SN uchylił wyrok w sporze nauczycielki o urlop dla poratowania zdrowia

II PSKP 47/26

2

Wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r., Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w sprawie

z powództwa J.D. przeciwko Zespołowi Szkół w L., o udzielenie urlopu dla

poratowania zdrowia, w punkcie I. powództwo oddalił w całości, w punkcie II. zasądził

od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 120,00 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego oraz w punkcie III. kosztami sądowymi obciążył Skarb

Państwa.

Sąd pierwszej instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne:

J.D. jest pracownikiem strony pozwanej od 1 września 2013 r., a obecnie jest

zatrudniona na stanowisku nauczyciela na podstawie mianowania. Od 24 maja 2018

r. przebywała na urlopie macierzyńskim, następnie na urlopie rodzicielskim, urlopie

dodatkowym i urlopie wychowawczym do 31 sierpnia 2022 r. Powódka 19 maja 2022

r. wyraziła pisemną zgodę na zmianę wymiaru zatrudnienia w roku szkolnym

2022/2023 r., przez ograniczenie do 12/18 pensum oraz proporcjonalne

zmniejszenie wynagrodzenia. Powódka 27 lipca 2022 r. złożyła do pracodawcy

wniosek o skierowanie jej na badania w celu orzeczenia potrzeby udzielenia urlopu

dla poratowania zdrowia. Lekarz orzecznik 25 sierpnia 2022 r. stwierdził, że stan

zdrowia powódki wymaga udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia w okresie od 1

września 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. Powódka 26 sierpnia 2022 r. wystąpiła z

wnioskiem do pracodawcy o udzielenie jej urlopu dla poratowania zdrowia dołączając

przedmiotowe orzeczenie. Pismem z 1 września 2022 r. dyrektor strony pozwanej

odmówił powódce udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia z uwagi na

niespełnienie warunku zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć. Powódka od 1

września 2022 r. nie świadczy pracy, bowiem przebywa na kolejnych zwolnieniach

lekarskich.

W ocenie Sądu Rejonowego, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W opinii Sądu Rejonowego, skierowanie powódki na badania lekarskie, a następnie

otrzymanie orzeczenia lekarskiego o tym, że stan zdrowia uzasadnia urlop dla

poratowania zdrowia, nie obligował dyrektora strony pozwanej do udzielenia takiego

urlopu. Dyrektor strony pozwanej zanim odmówił udzielenia takiego urlopu powódce,

prawidłowo zbadał przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta

Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r., poz. 984 ze zm.), a następnie uznał, że skoro powódka

jest zatrudniona w niepełnym wymiarze zajęć, czyli 12/18, zamiast 18/18, to nie

II PSKP 47/26

3

spełnia ustawowej przesłanki; powódka bowiem w dacie wydania decyzji

odmawiającej urlopu dla poratowania zdrowia nie była zatrudniona w pełnym

wymiarze zajęć, czego bezwzględnie wymaga ustawodawca. Z tych względów Sąd

pierwszej instancji powództwo w całości oddalił.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w wyniku rozpoznania apelacji powódki J.D.

od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 9 marca 2023 r., wyrokiem z

dnia 6 października 2023 r. w pkt I. oddalił apelację, w pkt II. zasądził od powódki na

rzecz strony pozwanej kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w instancji odwoławczej.

Sąd Okręgowy uznał, że apelacja powódki nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy i w jakiej dacie powódka

spełniała warunki do uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia określone w art. 73

KN.

Zdaniem powódki, pracodawca powinien oceniać spełnienie przez powódkę

warunków do uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia na dzień złożenia wniosku.

Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że warunki te powódka powinna spełniać na

dzień wydania decyzji przez pracodawcę w przedmiocie tego urlopu. Sąd pierwszej

instancji, uznał przy tym, że na dzień wydania decyzji przez pracodawcę, tj. 1

września 2022 r. powódka nie spełniała warunku dotyczącego zatrudnienia w pełnym

wymiarze czasu pracy, nie kwestionując przy tym spełnienia pozostałych warunków.

