Skarga kasacyjna od postanowienia w sprawie wznowienia po wyroku TK odrzucona, zażalenie K. B. oddalone

Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z 14 października 2025 r., w

sprawie K.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w

Bydgoszczy, odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej.

Ze sprawy wynika, że K. B. wniosła o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 8

listopada 2016 r., (VI U 1587/16). Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 3

lutego 20125 r. odrzucił jej skargę o wznowienie postępowania, wskazując, że

II UZ 61/26

2

skoro podstawę skargi stanowił art. 4011 k.p.c. (czyli możliwość wznowienia po

orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego), to należy zachować termin trzech miesięcy

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W sprawie chodzi o

wyrok TK z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024 r., poz. 67), a więc

decydujący jest moment ogłoszenia orzeczenia w organie urzędowym. Jednak

wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w publikatorze, a tym

samym nie wszedł w życie. Dlatego skarga o wznowienie postępowania podlega

odrzuceniu.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy zaskarżyła zażaleniem

ubezpieczona, a Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z 8 lipca 2025 r.

oddalił zażalenie ubezpieczonej.

Od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku ubezpieczona wywiodła

skargę kasacyjną, którą odrzucił Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z 14

października 2025 r.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, w przedmiotowej sprawie nie zapadło

postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu, a oddalające zażalenie na

postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Taki

rodzaj rozstrzygnięcia nie upoważnia do zaskarżenia go skargą kasacyjną. Zatem

skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu z mocy art. 3986 § 2

k.p.c.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości zażaleniem

pełnomocnik odwołującej się, podnosząc naruszenie prawa procesowego, to jest

art. 4011k.p.c. w związku z art. 190 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przez pominięcie w

rozstrzygnięciu, ustalenia charakteru czynności polegającej na publikowaniu

wyroku Trybunału, a mianowicie czy jest to czynność czysto techniczna

podlegająca przepisom prawa administracyjnego, czy jest to czynność

upoważniająca do kontroli przez organ administracji w wyniku której organ

administracji może odmówić publikacji w organie urzędowym.

Mając powyższe na uwadze, wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie i orzeczenie o

kosztach postępowania zażaleniowego.

II UZ 61/26

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kontroli Sądu Najwyższego zostało poddane orzeczenie Sądu Apelacyjnego

z dnia 14 października 2025 r. (III AUz 200/25), to jest postanowienie o odrzuceniu

skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, od postanowienia Sądu drugiej

instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji

odrzucające skargę o wznowienie postępowania skarga kasacyjna nie przysługuje.

Ten pogląd jest trafny.

Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji

prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo

umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator

Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść

skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi

inaczej.

Z tego względu już wstępnie należy podkreślić – co zupełnie traci z pola

widzenia skarżący – że system zaskarżania skargą kasacyjną orzeczeń

wydawanych w postępowaniach uregulowanych w k.p.c. ma charakter zamknięty,

to znaczy art. 3981 § 1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych

niż enumeratywnie w niej wymienionych prawomocnych orzeczeń sądu drugiej

instancji, chociażby kończyły one postępowanie w sprawie (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 20 marca 2024 r., II UZ 50/23, LEX nr 3695242; z 26 stycznia

2021 r., II USK 40/21, LEX nr 3112927 oraz z 28 czerwca 2001 r., I CZ 94/10,

OSNC z 2002 r., nr 3, poz. 34).

Brak wyraźnej regulacji dopuszczalności skargi kasacyjnej w odniesieniu do

określonego postępowania oznacza jednoznacznie, że orzeczenia wydawane w

tym postępowaniu nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną. Tym samym poza

zakresem rozstrzygnięcia pozostają argumenty zawarte w zażaleniu odnoszące się

do skutków związanych z wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w

sprawie SK 140/20. Sąd odwoławczy nie zastosował wadliwie art. 4011 k.p.c., bo to

nie ten przepis zadecydował o odrzuceniu skargi kasacyjnej, lecz art. 3986 § 2 k.p.c.

w związku z art. 3981 § 1 k.p.c.

II UZ 61/26

4

Zatem w postepowaniu zażaleniowym (na odrzucenie skargi kasacyjnej) nie

bada się materialnoprawnych podstaw do wznowienia postępowania, gdyż tego

rodzaju analiza byłaby dopuszczalna jedynie w razie rozpoznawania skargi

kasacyjnej na orzeczenie uwzględniające (oddalające) wniosek o wznowienie

postępowania, o ile pozwałaby na to przedmiot sprawy w postępowaniu

prawomocnie zakończonym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 stycznia

2000 r., III CZ 173/99, OSNC 2000 nr 7–8, poz. 144).

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 § 1

w związku z art. 39821 k.p.c.

AGM

[a.ł]