Przeniesienie sędziego wojskowego po wyroku SN; kasacja obrońcy bez rozpoznania

Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] wyrokiem z dnia 29

czerwca 2020 r., sygn. akt […], uznał obwinionego X. Y. - sędziego Wojskowego

Sądu Garnizonowego w [...], za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w

II ZK 26/23

2

punkcie 1. wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, stanowiącego

przewinienie dyscyplinarne z art. 37 § 2 u.s.w. w brzmieniu obowiązującym przed

dniem 14 lutego 2020 r. i za ten czyn na mocy art. 39 § 1 pkt 2a u.s.w., wymierzył

mu karę obniżenia uposażenia zasadniczego o 20 % na okres roku (pkt I wyroku)

oraz uznał obwinionego za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w punkcie

3. wniosku, stanowiącego przewinienie dyscyplinarne z art. 37 § 2 u.s.w. w

brzmieniu obowiązującym przed dniem 14 lutego 2020 r. i za czyn ten na mocy art.

39 § 1 pkt 2 u.s.w. wymierzył mu karę nagany (pkt III wyroku). Na podstawie art.

133a § 1 i 2 u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 u.s.w. Sąd I instancji wymierzone kary

jednostkowe połączył i jako karę łączną wymierzył obwinionemu X. Y. karę

obniżenia uposażenia zasadniczego o 20 % na okres roku (pkt VI wyroku).

Sąd Dyscyplinarny przy Sadzie Apelacyjnym w [...] równocześnie

uniewinnił obwinionego X. Y. od zarzutu popełnienia przewinień dyscyplinarnych

opisanych w punktach 2., 4. i 5. wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej (pkt

II, IV i V wyroku). Nadto orzekł o kosztach postępowania dyscyplinarnego

obciążając nimi Skarb Państwa.

Od tego wyroku odwołania złożyli: obwiniony X. Y. a na niekorzyść

obwinionego Krajowa Rada Sądownictwa oraz Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów

Sądów Wojskowych.

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. II ZOW

37/22 zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że za przypisany obwinionemu

X. Y. czyn w punkcie I w miejsce kary obniżenia uposażenia zasadniczego o 20 %

na okres roku, na mocy art. 39 § 1 pkt 4 i § 3 a pkt 1 oraz § 3 b u.s.w. wymierzył

karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe

w wojskowym sądzie garnizonowym w okręgu Wojskowego Sądu Okręgowego

w P., oraz za przypisany czyn w punkcie III w miejsce wymierzonej kary nagany, na

mocy art. 39 § 1 pkt 4 i § 3 a pkt 1 oraz § 3 b u.s.w. wymierzył karę dyscyplinarną

przeniesienia na inne miejsce służbowe w wojskowym sądzie garnizonowym w

okręgu Wojskowego Sądu Okręgowego w P., oraz w punkcie VI w miejsce

wymierzonej obwinionemu X. Y. dyscyplinarnej kary łącznej obniżenia uposażenia

zasadniczego o 20% na okres roku orzekł wobec niego łączną karę dyscyplinarną

II ZK 26/23

3

przeniesienia na inne miejsce służbowe w wojskowym sądzie garnizonowym w

okręgu Wojskowego Sądu Okręgowego w P., utrzymując w pozostałym zakresie

zaskarżony wyrok i obciążył kosztami postępowania odwoławczego Skarb Państwa.

Kasację od powyżej opisanego wyroku Sądu Najwyższego z 25

stycznia 2023 r. wywiódł obrońca obwinionego X. Y.. Podnosząc

w sześciu zarzutach rażące naruszenia prawa procesowego oraz rażące

naruszenie prawa materialnego, które zostały szczegółowo opisane w kasacji,

wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Najwyższemu.

Kasacja ta została przyjęta, a sprawa zarejestrowana w repertorium

Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. II ZK 26/23

i przydzielona do referatu Krzysztofa Staryka. Następnie, wobec przejścia tego

sędziego w stan spoczynku, zgodnie z zarządzeniem Prezesa kierującego pracą

Izby Odpowiedzialności Zawodowej sprawa została przydzielona w dniu 13

listopada 2025 r. do referatu sędzi rozpoznającej obecnie sprawę.