Sąd Okręgowy co do zasady podzielił powyższe stanowisko, przyjmując jednak, że

datą na jaką powinny być badane te warunki, powinna być data rozpoczęcia urlopu

dla poratowania zdrowia. W tej dacie powinny być spełnione wszystkie przesłanki do

uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia. W przedmiotowej sprawie kwestia ta ma

znaczenie drugorzędne, bowiem data wydania decyzji i data ewentualnego

rozpoczęcia urlopu dla poratowania zdrowia pokrywają się. Nie ulega wątpliwości

bowiem, że dyrektor szkoły ma obowiązek udzielenia nauczycielowi urlopu dla

poratowania zdrowia, w przypadku spełnienia przez niego warunków określonych w

art. 73 KN. Ust. 10i tego art. stanowi, że Dyrektor szkoły udziela nauczycielowi urlopu

dla poratowania zdrowia na podstawie orzeczenia lekarskiego. O ile zatem, treść

orzeczenia lekarskiego jest dla dyrektora szkoły wiążąca, o tyle jego obowiązkiem

jest zbadanie pozostałych przesłanek określonych w art. 73 KN, tj. stażu pracy i

II PSKP 47/26

4

wymiaru zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie, powódka w żadnym okresie nie

spełniała wszystkich warunków do uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia. W

dacie złożenia przez nią wniosku, nie posiadała orzeczenia lekarskiego (orzeczenie

wskazywało na początkową datę urlopu 1.09.2022 r.), a w dacie wydania decyzji (lub

ewentualnego rozpoczęcia urlopu) nie posiadała pełnego wymiaru zatrudnienia. Tym

samym, zgodzić się należy, ze stanowiskiem Sądu Rejonowego co do braku podstaw

do przyznania powódce urlopu dla poratowania zdrowia.

Zdaniem Sądu Okręgowego, brak było podstaw do badania hipotetycznej

możliwości zatrudnienia powódki w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 września

2022 r. Obowiązkiem Sądu, było dokonanie ustaleń na podstawie pewnego stanu

faktycznego i prawnego. Wynikało z niego, że powódka, przebywająca do 31 sierpnia

2022 r. na urlopie wychowawczym, od 1 września 2022 r. jest zatrudniona w

niepełnym wymiarze czasu pracy, tj. 12/18. Sąd Rejonowy nie mógł rozważać, czy

istniała możliwość zatrudnienia powódki od 1 września 2022 r. w pełnym wymiarze

czasu pracy, ponieważ bezsporne było to, że powódka w maju 2022 r. przyjęła

propozycję dyrektora szkoły o zmianie zatrudnienia w roku szkolnym 2022/2023,

przez ograniczenie zatrudnienia do wymiaru 12/18. W tym miejscu przypomnieć

należy, że powódka w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie podnosiła tego, że

od 1 września 2022 r. powinna być zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, ale

wskazywała, że na dzień złożenia wniosku, tj. 26 sierpnia 2022 r. jej wymiar

zatrudnienia nie był ograniczony.

To samo dotyczy zarzutu powódki podnoszącego, że Sąd Rejonowy nie wziął

pod uwagę, że lekarz rzeczywiście stwierdził potrzebę skorzystania przez powódkę

z urlopu dla poratowania zdrowia. W istocie przecież, Sąd pierwszej instancji przyjął

w stanie faktycznym, że orzeczeniem lekarskim z dnia 25 sierpnia 2022 r. powódka

wymaga udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia

zalecanego leczenia w okresie od 1 września 2022 r. do 30 czerwca 2023 r., a tym

samym nie mogło dojść do braku rzetelnej oceny tego materiału dowodowego.

Również za niezasadny Sąd Okręgowy uznał zarzut z punktu „h” apelacji,

polegający na braku oceny dokumentu urzędowego w postaci pisma z dnia 21 lipca

2022 r., stanowiącego opinię W.D. Wbrew twierdzeniom powódki, pismo W.D. z 21

lipca 2022 r. załączone do pozwu złożonego 3 października 2022 r., nie jest

II PSKP 47/26

5

dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c. oraz mimo sygnowania

jako „opinia”, nie posiada cech opinii biegłego.

