SN utrzymał w mocy odmowę przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie procesu

W. M. pismem datowanym na 8 stycznia 2026 r., które do Sądu

Najwyższego wpłynęło w dniu 15 stycznia 2026 r., wniósł o wznowienie

postępowania karnego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w Lublinie dnia 20 kwietnia 2023 r., II AKa 43/23. Skazany wniósł o

„uchylenie/zmianę” zaskarżonego wyroku, gdyż po jego wydaniu zostały ujawnione

II KZ 17/26

2

nowe fakty i dowody wskazujące na to, że „skazany nie popełnił czynu, albo czyn

jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze na mocy regulacji art. 540 § 1

pkt 2 lit.a k.p.k.”. W uzasadnieniu W. M. skrytykował dotychczasowe postępowanie,

zwłaszcza dokonaną ocenę materiału dowodowego, który legł u podstaw jego

skazania. Cytując fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego co do

postępowania Sądu pierwszej instancji, dokonał ich oceny i analizy, stwierdzając, iż

w pełni potwierdzają one konieczność wznowienia postępowania, albowiem

krytyczne stanowisko Sądu odwoławczego nie wyjaśnia, dlaczego utrzymał w mocy

orzeczenie skazujące za popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1

k.k. Odwołując się do swojego wieku, chorób oraz trudnej sytuacji materialnej

wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, albowiem nie jest w stanie udźwignąć

kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku dla siebie i rodziny.

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2026 r., II KO 10/26, Sąd Najwyższy, na

podstawie art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku wobec jego

oczywistej bezzasadności, argumentując, że w treści wniosku nie wskazano

żadnych podstaw wznowieniowych, a sprowadzono swoje stanowisko do polemiki

z ustaleniami faktycznymi, które zostały poczynione w głównej mierze w oparciu o,

zdaniem wnioskodawcy, wybrakowany materiał dowodowy, a twierdzenia

skazanego żadną miarą nie mieszczą się w ustawowych podstawach wznowienia

postępowania karnego z art. 540, art. 540a i art. 540b k.p.k. Sąd podkreślił, że

żadna ze wskazanych w piśmie okoliczności nie ma charakteru nowego faktu lub

dowodu.

Ustanowiony przez skazanego pełnomocnik (reprezentujący skazanego w

postępowaniu wznowieniowym pełnomocnik jest obrońcą) we wniesionym

zażaleniu podniósł naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść

orzeczenia, tj. art. 545 § 3 k.p.k. (lub art. 429 § 1 k.p.k.) poprzez bezzasadny

przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania jest „niedopuszczalny –

dotknięty brakami formalnymi i jest oczywiście bezzasadny”. Pełnomocnik wniósł o

uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania oraz przyjęcie wniosku o wznowienie postępowania do

merytorycznego rozpoznania „wraz z uzupełniającymi informacjami, dokumentami i

II KZ 17/26

3

dowodami (wyrok skazujący kierownictwo Banku z pismami doręczającymi sygn.

akt II AKa 96/12 i sygn. akt IV K 526/07, pismo KNF i do Centrali Banku P. S.A.)”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ jest ono

oczywiście bezzasadne, dlatego też Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy

zaskarżone postanowienie.

Niejednokrotnie Sąd Najwyższy podnosił, że wznowienie postępowania

może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek, których katalog określają

przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. Z kolei zgodnie z treścią

przepisu art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie

postępowania niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 (adwokata, radcy

prawnego, radcy Prokuratorii Generalnej RP) bez wzywania do usunięcia jego

braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do

okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie

postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Podobnie jak na gruncie

przepisu art. 535 § 3 k.p.k., „oczywista bezzasadność wniosku” to taka, która nie

wymaga szczególnego badania, jest widoczna na pierwszy rzut oka, jest

niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15).

Właśnie taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Złożony przez

skazanego W. M. wniosek z dnia 8 stycznia 2026 r. pozbawiony był argumentów

mieszczących się w katalogu ustawowych przesłanek wznowieniowych, trafnie

zatem Sąd Najwyższy odmówił w zaskarżonym postanowieniu jego przyjęcia. Nie

można mówić przecież o nowych faktach i dowodach w rozumieniu art. 540 § 1

k.p.k., skorą kanwą wniosku skazanego jest treść uzasadnienia wyroku Sądu

Apelacyjnego i podniesione w niej argumenty. Na ocenę zasadności zaskarżonego

postanowienia nie mają także wpływu wywody skarżącego oraz dołączona do

zażalenia dokumentacja. Podjęta przez Sąd zaskarżona decyzja wynikała z treści

wniosku o wznowienie postępowania wniesionego przez skazanego i załączonych

do niego dokumentów, a wśród nich nie było ani wyroku skazującego kierownictwo

Banku z pismami doręczającymi sygn. akt II AKa 96/12 i sygn. akt IV K 526/07 ani

pisma do KNF i do Centrali Banku P. S.A. Fakt załączenia ich do zażalenia nie ma

II KZ 17/26

4

wpływu na przebieg postępowania na obecnym etapie. Powtórzyć należy, iż Sąd

Najwyższy swoje stanowisko oparł na treści wniosku skazanego z dnia 8 stycznia

2026 r. i przedstawionych w nim „nowych faktach lub dowodach”, mających

wskazać, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa

lub nie podlegał karze, zgodnie z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. Skoro skazany ma już

„pełnomocnika” procesowego, nic nie stoi na przeszkodzie, by sporządził on

wniosek o wznowienie postępowania odpowiadający wymaganiom formalnym

(sporządzony i podpisany przed adwokata oraz opłacony), wskazujący nadto

odpowiednie podstawy wznowieniowe wymienione w rozdziale 56 Kodeksu

postępowania karnego. Godzi się przy tym przypomnieć, że nowe fakty i dowody

muszą mieć znaczenie w perspektywie skutków, o jakich mowa w art. 540 § 1 pkt 2

k.p.k., zaś w przypadku powoływania się na popełnienia przestępstwa, należy jego

zaistnienie udowodnić w sposób przewidziany w art. 541 § 1 k.p.k. i wykazać, że

przestępstwa dopuszczono się w związku z postępowaniem i istnieje uzasadniona

podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w części dyspozytywnej

niniejszego postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]

Małgorzata Wąsek-Wiaderek Waldemar Płóciennik Włodzimierz Wróbel