Zakażenia po dwóch zabiegach w klinice w P. Kasacja lekarza oddalona

Naczelny Sąd Lekarski orzeczeniem z dnia 22 marca 2024 r., sygn. […],

po rozpoznaniu odwołań obrońców obwinionego: adw. K. K. oraz r.pr. S. Z.

II ZK 133/25

2

zmienił orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego […] z dnia 16 listopada

2023 r., sygn. akt […] w ten sposób, że:

1. za przypisany obwinionemu lekarzowi K. T. w pkt 1 czyn polegający na

tym, że w dniu 11 maja 2022 r. w Klinice [...] w P., nie dochował

należytej staranności podczas przeprowadzania zabiegu chirurgicznego

liposukcji u pacjentki J. K., poprzez naruszenie standardów

postępowania operacyjnego w zakresie aseptyki i antyseptyki, tj.

przewinienie zawodowe z art. 8 i 11 Kodeksu Etyki Lekarskiej w zw. z

art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza

dentysty w zw. z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach

lekarskich, w miejsce kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu na

okres 5 lat wymierzył karę zawieszenia prawa wykonywania zawodu na

okres 3 lat;

2. za przypisany obwinionemu lekarzowi K. T. w pkt 2 czyn polegający na

tym, że w dniu 4 czerwca 2022 r. w Klinice [...] w P., nie dochował

należytej staranności podczas przeprowadzania zabiegu chirurgicznego

usunięcia przepukliny u pacjentki B. M., poprzez naruszenie standardów

postępowania operacyjnego w zakresie aseptyki i antyseptyki, tj.

przewinienie zawodowe z art. 8 i 11 Kodeksu Etyki Lekarskiej zw. z art.

4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

w zw. z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, w

miejsce kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu na okres 5 lat

wymierzył karę zawieszenia prawa wykonywania zawodu na okres 3 lat;

Jednocześnie, na poczet orzeczonych w pkt 1 i w pkt 2 kar zawieszenia

prawa wykonywania zawodu zaliczył K. T. okres tymczasowego

zawieszenia prawa wykonywania zawodu orzeczonego przez Okręgowy

II ZK 133/25

3

Sąd Lekarski […] Izby Lekarskiej postanowieniem z dnia 23 lutego 2023 r.,

które zostało wykonane w okresie od dnia 23 lutego 2023 r. do dnia 23

lutego 2024 r. Kosztami postępowania odwoławczego obciążył

obwinionego.

Kasację od powyższego orzeczenia wywiódł obrońca obwinionego adw. K.

K., zaskarżając je w całości, podnosząc szereg zarzutów:

1. (zarzuty I VIII) - obrazy przepisów postępowania stanowiących rażące

naruszenie prawa, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k.,

polegających na:

1. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów postępowania tj. art. 14 § 1 kpk w związku z art. 17 § 1 pkt 9

kpk w związku z art. 332 § 1 pkt 2 kpk w związku z art. 112 pkt 1

ustawy o izbach lekarskich, jest niezasadny,

2. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów postępowania, tj. art. 410 kpk w związku z art. 193 § 1 kpk w

związku z art. 59 ust. 1, 2 i 3 ustawy o izbach lekarskich w związku z

art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich, poprzez poczynienie ustaleń

faktycznych w niniejszej sprawie na podstawie dowodu, który nie został

przeprowadzony przed Sądem I instancji, jest bezzasadny,

3. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów postępowania, tj. art.175 § 1 kpk w związku z art. 410 kpk w

zw. z art. 4 kpk w związku z art. 193 § 1 kpk w związku z art. 59 ust. 1,

2 i 3 ustawy o izbach lekarskich w związku z art. 112 pkt 1 ustawy o

izbach lekarskich i poprzez pominięcie istotnych okoliczności mających

znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jest bezzasadny,

II ZK 133/25

4

4. polegające na błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu

dotyczący obrazy przepisów postępowania, tj. art. 410 kpk w związku z

art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich i pominięcie w poczynionych