Na gruncie przepisów postępowania cywilnego nie ma podstaw, aby nadawać

pismom dołączonym do pozwu moc dowodową inną niż jakimkolwiek innym

dokumentom składanym przez strony postępowania. Dokument prywatny nie jest

dowodem rzeczywistego stanu rzeczy, nie przysługuje mu walor prawdziwości. Co

prawda, nie przeszkadza to w tym, aby Sąd I instancji w ramach swobodnej oceny

dowodów (art. 233 k.p.c.) uznał treść dokumentu prywatnego za zgodną z

rzeczywistym stanem rzeczy, ale też nie narzuca na sąd orzekający bezwzględnego

obowiązku odnoszenia się do wszystkich dowodów prywatnych - a za taki trzeba

uznać przedmiotowe pismo W.D.

W dalszej kolejności Sąd Okręgowy zważył także, że niezasadne okazały się

zarzuty apelacyjne zawarte w punktach „a” oraz ,,f’, dotyczące naruszenia przez Sąd

Rejonowy przepisów prawa materialnego. Powódka w przedmiotowych punktach

apelacji głównie zarzucała, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 73 ust. 1 ustawy

Karta Nauczyciela, ponieważ spełniała wszystkie przesłanki do udzielenia urlopu dla

poratowania zdrowia.

W tym zakresie Sąd Okręgowy przyjął za własne ocenę przepisów prawa

materialnego zaprezentowaną przez Sąd Rejonowy, uznając ją za właściwą z

uwzględnieniem poczynionych niżej uwag.

Sąd Okręgowy zauważył, że pomimo tego, że z art. 73 ustawy Karta

Nauczyciela, wprost nie wynika w jakim momencie należy spełniać przesłanki do

nabycia prawa do przedmiotowego urlopu dla poratowania zdrowia, to nie należy

interpretować, że jest to moment złożenia przez nauczyciela wniosku. Bezsprzecznie

urlop ten jest udzielany przez dyrektora szkoły na wniosek nauczyciela, ale

ustawodawca nie zawarł sformułowania, np. że „przesłanki do udzielenia urlopu dla

poratowania zdrowia należy spełnić w dniu złożenia wniosku o jego udzielenie”.

Przeciwnie, cała forma przedmiotowego artykułu wskazuje na to, że kwalifikatory

przesłanek do nabycia prawa do przedmiotowego urlopu należy spełniać łącznie od

dnia jego nabycia. Za taką formą interpretacji przemawia nie tylko sformułowanie

„nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy”, czyli w tym, danym

momencie, a nie który był w przeszłości, np. przez sformułowanie: „nauczycielowi,

II PSKP 47/26

6

który był zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony ale co

najważniejsze przez zawarte słowo „udziela”, co czyni uznaniową decyzję dyrektora

od dnia nabycia prawa do urlopu; a tym samym przesłanki do nabycia prawa do

urlopu dla poratowania zdrowia należy spełnić od pierwszego dnia jego udzielenia.

Sąd Okręgowy podniósł również, że urlop dla poratowania zdrowia jest szczególnym

świadczeniem pracowniczym, zbliżonym do instytucji urlopu wypoczynkowego.

Zatem wyjątkowy charakter urlopu dla poratowania zdrowia jest powiązany z

istnieniem konkretnego, indywidualnego stosunku pracy nauczyciela w dniu nabycia

do niego uprawnień. Przy tym Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 lipca 2021

r., sygn. akt III PSK 90/21, stwierdził, że „ w modelowej sytuacji na urlop dla

poratowania zdrowia przechodzi nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć.

Gdy strony nauczycielskiego stosunku pracy uzgodniły, że od nowego roku

szkolnego wymiar ten będzie niższy, wówczas to modelowe założenie -

uzasadniające zastosowanie art. 72 ust. 5 Karty Nauczyciela w taki sposób, że

zachowuje się prawo do wynagrodzenia zasadniczego z daty rozpoczęcia urlopu -

nie znajduje odzwierciedlenia w funkcji urlopu dla poratowania zdrowia”. Stosując

wnioskowanie a minore ad maius, skoro już po rozpoczęciu urlopu dla poratowania

zdrowia, nie zachowuje się prawa do istotnych składników wynikających ze

spełnienia przesłanek w dniu nabycia prawa do przedmiotowego urlopu, to tym

bardziej nie zachowuje się prawa do spełnienia przesłanek z przed daty od kiedy

zacząłby obowiązywać ten urlop.

