Sąd Najwyższy utrzymał odmowę przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie sprawy

Oprócz osobistego wniosku o wznowienie postępowania w opisanej na

wstępie sprawie, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie,

datowanego na 22 sierpnia 2025 r., skazany A.R. pismem z dnia 17 listopada 2025

r. wniósł o przyznanie mu obrońcy z urzędu, albowiem ze względów finansowych

(w ZK nie pracuje) i brak rodziny, która mogłaby mu pomóc, nie jest stać go na

obrońcę z wyboru.

II KZ 22/26

2

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy ustanowił

skazanemu obrońcę w urzędu, zlecając mu zbadanie sprawy pod kątem istnienia

przesłanek do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, a

następnie, w zakreślonym terminie – o ile przesłanki istnieją – opracowanie

stosownego wniosku, ewentualnie powiadomienie Sądu Najwyższego o

niestwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania.

Wyznaczony z urzędu obrońca w osobie adwokat A.J. we wniesionej opinii,

po analizie akt sprawy oraz wniosku skazanego, stwierdził brak podstaw prawnych

do wznowienia postępowania.

Skazany, w piśmie z dnia 12 lutego 2026 r. nazwanym zażaleniem, nie

zgodził się ze stanowiskiem obrońcy z urzędu, wnosząc jednocześnie o

wyznaczenie nowego obrońcy.

Zarządzeniem z dnia 5 marca 2026 r., na podstawie art. 120 § 1 k.p.k.,

wezwano skazanego do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku z

dnia 22 sierpnia 2025 r. przez sporządzenie i podpisanie takiego wniosku przez

obrońcę z wyboru – adwokata lub radcę prawnego, bowiem obrońca wyznaczony z

urzędu do dokonania tej czynności zawiadomił Sąd Najwyższy o braku podstaw do

sporządzenia takiego wniosku. Pouczono również skazanego, że w przypadku

nieusunięcia braku w zakreślonym terminie, jego pismo zostanie uznane za

bezskuteczne i nastąpi odmowa jego przyjęcia, a nadto, że brak jest podstawy

faktycznej i prawnej do wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu.

A.R. wniósł „zażalenie” (pismo z dnia 19 marca 2026 r.) na zarządzenie z

dnia 5 marca 2026 r., zarzucając mu lakoniczność, niedopełnienie obowiązków

przez wyznaczonego obrońcę i ponownie wniósł o wznowienie postępowania na

podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.

Na podstawie art. 120 § 2 k.p.k., zarządzeniem z dnia 31 marca 2026 r.,

odmówiono przyjęcia wniosku A.R. o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022

r. w sprawie II AKa 254/21. W uzasadnieniu podkreślono, iż ustanowiony w sprawie

obrońca z urzędu nie znalazł podstaw do sporządzenia takiego wniosku, zaś

skazany, wezwany zarządzeniem z dnia 5 marca 2026 r. do uzupełnienia braku

formalnego wniosku, tj. do przedłożenia wniosku o wznowienie postępowania

II KZ 22/26

3

sporządzonego przez obrońcę z wyboru – adwokata lub radcę prawnego, braku

tego w zakreślonym terminie 7 dni nie uzupełnił. W zarządzeniu zauważono, że

skazany może ponownie złożyć wniosek o wznowienie postępowania, ale

sporządzony przez obrońcę ustanowionego z wyboru oraz że na obecnym etapie

postępowania brak jest jakichkolwiek przesłanek do wyznaczenia skazanemu

kolejnego obrońcy z urzędu.

We wniesionym zażaleniu, skazany ponownie zwrócił się z wnioskiem o

przyznanie mu obrońcy z urzędu, wskazując na brak środków na obrońcę z wyboru,

a nadto wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o wznowienie „sprawy z urzędu”

albowiem został skazany „niezgodnie i ze złamaniem prawa materialnego” (został

pozbawiony możliwości obrony) i w konsekwencji został skazany za to, za co nie

powinien być skazany.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie skazanego nie jest zasadne.

Autor zażalenia nie wykazał powodów, dla których podjętą przez Sąd

Najwyższy decyzję o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w

sprawie II KO 208/25 uznać należałoby za wadliwą. Istotą postępowania

zażaleniowego nie jest odnoszenie się do okoliczności faktycznych podnoszonych

przez skazanego we wniosku o wznowienie oraz faktu czy skazany popełnił

przypisany mu czyn, czy też nie. W zażaleniu na postanowienie o odmowie

przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec niedopełnienia wymagań

formalnych możliwe jest podnoszenie zarzutów dotyczących tylko tego

postępowania, a takich skazany A.R. nie podniósł.

Konkludując, stwierdzić należy, że Sąd Najwyższy słusznie odmówił

przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania skoro w

zakreślonym przez Sąd terminie, wezwany do uzupełnienia braku formalnego przez

złożenie wniosku sporządzonego i podpisanego przez ustanowionego obrońcę z

wyboru – stosownie do wymagań wynikających z art. 543 § 2 k.p.k., nie uczynił

tego (wyznaczony z urzędu obrońca nie znalazł podstaw do sporządzenia takiego

wniosku).

Sąd Najwyższy wyznaczył skazanemu obrońcę z urzędu, który – stosownie

do art. 84 § 3 k.p.k. – nie ma obowiązku sporządzenia i podpisania wniosku o

II KZ 22/26

4

wznowienie postępowania. Wskazany przepis stanowi, iż wyznaczony obrońca, po

zapoznaniu się z aktami sprawy, sam decyduje, czy wniosek taki sporządzić, czy

też poinformować Sąd o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie

postępowania, stanowiącego przecież nadzwyczajny środek zaskarżenia. Z akt

Sądu Najwyższego wynika, że obrońca zapoznał się ze sprawą (k – 23), a

następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie

postępowania. Wyznaczony obrońca wypełnił zatem swoje obowiązki procesowe, a

deklarowane przez skazanego niezadowolenie z jego pracy nie jest

wystarczającym powodem do wyznaczania kolejnego obrońcy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]