Zamawiający nie przekonał SN do skargi w sporze o unieważnienie przetargu

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Zamówień Publicznych wyrokiem

z 29 listopada 2024 r., XXIII Zs 121/24, po rozpoznaniu sprawy o zamówienie

publiczne z udziałem: zamawiającego S. oraz przeciwnika skargi – odwołującego

II NSK 52/25

2

się K. na skutek skargi zamawiającego od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w

Warszawie z 5 lipca 2024 r., KIO […]/24:

1. oddalił skargę zamawiającego,

2. rozstrzygnął o kosztach procesu.

Pismem z … kwietnia 2025 r. zamawiający S. wywiódł skargę kasacyjną od

powyższego wyroku Sądu Zamówień Publicznych, zaskarżając przedmiotowe

orzeczenie w całości. W pierwszej kolejności wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z uwagi na fakt, że w sprawie: a) występuje

istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), b) skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), c) występuje nieważność

postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Przeciwnik skargi pismem z … lipca 2025 r. złożył odpowiedź na skargę

kasacyjną, wnosząc m.in. o: odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na braki

w odniesieniu do wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c., odmowę przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania – w przypadku braku odrzucenia skargi

kasacyjnej; zasądzenie od Skarżącego na rzecz przeciwnika skargi zwrotu kosztów

postępowania skargowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według

norm przepisanych. W piśmie rozwinięto argumentację na poparcie powyższych

żądań.

Pismem z … sierpnia 2025 r. zamawiający S. uzupełnił brak formalny skargi

kasacyjnej poprzez przedłożenie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (k. 200-201 akt sądowych).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie wypełnia ustawowych przesłanek koniecznych

dla przyjęcia jej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

II NSK 52/25

3

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

ETPCz, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko,

że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne

z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji

międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00). Podstawowym celem

postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie

jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99;

postanowienia Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2025 r., I CSK 1849/25).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy,

że dwustronicowe uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania (k. 200-201 akt sądowych) pozbawione jest poważniejszej

argumentacji prawnej i w sposób oczywisty nie może odnieść pożądanego skutku.

Jeśli idzie o występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

to Sąd Najwyższy wskazuje, że skarżący S. w istocie takiego zagadnienia nawet

nie sformułował. Artykuł 255 pkt 5 Prawa zamówień publicznych był do tej pory

wielokrotnie interpretowany w orzecznictwie i komentowany w nauce. Choćby w

wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 3 marca 2025 r., KIO 199/25, Legalis

podkreślono, że zgodnie z art. 255 pkt 5 PZP, możliwość unieważnienia

postępowania uzależniona jest od kumulatywnego wystąpienia trzech przesłanek,

tj. wystąpiła istotna zmiana okoliczności, jej zaistnienie musi powodować,

że prowadzenie postępowania nie leży w interesie publicznym i zmiany okoliczności

nie można było wcześniej przewidzieć. Przesłanki muszą mieć charakter trwały

i nieprzewidywalny w chwili wszczęcia postępowania. Co istotne zmiana

okoliczności nie musi być nadzwyczajna, a więc nie musi być spowodowana

niezwykłymi okolicznościami, które rzadko się zdarzają, są wyjątkowe, niezwykłe.

Wystarczy, aby była ona istotna, przy czym za istotną nie może być uznana każda

zmiana okoliczności. Zmiana okoliczności musi powodować upadek potrzeby

udzielenia zamówienia lub kontynuowania postępowania w świetle interesu

publicznego. Na temat art. 255 pkt 5 PZP szerszy wywód poczynił też Sąd

Zamówień Publicznych w zaskarżonym wyroku (s. 10 i n. uzasadnienia).

II NSK 52/25

4

W zakresie tezy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej – podnieść

należy, że Skarżący takiej zasadności niewątpliwie nie wykazał. Skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie

doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy

(postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2025 r., I CSK 2655/24

i powołane w nim dalsze orzecznictwo). Tymczasem zamawiający S. podnosi

jedynie, że „okoliczności wskazane przez Zamawiającego dla uzasadnienia

unieważnienia postępowania są istotne i wywołane działaniami i sytuacjami

zewnętrznymi lub/i wewnętrznymi, ale niezależnymi od Zamawiającego, których nie

mógł przewidzieć. Udzielenie przedmiotowego zamówienia skutkowałoby

niezasadnym wydatkowaniem środków publicznych i naruszeniem dyscypliny

finansów publicznych; w przedmiotowym postępowaniu interes publiczny jest

na tyle istotny, iż musi być postawiony ponad indywidualnymi interesami

uczestników postępowania – finansowanie bowiem działalności S. odbywa się

niemal wyłącznie ze środków publicznych (…), a tym samym ponoszenie wydatków

winno się odbywać z najwyższą starannością. Odmiennego zdania był Sąd

Okręgowy (…). Tym samym doszło do przekroczenia granic swobodnej oceny

dowodowej przez skład orzekający KIO w postaci nieuznania stanowiska

Skarżącego dot. podstaw unieważnienia postępowania wbrew obiektywnym

okolicznościom i dowodom (szczegółowo wskazanym w treści skargi), a także

do tożsamego przekroczenia granic swobodnej oceny dowodowej przez skład

Sądu Okręgowego (…). Sąd, a wcześniej skład orzekający KIO, pominął fakt,

że czynności prawne dokonane przez Wykonawcę i de facto pracowników

Zamawiającego z nim powiązanych (…) a podjęte w sprawie organizacji przetargu

pozostają nieważne z mocy prawa w związku z naruszeniem dobrych obyczajów

i przepisów prawa w zakresie ważności czynności prawnych dokonanych przez

Wykonawcę”. Taki wywód w żaden sposób nie usprawiedliwia tezy, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona – zwłaszcza w świetle rozbudowanego,

rzetelnego i logicznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Skarżący pomija

też całkowicie, że Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany

II NSK 52/25

5

ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia

(art. 39813 § 2 k.p.c.).

Wreszcie, w odniesieniu do przesłanki nieważności postępowania,

zamawiający S. podnosi jedynie: „uchybienia zarówno przed KIO, jak i przed

Sądem Okręgowym w Warszawie polegające na przekroczeniu granic swobodnej

oceny dowodowej przez skład orzekający KIO w postaci nieuznania stanowiska

Skarżącego dot. podstaw unieważnienia postępowania wbrew obiektywnym

okolicznościom i dowodom, a także błędna interpretacja art. 255 pkt 5 w zw. z art.

16 PZP poprzez nieuznanie podstaw do unieważnienia postępowania,

są tak istotne dla prawidłowego przebiegu postępowania, że winny podlegać

kontroli w granicach zaskarżenia skargą kasacyjną. Zaskarżone orzeczenie

w sposób oczywisty narusza prawo”. Skarżący pomija przy tym treść art. 379 k.p.c.,

zawierającego enumeratywny katalog przesłanek nieważności postępowania

i ponownie lekceważy podstawowe założenie postępowania kasacyjnego, w myśl

którego Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi

podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Podsumowując, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie może zostać uwzględniony. Jego uzasadnienie jest lakoniczne, nie prezentuje

żadnych istotnych zagadnień, ani nie usprawiedliwia poglądu o oczywistej

zasadności wywiedzionego środka zaskarżenia oraz nieważności postępowania.

Z wszystkich tych powodów orzeczono o odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (pkt 1 sentencji postanowienia), a ponadto

rozstrzygnięto o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji

postanowienia).

D.Z.

[a.ł]

II NSK 52/25

6