ustaleniach dokumentów, jest bezzasadny,

5. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów postępowania, tj. art. 170 § 1 pkt 5 kpk w zw. z art. 169 § 1

kpk w zw. z art. 6 kpk, w związku z art. 7 kpk w związku z art. 59 ust. 1,

2 i 3 ustawy o izbach lekarskich w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy o izbach

lekarskich poprzez błędne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy o

przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów jako

zmierzającej do przedłużenia postępowania, jest niezasadny,

6. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów postępowania, tj. art. 410 kpk w związku z art. 193 § 1 kpk w

związku z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o izbach lekarskich w związku z art.

112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich, poprzez poczynienie ustaleń

faktycznych w niniejszej sprawie na podstawie dowodu, który nie został

przeprowadzony przed Sądem I instancji, tj. opinii biegłego (k. 592), jest

niezasadny,

7. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów postępowania, tj. art. 6 kpk, w związku z art. 7 kpk w

związku z art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich, poprzez dowolną

ocenę opinii biegłego (k. 592), jako w pełni wiarygodnej, jako

niezasadny,

8. błędnym uznaniu, iż zarzut postawiony w odwołaniu dotyczący obrazy

przepisów obrazę przepisów postępowania, tj. art. 6 kpk, w związku z

art. 7 kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy o

II ZK 133/25

5

izbach lekarskich w związku z art. 8 i 11 Kodeksu Etyki Lekarskiej

poprzez dowolne ustalenie, że obwiniony był całkowicie

odpowiedzialny za odpowiednie przygotowanie sali zabiegowej,

narzędzi i pacjentek, jest niezasadny,

9. (zarzut IX pkt 1-11) - obrazę przepisów postępowania stanowiącą rażące

naruszenie prawa, tj. art. 457 § 3 kpk w zw. z art. 433 § 2 kpk

polegające na nierozpoznaniu w ogóle części zarzutów bądź jedynie

lakoniczne ustosunkowanie się do zarzutów i przez to brak należytej

kontroli odwoławczej, tj.

1. art. 170 § 1 pkt 5 kpk w zw. z art. 169 § 1 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z

art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich poprzez błędne oddalenie

wniosku dowodowego obrońcy o przeprowadzenie dowodu z

przesłuchania A. K. i A1. K1.,

2. art. 6 kpk, w związku z art. 7 kpk w związku z art. 112 pkt 1 ustawy o

izbach lekarskich, poprzez dowolne ustalenie, że obwiniony narażał

pokrzywdzone na bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia,

3. art. 6 kpk, w związku z art. 7 kpk oraz art. 410 kpk w związku z art. 193

§ 1 kpk w związku z art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich, poprzez

dowolne ustalenie, że w przypadku pokrzywdzonej J. K., ciężki wstrząs

septyczny był spowodowany karygodnym naruszeniem zasad aseptyki i

antyseptyki w czasie wykonywanego u niej zabiegu liposukcji, jest

niezasadny,

4. art. 7 kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy o

izbach lekarskich i dowolne ustalenie, że w stosunku do pokrzywdzonej

J. K.: nie przeprowadzono żadnych konsultacji i nie poinformowano jej

wcześniej o przebiegu zabiegu ani o ewentualnych jego powikłaniach,

II ZK 133/25

6

5. art. 7 kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy o

izbach lekarskich poprzez uznanie za wiarygodne zeznań

pokrzywdzonej J. K.,

6. art. 7 kpk oraz art. 410 kpk w związku z art. 193 § 1 kpk w związku z

art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich poprzez dokonanie ustaleń

