejsze zażalenie nie zgadza się z rozstrzygnięciem i

uzasadnieniem przedstawionym w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2025 r. z

powodów, które szeroko przedstawiał już w wielu swoich judykatach (zob. m. in.

postanowienie z dnia 5 lipca 2024, I KK 382/23, LEX nr 3735487), jednak

niezależnie od powyższego nie sposób przyjąć, jak czyni skarżący, że zgłoszona

przez niego w zażaleniu kwestia nienależytej obsady Sądu Najwyższego w sprawie

z wniosku skazanego z dnia 27 stycznia 2025 r. o wznowienie postępowania nie

została sprawdzona, zbadana. Marginesowo już tylko wskazać należy, że

konsekwencją ww. „sprawdzenia” i wydania ww. orzeczenia było rozpoznanie (po

raz drugi) osobistego wniosku skazanego z dnia 27 stycznia 2025 r. i wydanie

zaskarżonego postanowienia.

Podobnie ocenić należy argumentację skarżącego co do braku

„sprawdzenia” ww. kwestii przez sądy (powszechne) obu instancji orzekające w

sprawie karnej skazanego, tj. Sąd Apelacyjny w Lublinie wydający wyrok

reformatoryjny z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 307/21 oraz Sąd

Okręgowy w Lublinie wydający wyrok skazujący z dnia 21 września 2021 r. w

sprawie o sygn. akt IV K 386/20 czy przez reprezentującego skazanego w obu

instancjach i przed Sądem Najwyższym obrońcę w osobie adw. W.W., którzy ⎯

jego zdaniem ⎯ nie badali jego sprawy pod kątem zaistnienia bezwzględnej

przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytej obsady

sądu. Takiej tezie przeczy przede wszystkim okoliczność wydania przez Sąd

II KZ 14/26

5

Najwyższy postanowienia z dnia 21 grudnia 2022 r., II KK 433/22, o oddaleniu

kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej. Wprawdzie wobec braku

uzasadnienia ww. orzeczenia nie sposób poznać jego pisemnych motywów, jednak

Sąd Najwyższy, tak jak każdy inny sąd powszechny rozpoznający środek

odwoławczy, z urzędu, niezalenie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów

oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, dokonuje sprawdzenia

bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k., w tym

przyczyny określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Była ona zatem nie tylko

(pośrednio) oceniana w postępowaniu kasacyjnym i postępowaniu apelacyjnym

zainicjowanym przez obrońcę skazanego, ale ⎯ co ma istotne znaczenie z punktu

widzenia dopuszczalności procedowania przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym

w przepisie art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. (przepis ten stanowi, że sąd, orzekając

jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby

wymienionej w § 2 [art. 545 k.p.k.] bez wzywania do usunięcia jego braków

formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do

okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie

postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność) ⎯ stanowiła przedmiot

weryfikacji w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym przed Sądem

Najwyższym.

I tak zarządzeniem z dnia 20 marca 2024 r., w sprawie o sygn. akt II KO

136/23 (k. 72 akt sprawy II KO 136/23), Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku

skazanego o wznowienie postępowania, w którym skazany szeroko wskazał

okoliczności powtórzone następnie w jego kolejnym (drugim) osobistym wniosku z

dnia 27 stycznia 2025 r., do których Sąd ten szczegółowo odniósł się w treści

uzasadnienia najpierw postanowienia z dnia 7 maja 2025 r., II KO 21/25 (zob. k. 23-

24 akt sprawy II KO 254/25), a następnie zaskarżonego postanowienia z dnia 11

lutego 2026 r., II KO 254/25 (zob. k. 44-46 akt sprawy II KO 254/25), co czyni

zbytecznym powielanie argumentacji tam zawartej, precyzyjnie wskazującej

podstawy odmowy przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania

wobec jego oczywistej bezzasadności.

II KZ 14/26

6

Konsekwencją uwzględnienia powyższych zaszłości procesowych było

stwierdzenie braku istnienia podstaw do poddania wniosku skazanego o

wznowienie postępowania wstępnej kontroli. W tych realiach treść art. 545 § 3

k.p.k. obligowała Sąd Najwyższy do odmowy przyjęcia wniosku, o czym ⎯

zasadnie ⎯ orzeczono zaskarżonym postanowieniem.

Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na

wstępie, tj. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Antoni Bojańczyk

Zbigniew Kapiński

Adam Roch

[WB]

[a.ł]