W konsekwencji powyższych rozważań, niezasadny był też zarzut zawarty w

punkcie „i” apelacji, ponieważ nie doszło do naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 8

k.p. Norma art. 8 k.p. oznacza pozbawienie danego podmiotu możliwości korzystania

z prawa, które mu przysługuje w świetle przepisów prawa przedmiotowego.

Generalnie obowiązuje domniemanie korzystania przez osobę uprawnioną z

przysługującego jej prawa w sposób legalny. Zastosowanie instytucji nadużycia

prawa prowadzi zatem do osłabienia zasady pewności prawa i przełamuje

domniemanie korzystania z prawa w sposób zgodny z jego społeczno-gospodarczym

przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego. Tym samym norma art. 8 k.p.

dotyczy okoliczności lub sytuacji ekstraordynaryjnych, leżących poza regułą

II PSKP 47/26

7

interpretacyjną przepisów, a nie wprost odnoszących się do interpretowania norm

prawnych.

Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej

Górze z dnia 6 października 2023 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając

naruszenie prawa materialnego - tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.

Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r., poz. 984 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię

i przyjęcie, że przesłanki nabycia prawa do urlopu dla poratowania zdrowia

przysługującego nauczycielowi powinny być spełnione nie w chwili złożenia wniosku

o ten urlop, lecz dopiero w momencie jego rozpoczęcia - mimo, że taki warunek nie

wynika z ustawy Karta Nauczyciela.

Powódka wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze w

całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu

Okręgowego w Jeleniej Górze w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze; zasądzenie kosztów

postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

za wszystkie instancje, w tym za postępowanie przed Sądem Najwyższym

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w

granicach podstaw, z urzędu bada natomiast nieważność postępowania (art. 39813b§

1 k.p.c.). Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie prawa materialnego tj. art. 73

ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r., poz. 984

ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przesłanki nabycia prawa do

urlopu dla poratowania zdrowia przysługującego nauczycielowi powinny być

spełnione nie w chwili złożenia wniosku o ten urlop, lecz dopiero w momencie jego

rozpoczęcia - mimo, że taki warunek nie wynika z ustawy Karta Nauczyciela.

W myśl art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

Nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po

przepracowaniu nieprzerwanie co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nie niższym

niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, dyrektor szkoły udziela urlopu dla

II PSKP 47/26

8

poratowania zdrowia:1) w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia: a)choroby

zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej lub b) choroby, w której powstaniu

czynniki środowiska pracy lub sposób wykonywania pracy odgrywają istotną rolę, lub

2) na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową - w wymiarze

nieprzekraczającym jednorazowo roku. Istota sporu w niniejszej sprawie

sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy i w jakiej dacie powódka spełniała warunki

do uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia określone w art. 73 Karty Nauczyciela.

Ustawodawca nie wskazał jednak w cytowanym przepisie wprost daty, w której

ma być spełniona przesłanka zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć: data złożenia

wniosku o urlop czy data rozpoczęcia tego urlopu. W zaskarżonym wyroku Sąd

odwoławczy uznał, że warunek zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć musi być

spełniony w chwili rozpoczęcia urlopu a nie- jak tego chce skarżąca, w chwili złożenia

wniosku o urlop, powołując się w tym zakresie na postanowienie Sądu Najwyższego

z 1 lipca 2021 r., III PSK 90/21, (LEX nr 3390941).

Przyjęta przez Sąd Okręgowy wykładnia w ocenie Sądu Najwyższego nie jest

prawidłowa. Sąd Najwyższy w składzie tu orzekającym wyraża pogląd, że ocena

spełniania przez nauczyciela przesłanek nabycia prawa do urlopu dla poratowania

zdrowia powinna odbywać się na dzień złożenia wniosku o urlop, w ten sposób

należy odczytywać treść art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela. Nie można przy tym tracić

z pola widzenia, że art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela jest wyjątkowo niejasny i sprawia

podstawowe wątpliwości interpretacyjne. W szczególności dotyczy to sytuacji, kiedy

nauczyciel był wcześniej zatrudniony także u innych pracodawców (por.

uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 20 maja 2014 r., I PK 280/13, LEX nr

1475154 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 14 lutego 2012 r., III PZP 1/12, OSNP

2012 nr 15-16, poz. 187).