faktycznych, iż bakterie gronkowca były obecne tylko w ranach

pooperacyjnych, skąd musiały się przedostać do krwi,

7. art. 7 kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy o

izbach lekarskich i dowolne ustalenie, że obwiniony w czasie wizyty

pokrzywdzonej J. K. w dniu 26 maja 2022 roku zaczął się śmiać

pytająco do swojej asystentki, czy mają w gabinecie jałowe rękawiczki

oraz stwierdził również, śmiejąc się, że w tym gabinecie nigdy nie było

tak sterylnie,

8. art. 7 kpk oraz art. 410 kpk w związku z art. 112 pkt 1 ustawy o izbach

lekarskich, poprzez dowolne ustalenie, że pokrzywdzona B. M. została

poinformowana o przebiegu zabiegu, jej zdaniem, mało konkretnie, w

formie stwierdzenia przez obwinionego,

9. art. 410 kpk w związku z art. 112 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich,

poprzez pominięcie ustalenia, że obie pokrzywdzone zdały sobie sprawę

z niebezpieczeństwa, na jakie zostały narażone dopiero po zapoznaniu

się z materiałem dowodowym,

10. art. 83 ust. 1 pkt 6) ustawy o izbach lekarskich, poprzez orzeczenie

dwóch kar zawieszenia prawa wykonywania zawodu na okres lat 3,

podczas gdy winna to być jednak kara,

II ZK 133/25

7

11. art. art. 89 ust. 4 zd. 2 ustawy o izbach lekarskich poprzez orzeczenie o

kosztach postępowania bez żadnego uzasadnienia obciążającej

obwinionego tytułem zwrotu kosztów kwoty, a przez to brak możliwości

dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w zakresie

kosztów postępowania;

12. (zarzut X) rażącą niewspółmierność kary poprzez wymierzenie dwóch

kar zawieszenia prawa wykonywania zawodu na okres lat 3, podczas

gdy należyta ocena całokształtu okoliczności dotyczących wykonanych

zabiegów i postawy obwinionego winna skutkować orzeczeniem kary

łagodniejszej niż zawieszenie prawa wykonywania zawodu.

Podnosząc powyższe zrzuty, obrońca obwinionego wniósł o zmianę

zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie obwinionego od całości

stawianych mu zarzutów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w

całości oraz orzeczenia Okręgowego Sądu Lekarskiego […] i przekazanie

sprawy Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu […] do ponownego rozpoznania,

Sąd zważył co następuje:

Kasacja jako bezzasadna w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w zw. z art. zw. z art. 112 pkt 1 ustawy

o izbach lekarskich (dalej: u.i.l.)

Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a nie zwykłą skargą

trzecioinstancyjną. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich od

prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego

postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, stronom,

ministrowi właściwemu do spraw zdrowia i Prezesowi Naczelnej Rady

Lekarskiej, przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego w terminie dwóch

miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia. Podstawami kasacji, wnoszonej przez

II ZK 133/25

8

strony, mogą być jedynie uchybienia wymienione w przepisie art. 439 k.p.k.

lub inne rażące naruszenie przepisów prawa materialnego bądź procesowego

(por. art. 96 u.i.l.). Innymi słowy zarzuty podniesione w kasacji muszą być

skierowane przeciwko prawomocnemu orzeczeniu sądu odwoławczego tj.

wykazywać, że doszło do uchybienia, o którym mowa w art. 439 k.p.k., lub iż

sąd odwoławczy popełnił inne rażące naruszenie prawa mogące mieć istotny

wpływ na treść orzeczenia tego sądu. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 26 marca 2021 r. sygn. akt II KK 94/21).

Jak wskazuje lektura uzasadnienia kasacji, jej autor, mimo mnogości

sygnalizowanych uchybień, nie w pełni respektuje przepis art. 96 u.i.l.,

stanowiący, iż kasacja może być wniesiona z powodu uchybień wymienionych

w art. 439 k.p.k., innego rażącego naruszenia prawa lub niewspółmierności

kary. Jednocześnie nie przedstawia też żadnego zarzutu, który swoją

skutecznością mógłby doprowadzić do orzeczenia kasatoryjnego. Co więcej,

sposób konstrukcji zarzutów stawianych w tym nadzwyczajnym środku

zaskarżenia, w istocie stanowi powtórzenie zarzutów odwołania, co jest

niedopuszczalne, albowiem pod pozorem zarzutów wobec orzeczenia sądu II

instancji sformułowano de facto zarzuty wobec ustaleń faktycznych

dokonanych przez sąd I instancji.

