Wypisanie 19-letniej pacjentki z SOR. Kasację pełnomocniczki pozostawiono bez rozpoznania

Lekarz T. K. został obwiniony o to, że: w dniu 29 czerwca 2016 r. jako

specjalista neurolog Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Powiatowego Szpitala w I.,

udzielając pomocy medycznej 19-letniej D. W. z bólami kręgosłupa lędźwiowo-

krzyżowego i obu kończyn dolnych popełnił błąd diagnostyczny i wynikający z niego

błąd decyzyjny przez to, że stwierdzając ostry zespół korzeniowy lędźwiowo-

krzyżowy nie podejrzewał guza kanału kręgowego, co skutkowało powzięciem

nieprawidłowej decyzji i wypisania Pacjentki do domu w przypadku wymagającym

pilnej hospitalizacji celem wdrożenia stosownych procedur diagnostyczno-

leczniczych, czym naraził Pacjentkę na opóźnienie otrzymania adekwatnego

świadczenia zdrowotnego, czym naruszył art. 53 i 8 u.o.i.l., art. 4 u.o.z.l. oraz art. 8

KEL.

Okręgowy Sąd Lekarski [...] orzeczeniem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt

[…], uniewinnił lekarza T. K. od zarzucanego mu czynu, tj. naruszenia art. 8 u.o.i.l.,

art. 4 u.o.z.l. oraz art. 8 KEL; kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

Po rozpoznaniu odwołania radcy prawnego A. B. – pełnomocnika

pokrzywdzonej D. W. od powyższego orzeczenia, Naczelny Sąd Lekarski

orzeczeniem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt […], utrzymał w mocy zaskarżone

orzeczenie sądu pierwszej instancji; kosztami postępowania obciążył Skarb

Państwa.

Kasację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła pełnomocnik

pokrzywdzonej, która zaskarżyła je w całości na niekorzyść lekarza T. K. i zarzuciła:

1. rażące naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów wyrażonych w art. 7

k.p.k. oraz art. 61 ust. 3 u.o.i.l., poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż obwiniony

udzielając pomocy medycznej pokrzywdzonej nie popełnił błędu

diagnostycznego i wynikającego z niego błędu decyzyjnego przez to, że

stwierdzając ostry zespół bólowy korzeniowy lędźwiowo-krzyżowy nie

podejrzewał guza kanału kręgowego, co skutkowało nieotrzymaniem przez

pokrzywdzoną adekwatnego świadczenia zdrowotnego, podczas gdy, z

prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie

wynika, iż na skutek niepodjęcia przez obwinionego prawidłowej diagnostyki

II ZK 100/22

3

i tym samym opóźnienia w dostaniu świadczeń medycznych przez

pokrzywdzoną doznała ona niedowładu znacznego stopnia i zaburzenia

zwieraczy, którym można było zapobiec poprzez wcześniejsze

wprowadzenie leczenia;

2. rażące naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 7

k.p.k. oraz art. 61 ust. 3 u.o.i.l., poprzez dokonanie dowolnej oceny

zebranych w sprawie dowodów w postaci opinii biegłych prof. dr hab. J. S.

oraz dr n. med. S. G., co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez

Sąd, że obwiniony nie popełnił zarzucanych mu naruszeń;

3. rażące naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 7

k.p.k. oraz art. 61 ust. 3 u.o.i.l., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu

w postaci opinii biegłego dr n. med. M. S., poprzez uznanie, iż po

zapoznaniu się z opinią brak jest podstaw do kwestionowania stanowisk

biegłych bezpośrednio wyrażonych w sprawie, tym samym brak jest podstaw

do uznania winy obwinionego, podczas gdy przedmiotowa opinia

jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez obwinionego błędu

diagnostycznego i wynikającego z niego błędu decyzyjnego;

4. rażące naruszenie art. 201 k.p.k. w zw. z art. 437 k.p.k., poprzez

niepowołanie innych biegłych celem wydania nowej opinii rozstrzygającej

kwestie winy obwinionego, poprzez uznanie, iż po zapoznaniu się z opinią

biegłego dr n. med. M. S. brak jest podstaw do kwestionowania stanowisk

biegłych bezpośrednio wyrażonych w sprawie, podczas gdy przedmiotowa

opinia stoi w całkowitej sprzeczności z opiniami wydanymi przez biegłych

bezpośrednio wyrażonych w sprawie, co z kolei doprowadziło do błędnego

uznania, iż obwiniony nie popełnił zarzucanych mu naruszeń;