Z przepisu art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela, a także z utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż prawo do urlopu dla poratowania zdrowia

jest prawem podmiotowym pracownika. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

podkreśla się, że prawo do urlopu dla poratowania zdrowia jest szczególnym

przywilejem nauczycieli. Przepisy regulujące prawo do tego urlopu nie powinny być

nadużywane. Stąd wykładnia powinna uwzględniać cel urlopu i być ścisła na tyle, by

nie prowadziła do rozszerzenia zastosowania przepisu na przypadki wcześniejszego

II PSKP 47/26

9

zatrudnienia w niepełnym wymiarze. Nie można również nie zauważyć, że częstą

praktyką jest występowanie przez nauczycieli o udzielenie urlopu dla poratowania

zdrowia w sytuacjach grożących zwolnieniami. Inną kwestią jest, czy zatrudnianie

nauczyciela w tej samej szkole w wymiarze minimalnie niższym od pełnego może

stanowić nadużycie prawa w kontekście udzielenia urlopu dla poratowania

zdrowia.(zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 20 maja 2014 r., I PK

280/13, wyrok Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2012 r., II PK 298/11, LEX nr

1265562). Problem ten został podniesiony w skardze kasacyjnej.

W przypadku urlopów pracowniczych normowanych przepisami Kodeksu

pracy, urlopu zawsze udziela pracodawca (art. 1542, art. 161, art. 163, art. 1672, art.

168, art. 174 i art. 1741 k.p.) i czyni to na wniosek pracownika (art. 162, art. 164, art.

1672, art. 174 i art. 1741 k.p.) lub bez tego wniosku, zgodnie z planem urlopowym (art.

163 k.p.). Zatem pracownik "otrzymuje" urlop od pracodawcy, a nie "bierze" go sam,

nawet jeśli udzielenie urlopu w danej sytuacji jest obowiązkiem pracodawcy (art. 161,

art. 163, art. 1672, art. 168 k.p.). W uchwale z 14 lutego 2012 r., III PZP 1/12 (OSNP

2012/15-16/187) Sąd Najwyższy wypowiadając się na temat istoty urlopu dla

poratowania zdrowia stwierdził, że uregulowany w art. 73 Karty Nauczyciela urlop dla

poratowania zdrowia jest szczególnym świadczeniem pracowniczym, zbliżonym do

instytucji urlopu wypoczynkowego, przysługującym w ramach istniejącego

indywidualnego stosunku pracy łączącego nauczyciela ze szkołą, a jego celem jest -

przy zagwarantowaniu trwałości tego stosunku oraz możliwości korzystania przez

pracownika z dotychczasowych uprawnień w zakresie wynagrodzenia i innych

świadczeń pracowniczych, w tym socjalnych - zapewnienie nauczycielowi możliwości

poddania się zalecanemu leczeniu dla odzyskania pełniej zdolności do pracy i

kontynuowania zatrudnienia. Urlopu dla poratowania zdrowia udziela dyrektor szkoły

na wniosek nauczyciela. Wniosek zainteresowanego nauczyciela jest więc

konieczną przesłanką formalną zastosowania instytucji urlopu dla poratowania

zdrowia. Chociaż decyzja o uwzględnieniu wniosku należy do dyrektora szkoły, to w

razie spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek nabycia prawa do

urlopu, jego udzielenie jest w zasadzie obowiązkiem pracodawcy, skoro

ustawodawca nie posłużył się kwantyfikatorem "może" udzielić, co czyniłoby decyzję

dyrektora szkoły uznaniową. W razie odmowy udzielania urlopu dla poratowania

II PSKP 47/26

10

zdrowia nauczyciel może dochodzić swoich roszczeń w tym przedmiocie na drodze

sądowej w trybie przepisów o postępowaniu odrębnym z zakresu prawa pracy.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że Sąd