Zarzuty ujęte w pkt I-IX kasacji sygnalizują wadliwość orzeczenia Sądu

I instancji, kwestionując przyjęte przez ten właśnie sąd ustalenia faktyczne. W

zakresie żadnego z zaprezentowanych naruszeń prawa skarżący nie wykazuje

rzeczywiście rażącego ich charakteru, jak i ich wpływu na treść zaskarżonego

wyroku sądu odwoławczego, wchodząc jedynie w polemikę z ustalonym przez

ten Sąd stanem faktycznym. Jak wielokrotnie wskazywał w swoim

orzecznictwie Sąd Najwyższy, adresowany do strony wnoszącej kasację

ustawowy nakaz wskazania zarzutu rażącego naruszenia prawa nie może

II ZK 133/25

9

służyć ominięciu zakazu podnoszenia w kasacji zarzutu błędu w ustaleniach

faktycznych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2013 r.,

sygn. III KK 117/12). Autor kasacji zaś, jedynie określił sformułowane przez

siebie zarzuty jako kasacyjne, gdy w istocie są to zarzuty błędu w ustaleniach

faktycznych oraz dowolności w ocenie dowodów i to zarzuty skierowane nie

do sądu odwoławczego, lecz właśnie sądu pierwszej instancji. Zarzuty takie,

podlegają zaś, rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w

jakim jest to niezbędne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych

orzeczeniu sądu odwoławczego. Po wtóre, stanowią one niemal powtórzenie

zarzutów podnoszonych w odwołaniu, które „przekwalifikowano” na „rażące

naruszenie przepisów prawa”, aby takim zabiegiem procesowym doprowadzić

do ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych, które stały się podstawą

ukarania obwinionego. Treść zarówno podnoszonych zarzutów, jak i część

motywacyjna wywiedzionej kasacji wyraźnie wskazują, iż skarżący niejako

oczekuje, że Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym dokona ponownej

kontroli odwoławczej orzeczenia sądu pierwszoinstancyjnego i zaaprobuje

forsowaną przez autora kasacji alternatywną ocenę zgromadzonego w toku

postępowania materiału dowodowego. Rolą Sądu Najwyższego, rozpatrującą

kasację, co zostało już wskazane powyżej, nie jest przecież ponowne,

powielające kontrolę apelacyjną, rozpoznanie stawianych przez skarżącego

zarzutów orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu. Oczywiście, granica pomiędzy

formułowaniem zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i zarzutów obrazy

przepisów postępowania, której skutkiem jest błędne ustalenie (ustalenia), jest

zagadnieniem złożonym. Niemniej, ustawowa regulacja podstaw kasacji, nie

upoważnia Sądu Najwyższego do badania w postępowaniu kasacyjnym, pod

pozorem rozpoznawania zarzutu „naruszenia prawa” zasadności ustaleń

faktycznych. Sąd Najwyższy orzekając w trybie kasacji nie jest władny do

dokonywania ponownej oceny dowodów i na podstawie własnej oceny

II ZK 133/25

10

kontrolowania prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie.

Zadaniem sądu kasacyjnego jest sprawdzenie, czy dokonując ustaleń

faktycznych sądy orzekające nie dopuściły się rażącego naruszenia przepisów

procedowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na te ustalenia, a w

konsekwencji także na treść orzeczenia. Innymi słowy, kontroli kasacyjnej

podlegają, nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania, który w tej

sprawie był prawidłowy.