Pismem z dnia 8 grudnia 2025 r., sędzia X. Y. wniósł

o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego

sprawozdawcę. Wprawdzie we wniosku sędzia nie wymienił nazwiska SSN Barbary

Skoczowskiej, a trzykrotnie wskazał na SSN M. Szczepaniec, to jednak

z okoliczności sprawy wynika, że chodzi o sędzię obecnie wydającą jako Sąd

Najwyższy postanowienie. Sprawa ta została zarejestrowana w dniu 11 grudnia

2025 r. w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. I ZB 102/25

i od tamtej chwili oczekuje na wyznaczenie składu orzekającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniesioną przez obrońcę sędziego X. Y. kasację należało pozostawić bez

rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy.

Zgodnie z art. 531 § 1 zd. 1 k.p.k., mającym odpowiednie zastosowanie

w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów na gruncie art. 128 ustawy o ustroju

sądów powszechnych (dalej u.s.p.), a przez to i do sędziów sadów wojskowych na

II ZK 26/23

4

gruncie art. 70 § 1 u.s.w., Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą

kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub

gdy przyjęcie kasacji nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu.

Przepis art. 530 § 2 k.p.k. stanowi, iż Prezes sądu, do którego wniesiono kasację,

odmawia jej przyjęcia, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2

k.p.k. lub w art. 429 § 1 k.p.k., albo gdy kasację oparto na innych powodach niż

wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. Zawarte w powyższym przepisie odesłanie do treści

normy z art. 429 § 1 k.p.k. pozwala zatem na pozostawienie kasacji bez

rozpoznania w przypadku, gdy została wniesiona po terminie lub przez osobę

nieuprawnioną albo jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Kategorycznie

sformułowany przepis art. 122 u.s.p. (odpowiednio stosowany przez odesłanie z art.

70 § 1 u.s.w.) stanowi wprost, że w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach

sędziów od wyroku sądu drugiej instancji kasacja nie przysługuje.

Fakt, że kasacja obrońcy obwinionego została przyjęta przez Prezesa

kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej, zamiast podjęcia na

podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw.

z art. 70 § 1 u.s.w. decyzji o odmowie jej przyjęcia jako niedopuszczalnej z mocy

ustawy, nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu takiej wadliwości kasacji przez Sąd

Najwyższy i pozostawieniu jej bez rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest zwolniony

od obowiązku zbadania czy kasacja odpowiada przepisom wymienionym w art. 530

§ 2 k.p.k., w tym czy jest dopuszczalna w świetle obowiązującego prawa - art. 429

§ 1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2024 r., IV KK

246/24).

Stwierdzić więc należy, że niedopuszczalna z mocy prawa jest kasacja

obrońcy obwinionego od prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego,

zmieniającego wyrok Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] z dnia

29 czerwca 2020 r., sygn. akt […] a więc od prawomocnego orzeczenia

kończącego postępowanie dyscyplinarne.

Na marginesie dodać jeszcze należy, co wykracza poza zakres niniejszej

sprawy, ale wydaje się konieczne zauważenie, że przy zastosowaniu argumentum

a fortiori w postaci a maiori ad minus - z treści art. 122 u.s.p oraz uwzględniając

II ZK 26/23

5

wyjątkowy charakter instytucji kasacji specjalnej określonej w art. 521 k.p.k., że

także i tzw. podmioty kwalifikowane nie są uprawnione do wnoszenia kasacji

w sprawach dyscyplinarnych sędziów, niezależnie od tego, jaką postać (wyroku,

czy postanowienia) ma orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne toczące

się na podstawie przepisów zamieszczonych w ustawie - Prawo o ustroju sądów

powszechnych.

Końcowo należało odnieść się do wniosku obwinionego z dnia 8 grudnia

2025 r. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN

Barbarę Skoczkowską, zarejestrowanego pod sygn. I ZB 102/25.

Oczywistym jest, że zgodnie z treścią art. 29 § 5 ustawy o Sądzie

Najwyższym dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu

Najwyższego (…) wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem

okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na

wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej

sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub

bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności

dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Uprawnionym do złożenia

wniosku jest jednak strona lub uczestnik postępowania przed Sądem

Najwyższym w sprawach, o których mowa w § 6 (por. § 7 cyt. ustawy). Mając na

uwadze okoliczność, iż kasację obrońcy obwinionego należało pozostawić bez

rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy ustawy, tym samym uznać należy, że

obwiniony nie nabył uprawnień strony, ani uczestnika postępowania o jakich mowa

w art. 7 cyt. ustawy, uprawniających do złożenia wniosku o zbadanie spełnienia

wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego sprawozdawcę tej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak wyżej.

[M. T.]

[r.g.]

II ZK 26/23

6