5. rażące naruszenie art. 4 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie okoliczności

przemawiających na niekorzyść obwinionego, tym samym opierając swoje

ustalenia wyłącznie na okolicznościach korzystnych dla obwinionego, co w

konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż obwiniony nie dopuścił

się popełnienia zarzucanych mu naruszeń;

6. rażące naruszenie prawa materialnego, mogące mieć istotny wpływ na treść

orzeczenia, a mianowicie art. 53 i art. 8 u.o.i.l., art. 4 u.o.z.l. oraz art. 8 KEL,

II ZK 100/22

4

poprzez przyjęcie, iż zachowanie obwinionego było prawidłowe, a

nierozpoznanie przyczyny bólów odcinka lędźwiowo-krzyżowego, jako guz

wewnątrzrdzeniowy i niepodjęcie w tym celu dalszej diagnostyki nie było

błędem diagnostycznym, co za tym idzie nie stanowiło naruszenia powyżej

wskazanych przepisów;

7. z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Naczelny Sąd Lekarski nie

dopuścił dowodu w sprawie w postaci opinii biegłego dr n. med. M. S. z dnia

2 marca 2021 r. sporządzonej w postępowaniu cywilnym w sprawie o sygn.

akt […] toczącej się przed Sądem Okręgowym w W. […] Wydział Cywilny z

powództwa D. W., skarżący podnosi zarzut rażącego naruszenia art. 167

k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k., poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie

dowodu z dokumentu w postaci opinii biegłego dr n. med. M. S., podczas

gdy, opinia ta jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez obwinionego

zarzucanych mu naruszeń, co z kolei powinno doprowadzić Sąd do

stwierdzenia, iż wnioski przedmiotowej opinii stoją w całkowitej sprzeczności

z opiniami dotychczas przeprowadzonymi w sprawie, co w konsekwencji

winno stanowić przesłankę zastosowania art. 201 k.p.k. w postaci powołania

kolejnego biegłego celem rozstrzygnięcia występujących w sprawie

wątpliwości. Tym samym naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k.

istotnie wypłynęło na błędne ustalenie, iż obwiniony nie dopuścił się

popełnienia zarzucanych mu naruszeń.

Radca prawny A. B. wniosła o uchylenie wyroku Okręgowej Izby Lekarskiej

[...] z dnia 10 marca 2021 r. oraz uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Lekarskiego z

dnia 11 sierpnia 2021 r. oraz przekazanie sprawy Okręgowej Izbie Lekarskiej [...] do

ponownego rozpoznania. Jednocześnie, na podstawie art. 623 k.p.k., wniosła o

zwolnienie pokrzywdzonej od opłaty sądowej od kasacji od orzeczenie Naczelnego

Sądu Lekarskiego z dnia 11 sierpnia 2021 r. utrzymującego w mocy orzeczenie

Okręgowej Izby Lekarskiej [...] z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie T. K..

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasację radcy prawnego A. B. - pełnomocnik pokrzywdzonej D. W.,

wniesioną na niekorzyść lekarza T. K., należało pozostawić bez rozpoznania z

II ZK 100/22

5

uwagi na wystąpienie ujemnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia

karalności przewinienia zawodowego.

Według art. 531 § 1 zdanie pierwsze k.p.k., mającym odpowiednie

zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym lekarzy na gruncie art. 112 pkt 1

u.o.i.l. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli m.in. nie

odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., a więc w

szczególności art. 429 § 1 k.p.k., który obliguje do odmowy jej przyjęcia z powodu

wniesienia po terminie, przez osobę nieuprawnioną lub niedopuszczalności z mocy

ustawy.

Z kolei zgodnie z art. 529 k.p.k., znajdującym również zastosowanie na

gruncie niniejszego postępowania dyscyplinarnego mocą art. 112 pkt 1 u.o.i.l.,

wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego (odpowiednio na gruncie

postępowania dyscyplinarnego: obwinionego) nie stoi na przeszkodzie wykonanie

kary, zatarcie skazania, akt łaski, ani też okoliczność wyłączająca ściganie (a tym

samym przedawnienie karalności czynu) lub uzasadniająca zawieszenie

postępowania.