Okręgowy swoje rozstrzygnięcie poparł postanowieniem Sądu Najwyższego III PSK

90/21, które zapadło jednak w innym stanie faktycznym. W tejże sprawie spór

dotyczył zachowania prawa do wynagrodzenia zasadniczego w wysokości

przysługującej w dacie rozpoczęcia urlopu zdrowotnego w związku z zawarciem

przez strony porozumienia w sprawie ograniczenia wymiaru zatrudnienia i

zmniejszenia wymiaru zajęć już w trakcie przebywania przez nauczyciela na urlopie

zdrowotnym. W cytowanym postanowieniu Sąd Najwyższy wywiódł (a za nim Sąd

Okręgowy), że „ w modelowej sytuacji na urlop dla poratowania zdrowia przechodzi

nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć. Gdy strony nauczycielskiego

stosunku pracy uzgodniły, że od nowego roku szkolnego wymiar ten będzie niższy,

wówczas to modelowe założenie - uzasadniające zastosowanie art. 72 ust. 5 Karty

Nauczyciela w taki sposób, że zachowuje się prawo do wynagrodzenia zasadniczego

z daty rozpoczęcia urlopu - nie znajduje odzwierciedlenia w funkcji urlopu dla

poratowania zdrowia. Stosując wnioskowanie a minore ad maius, skoro dopuszcza

się możliwość definitywnego rozwiązania z nauczycielem stosunku pracy w czasie

trwania urlopu dla poratowania zdrowia, to uznać należy, iż tym bardziej

dopuszczalne jest ograniczenie wymiaru jego zatrudnienia w czasie trwania tego

urlopu, a tym samym odpowiednie do tego ograniczenia zmniejszenie

wynagrodzenia nauczyciela.” Sąd Okręgowy nie dostrzegł jednak, że w dalszych

rozważaniach Sąd Najwyższy zauważył, że: „… zatrudnienie nauczyciela w pełnym

wymiarze zajęć jest przesłanką, która musi zostać przez nauczyciela spełniona dla

udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia. Nie musi natomiast być spełniona przez

cały okres trwania tego urlopu. Dla oceny czy nauczyciel spełnia warunki do urlopu

dla poratowania zdrowia istotny jest bowiem moment złożenia przez niego wniosku

o urlop”. Przyjmując ten tok rozumowania należy zatem uznać, że przepis art. 73

Karty Nauczyciela należy interpretować rozszerzająco, wobec braku precyzyjnego

wskazania chwili spełniania przez nauczyciela przesłanek udzielenia urlopu dla

poratowania zdrowia w ustawie, przesłanki nabycia prawa do urlopu powinny być

II PSKP 47/26

11

spełnione w chwili złożenia wniosku o ten urlop. Tak też było w okolicznościach

rozpoznawanej sprawy.

Jak ustaliły Sądy meriti, J.D. jest pracownikiem strony pozwanej od 1 września

2013 r., a obecnie jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela na podstawie

mianowania. Powódka 19 maja 2022 r. wyraziła pisemną zgodę na zmianę wymiaru

zatrudnienia w roku szkolnym 2022/2023 r., przez ograniczenie do 12/18 pensum

oraz proporcjonalne zmniejszenie wynagrodzenia. Powódka 27 lipca 2022 r. złożyła

do pracodawcy wniosek o skierowanie jej na badania w celu orzeczenia potrzeby

udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia. Lekarz orzecznik 25 sierpnia 2022 r.

stwierdził, że stan zdrowia powódki wymaga udzielenia urlopu dla poratowania

zdrowia w okresie od 1 września 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. Powódka 26 sierpnia

2022 r. wystąpiła z wnioskiem do pracodawcy o udzielenie jej urlopu dla poratowania

zdrowia. Pismem z 1 września 2022 r. dyrektor strony pozwanej odmówił powódce

udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia z uwagi na niespełnienie warunku

zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć. Tymczasem w dniu złożenia wniosku

powódka tj. w dniu 26 sierpnia 2022 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć

zatem w ocenie Sądu Najwyższego ziściły się przesłanki z art. 73 ust 1 Karty

Nauczyciela.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na

podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.

Jarosław Sobutka

Robert Stefanicki Agnieszka Żywicka

[SOP]