Powód z chorobą psychiczną nie dostanie przywrócenia terminu do skargi kasacyjnej

Sąd Okręgowy w Łomży III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

postanowieniem z 29 października 2025 r. (sygn. akt III Pa 51/23), wydanym w

sprawie z powództwa K.M. przeciwko S. w Ł., o przywrócenie do pracy, na skutek

wniosku powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, oddalił

wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, odrzucił

skargę kasacyjną wniesioną od wyroku z 12 października 2023 r. Sądu

Okręgowego w Łomży oraz oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów

zastępstwa procesowego.

Zażalenie na ww. postanowienie wywiódł powód, zaskarżając judykat w

części, tj. co do pkt 2, zarzucając naruszenie art. art. 3986 § 2 k.p.c., poprzez

odrzucenie skargi kasacyjnej, jako wniesionej po upływie terminu, podczas gdy Sąd

II PZ 12/26

2

powinien przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazać ją wraz z

aktami sprawy do Sądu Najwyższego, celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia, przeprowadzenie w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.

kontroli niezaskarżalnego punktu 1 zaskarżonego postanowienia i jego zmianę,

poprzez przywrócenie powodowi terminu do wniesienia skargi kasacyjnej,

zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 169 § 4 k.p.c. wskutek jego błędnej

wykładni i przyjęcie, że choroba psychiczna powoda nie stanowi „wypadku

wyjątkowego”, uzasadniającego przywrócenie terminu po roku od jego uchybienia,

podczas gdy jest to ocena dowolna, rażąco naruszająca zasady słuszności i

rozsądku, zasądzenie na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu psychiatrii i

farmakologii, celem wykazania faktu choroby powoda, która uniemożliwiła

wniesienie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, wpływu przyjmowanych leków

na zdolności poznawcze i podejmowanie czynności procesowych przez powoda.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie wywiedzione w niniejszej sprawie przez powoda nie zasługuje na

uwzględnienie.

Strona skarżąca próbowała przekonać, że sytuacja występująca w

przypadku powoda - niezależna od jego woli i mająca charakter obiektywnie

udokumentowany - wypełnia definicję „wypadku wyjątkowego” i uzasadnia

przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 169 § 4 k.p.c., po upływie roku.

Stanowisko to jest jednak błędne.

Zgodzić należy się z Sądem Okręgowym w Łomży, że powoływanie się we

wniosku o przywrócenie terminu na stan psychiczny powoda nie oznacza

automatycznie „wyjątkowości wypadku”. Leczenie psychiatryczne było w tym

przypadku prowadzone wyłącznie w warunkach ambulatoryjnych, powód

II PZ 12/26

3

pozostawał w kontakcie z lekarzem, zachowywał zdolność rozeznania i

komunikacji. Nie znajdował się w stanie nieświadomości. Słusznie więc należało

przyjąć, że jego stan zdrowia w ocenianym przedziale czasowym nie wykluczał

zatrudnienia prawnika, czy złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z

urzędu. Choroba powoda nie miała wpływu na jego aktywność polegającą na

złożeniu pozwu o przywrócenie do pracy i licznych pism procesowych w sprawie

sądowej. Powód składał też skargę do Państwowej Inspekcji Pracy oraz akt

oskarżenia rozpoznawany w sprawie II K 511/22. Z dokumentacji medycznej,

załączonej do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, nie

wynikają okoliczności wskazujące na wyjątkowość sytuacji powoda.

W orzecznictwie wyjaśniono, że ocena „wyjątkowości wypadku”, w

rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c., należy do sądu orzekającego i może być podważona

w wyniku kontroli instancyjnej tylko wtedy, gdy jest całkiem dowolna, oderwana od

okoliczności sprawy albo rażąco naruszająca zasady słuszności lub rozsądku

(postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2019 r., IV CZ 79/19 (OSNC 2020,

nr 6, poz. 53).

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie przyjmuje, że Sąd Okręgowy należycie

i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko, iż w okolicznościach niniejszej sprawy

nie można mówić o wyjątkowym wypadku - w rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c. - wobec

czego przywrócenie wnioskodawcy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było

niedopuszczalne.

Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

DS.

[r.g.]

Jarosław Sobutka

II PZ 12/26

4