A contrario, wystąpienie zatem którejkolwiek z uprzednio wskazanych przesłanek

nie tylko uniemożliwia rozpoznanie kasacji, ale samo jej wniesienie na niekorzyść

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt III

KK 44/13, LEX nr 1403981; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia

2013 r., sygn. akt IV KK 337/13, LEX nr 1403902).

W orzecznictwie wprawdzie wskazuje się, iż w określonych sytuacjach

dopuszczalne jest przełamanie oddziaływania ujemnych przesłanek procesowych,

ale „może to nastąpić wyłącznie w jednym kierunku, tj. na korzyść oskarżonego”,

przy czym „warunkiem rozpoznawania kasacji w takiej sytuacji procesowej jest

dopuszczalność jej wniesienia, a więc wystąpienie ujemnej przesłanki procesowej

już po wniesieniu kasacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca

2007 r., sygn. akt IV KK 434/06, LEX nr 475361).

W realiach niniejszej sprawy do przedawnienia karalności zarzucanego

lekarzowi T. K. przewinienia zawodowego (stanowiącego stosownie do art. 17 § 1

pkt 6 k.p.k. okoliczność wyłączającą ściganie) doszło przed wydaniem orzeczenia

przez Naczelny Sąd Lekarski w dniu 11 sierpnia 2021 r., a tym bardziej przed

II ZK 100/22

6

wniesieniem kasacji Ww. lekarz miał dopuścić się bowiem zarzucanego mu czynu

w dniu 29 czerwca 2016 r., a zatem karalność przewinienia zawodowego ustała z

dniem 29 czerwca 2021 r., tworząc tym samym okoliczność wyłączającą

postępowanie, określoną w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Wskazać bowiem należy, iż treść

art. 64 u.o.i.l. wskazuje, że nie można wszcząć postępowania w przedmiocie

odpowiedzialności zawodowej lekarzy, jeżeli od chwili popełnienia czynu upłynęły 3

lata (ust. 1). Bieg przedawnienia do wszczęcia postępowania przerywa każda

czynność rzecznika odpowiedzialności zawodowej (ust. 2). Karalność przewinienia

zawodowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat (ust. 3). Jeżeli

czyn, o którym mowa w ust. 1, stanowi jednocześnie przestępstwo, ustanie

karalności przewinienia zawodowego następuje nie wcześniej niż ustanie

karalności przestępstwa (ust. 4).

W niniejszej sprawie, jeszcze przed wniesieniem kasacji upłynął zatem 5-

letni okres karalności zarzuconego lekarzowi przewinienia zawodowego, a więc

zaistniała negatywna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia karalności

przewinienia zawodowego, uniemożliwiająca tym samym rozpoznanie wywiedzionej

na niekorzyść lekarza T. K. kasacji (Skarżąca domagała się wydania

rozstrzygnięcia mniej korzystnego niż dotychczasowe orzeczenie uniewinniające).

Wobec treści art. 531 k.p.k. niedopuszczalne zatem było wniesienie i przyjęcie

skierowanej na niekorzyść obwinionego lekarza kasacji, skoro okres przedawnienia

karalności zarzucanego mu czynu upłynął jeszcze przed wszczęciem postępowania

kasacyjnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r.,

sygn. akt IV KK 337/13, LEX nr 1403902).

Jednocześnie zaznaczenia wymaga, iż w rozważanym przypadku brak jest

możliwości wydania orzeczenia na korzyść obwinionego (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt IV KK 337/13, LEX nr

1403902). W układzie procesowym zaistniałym na gruncie niniejszej sprawy,

zaskarżone kasacją rozstrzygnięcie stanowi bowiem orzeczenie uniewinniające,

wobec czego nie jest możliwe uzyskanie przez obwinionego bardziej korzystnego

rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2015 r.,

sygn. akt II KK 98/15, LEX nr 3378985).

II ZK 100/22

7

Z uwagi na powyższe należało, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art.

529 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt

6 k.p.k., pozostawić kasację bez rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art.

637a k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. i art. 112 pkt 1

u.o.i.l.

Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy postanowił jak w

sentencji.

[M. T.]

[r.g.]

Tomasz Demendecki Paweł Wojciechowski Marek Siwek