Renta od 1 grudnia 2014 r. mimo wniosku z 15 grudnia. SN oddalił skargę ZUS

II USKP 71/24

2

Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił odwołanie wnioskodawczyni J. K. i

wyrokiem z 14 grudnia 2021 r., XIII U 1260/19, zmienił decyzję pozwanego Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie z 25 marca 2016 r.,

odmawiającej jej prawa do renty wobec stwierdzenia, iż nie jest niezdolna do pracy,

w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej

niezdolności do pracy od 1 grudnia 2014 r. na stałe.

Wnioskodawczyni 15 grudnia 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa

do renty z tytułu niezdolności do pacy.

Biegła z zakresu medycyny pracy, uwzględniając opinie biegłych okulisty i

psychiatry, stwierdziła, że wnioskodawczyni jest trwale częściowo niezdolna do pracy

od dnia złożenia wniosku, tj. od 16 grudnia 2014 r.

Sąd Okręgowy ustalił pogorszenie stanu zdrowia wnioskodawczyni oraz to, że

stała się częściowo niezdolna do pracy trwale od grudnia 2014 r.

Postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczona jest częściowo

niezdolna do pracy od 1 grudnia 2014 r. na stałe. Stanowiło to podstawę do

przyznania prawa do renty od tej daty, to jest od miesiąca, w którym ubezpieczona

złożyła wniosek o rentę – zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z FUS.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 14 grudnia 2022 r. oddalił apelację

pozwanego. Żaden z podniesionych w niej zarzutów nie okazał się uzasadniony. Sąd

Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego i przyjął jej za własne.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 100,

art. 129 ust 1, art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2022 r. poz. 504, z późn. zm.),

zgodnie z którym prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem

spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, poprzez ich

niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu daty powstania niezdolności do

pracy od 1 grudnia 2014 r., a nie od 16 grudnia 2014 r., tj. od daty zgłoszenia wniosku

o świadczenie.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie

dotyczącym daty początkowej przyznawania renty z tytułu niezdolności do pracy, tj.

nie od 1 grudnia 2014 r., a od 16 grudnia 2014 r.

II USKP 71/24

3

W odpowiedzi ubezpieczona wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i

zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie uzasadniają jej wniosku.

Z tej zasadniczej przyczyn, że na etapie kasacyjnym w ocenie zarzutów

materialnej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) wiążą ustalenia stanu

faktycznego na którym oparto zaskarżony wyrok (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Niezdolność do pracy to sytuacja faktyczna i ocena materialnoprawna.

Rzecz w tym, iż Sąd powszechny ustalił, że niezdolność do pracy powstała 1

grudnia 2014 r. i to ustalenie wiąże. Nie zostało podważone przed Sadem drugiej

instancji. Skarga nie jest oparta na zarzutach procesowej podstawy kasacyjnej (art.

3983 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Przeciwne twierdzenie skarżącego nie pozwala na ustalenie innej daty

niezdolności do pracy na etapie postępowania kasacyjnego.

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów

lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.).

Oceny tej nie zmienia opinia biegłej, wskazująca na początek niezdolności do

pracy od 16 grudnia 2014 r., jako że opinia składa się na materiał dowodowy, który

podlega ocenie całościowej przez Sąd drugiej instancji (zgodnie z art. 382 k.p.c.).

Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 129 ust. 1 ustawy

emerytalnej. Skoro wiąże ustalenie, że niezdolność do pracy powstała od 1 grudnia

2014 r., to ubezpieczona ma prawo do renty od tej daty, nawet gdy wniosek złożyła

15 grudnia 2014 r. Nie jest również naruszony art. 100 ustawy, skoro niezdolność do

pracy powstała 1 grudnia 2014 r.

Wniosek o rentę ma znaczenie podstawowe, ale ze względu na określony w

ustawie termin wypłaty świadczenia.

Jeżeli wniosek o rentę poprzedza wystąpienie niezdolności do pracy, to jest

oczywiste, że decyduje dopiero data wystąpienia niezdolności do pracy, czyli mimo

złożenia wniosku renta może być przyznana i wypłacona dopiero od powstania

niezdolności do pracy.

II USKP 71/24

4

Natomiast jeżeli wniosek jest składny po wystąpieniu niezdolności do pracy,

to zgodnie z art. 129 ust. 1 renta powinna być wpłacona od początku miesiąca, w

którym wniosek został złożony, oczywiście pod warunkiem, że niezdolność do pracy

istniała już na początku miesiąca.

W sprawie nie występuje problem, który ma na uwadze art. 14 ust. 2 ustawy

o emeryturach i rentach, bowiem w sprawie nie spełnia się przesłanka stosowania tej

regulacji, czy sytuacja, w której „nie ma możliwości ustalenia daty powstania

niezdolności do pracy”.

Kierując się tymi motywami orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11, § 3 k.p.c. w zw. z art.

39821 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie.

[a.ł]