Analiza przebiegu postępowania przed sądem meriti nie prowadzi przy

tym do uznania, iż w niniejszej sprawie sąd II instancji uchybił w sposób

rażący podnoszonym przez autora kasacji przepisom proceduralnym,

prowadząc do wadliwości przebiegu postępowania dyscyplinarnego i

nieprawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Zważając na uprzednie

rozważania, Sąd Najwyższy podziela bowiem zapatrywania sądu ad quem, iż

zachowanie obwinionego uznać należało za podlegające odpowiedzialności

zawodowej.

Na marginesie dodać należy, że uzasadnienie orzeczenia sądu

korporacyjnego nie musi przy tym „ściśle odpowiadać temu samemu

standardowi, którego spełnienia oczekuje się od sądu odwoławczego w

sprawie karnej" i powinno zawierać „przynajmniej skrótowe odniesienie się do

wszystkich zarzutów stawianych zaskarżonemu orzeczeniu" (zob. wyrok Sądu

Najwyższego z 8 września 2011 r., SDI 20/11, LEX nr 1619492). Wymaga

nadto przypomnieć, iż sam fakt niespełnienia wymogów określonych w art.

457 § 3 k.p.k. nie może doprowadzić do uchylenia wyroku sądu

odwoławczego, gdyż pisemne motywy rozstrzygnięcia są zawsze sporządzane

po wydaniu orzeczenia, wobec czego powyższych treść, a zasadniczo braki,

którymi są dotknięte, nie mogą mieć wpływu na wydane wcześniej

rozstrzygnięcie sądu odwoławczego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

II ZK 133/25

11

7 października 2020 r., V KK 415/20, LEX nr 3095020). Przepis art. 537a

k.p.k. jasno stanowi przy tym, że nie można uchylić wyroku sądu

odwoławczego z tego powodu, iż jego uzasadnienie nie spełnia wymogów

określonych w art. 457 § 3 k.p.k.

W związku z powyższym, co jeszcze raz należy podkreślić, z uwagi na

treść kasacji, a także wobec wiążącej Sąd Najwyższy zasady rozpoznania

kasacji w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, wyrażonej w art.

536 k.p.k., postępowanie kasacyjne nie może polegać na ponownej,

apelacyjnej kontroli orzeczenia.

Oczywiście bezzasadny jest również X zarzut kasacji obrońcy

obwinionego. Podstawą kasacji co prawda może być zarzut rażącej

niewspółmierności orzeczonej kary dyscyplinarnej, jednakże skuteczność tego

rodzaju zarzutu jest uwarunkowana wykazaniem, że orzeczona wobec

obwinionego kara jest rażąco – a więc w stopniu nie dającym się wręcz

zaakceptować – niewspółmierna. Tego zaś rodzaju sytuacja nie zaistniała. Sąd

odwoławczy utrzymując orzeczenie w zakresie uznania winy obwinionego,

zmienił wymiar kar, a analiza okoliczności przedmiotowych i podmiotowych

czynu prowadzi do wniosku, że wymierzone obwinionemu kary zawieszenia

prawa wykonywania zawodu lekarza na okres trzech lat pozostają w należytej

proporcji do stopnia szkodliwości społecznej (korporacyjnej) czynów oraz że

tylko ten rodzaj kar jest w stanie zrealizować cele kary w zakresie jej

oddziaływania zarówno na ogół społeczeństwa, jak i środowisko medyczne, a

także cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do osoby ukaranej.

Sąd Najwyższy zaakceptował w całej rozciągłości przedstawioną w

zaskarżonym orzeczeniu argumentację odnoszącą się do wymiaru kary. Nie

zachodzi potrzeba jej pogłębiania czy poszerzania.

II ZK 133/25

12

Końcowo należy wskazać, w postępowaniu dyscyplinarnym lekarzy nie

stosuje się art. 85-91 Kodeksu karnego dotyczących kary łącznej. Oznacza to,

że jeśli lekarz popełni kilka przewinień, sąd wymierza karę za każde z nich z

osobna.

Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części

postanowienia: kasację oddalił, a kosztami postępowania kasacyjnego obciążył

obwinionego (tj. ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism).

[M. T.]

[r.g.]

Barbara Skoczkowska