SN utrzymał odmowę zgody na ściganie sędzi, wniosek uznano za oczywiście bezzasadny

Pismem z dnia 15 stycznia 2024 r., pełnomocnik wnioskodawcy A. S. -

adwokat E. G. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

sędzi Sądu Rejonowego w [...] X. Y.. W treści wniosku o uchylenie immunitetu

formalnego pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, iż wobec sędzi X. Y. do Sądu

II ZO 88/24

2

Rejonowego w [...] został wniesiony prywatny oskarżenia, zarejestrowany pod sygn.

[…], w którym to A. S. zarzucił sędzi popełnienie czynów polegających na tym, że

nazywając A. S. w ramach postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...]

pod sygn. akt [...] (w szczególności w dniu 14 listopada 2022 r.) notorycznym i

notoryjnym kryminalistą: pomówiła go o takie postępowanie lub właściwości, które

go poniżyły w opinii publicznej i naraziły na utratę zaufania potrzebnego dla

normalnego funkcjonowania w społeczności, w szczególności dla zawodów

ekonomisty i prawnika oraz dla wyższego stanowiska w korpusie służby cywilnej, a

także znieważyła go publicznie i w zamiarze, aby zniewaga do niego dotarła z

zaznaczeniem, że opisane czyny zostały popełnione przez oskarżoną w ramach

organizacji przestępczej i z przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem

obowiązków na szkodę interesu publicznego i prywatnego, a w szczególności w

połączeniu z udzieleniem pomocy sprawcy przestępstw w osobie X.1 Y.1 - byłego

Szefa Służby Cywilnej, czyli za czyny stypizowane w art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1

k.k. W tym samym piśmie pełnomocnik wnioskodawcy A. S. wniósł o wystąpienie

do Sądu Rejonowego w [...], […] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o

przedłożenie akt sprawy zarejestrowanej pod sygn. [...] i dopuszczenie

znajdujących się w nich dokumentów, po uprzednim umożliwieniu zapoznania się z

nimi i wskazania konkretnych dokumentów obrazujących przebieg zdarzeń objętych

prywatnym aktem oskarżenia z dnia 21 marca 2023 r.

Zarządzeniem z dnia 20 maja 2024 r., Sąd Najwyższy, na wniosek pełnomocnika

wnioskodawcy A. S., odroczył posiedzenie w celu dołączenia w terminie 14 dni

stosownych dokumentów, które zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy były

konieczne do rozpoznania wniosku o uchylenie immunitetu.

W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik wnioskodawcy A. S. w dniu 20

czerwca 2024 r., złożył pismo, w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie

dowodu z dokumentów w postaci odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu

Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], apelacji A. S. z dnia 21 marca 2023 r., oraz

pisma procesowego z dnia 2 kwietnia 2024 r., co jego zdaniem uzasadniało

pociągnięcie sędzi Sądu Rejonowego w [...] X. Y. do odpowiedzialności karnej.

II ZO 88/24

3

Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2024 r., SSN Barbara Skoczkowska

odmówiła przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędzi Sądu Rejonowego w [...] X. Y., złożonego przez pełnomocnika

wnioskodawcy A. S. – adwokata E. G., z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.

W uzasadnieniu wskazano, iż analiza wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie

do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w [...] X. Y. doprowadziła do

uznania, że był on bezzasadny w stopniu oczywistym, a także, że nie zasługiwał on

na uwzględnienie nie tylko z uwagi na brak dostatecznego uprawdopodobnienia

popełnienia przez sędzię X. Y. czynów wypełniających znamiona przestępstw

określonych w art. 212 § 1 k.k. i z art. 216 § 1 k.k., ale przede wszystkim

niewykazania takowej okoliczności w jakimkolwiek wręcz stopniu.

Pełnomocnik wnioskodawcy A. S. zaskarżył w całości powyższe zarządzenie

i wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie norm wyrażonych w art. 80 § 2b,

2c i 2e u.s.p., polegające na wydaniu kwestionowanego zarządzenia poza ramami

kontrolnej fazy niniejszego postępowania prowadzonego przez prezesa sądu

dyscyplinarnego w trybie art. 80 § 2b u.s.p., co przełożyło się na nieuzasadnione

proceduralnie odstąpienie od obowiązku wysłuchania A. S., do którego nie doszło

na posiedzeniu przeprowadzonym w dniu 20 maja 2024 r., z uwagi na potrzebę

uzupełnienia materiału dowodowego w merytorycznej fazie niniejszego

postępowania.

Na podstawie zarządzenia Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z

dnia 25 września 2024 r. sprawa o sygn. akt I ZI 10/24 została wpisana do

repertorium II ZO 88/24.

Na podstawie zarządzenia Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z

dnia 8 października 2024 r. sprawa o sygn. akt II ZO 88/24 została przydzielona

SSN Krzysztofowi Starykowi.

Na podstawie zarządzenia Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z

dnia 31 marca 2026 r. sprawa o sygn. akt II ZO 88/24 została przydzielona SSN

Marii Szczepaniec.

II ZO 88/24

4

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy A. S. nie zasługiwało na

uwzględnienie.

Należy dostrzec, że okoliczności podniesione przez skarżącego w zażaleniu

koncentrują się wokół kwestii związanych z „wydaniem kwestionowanego

zarządzenia poza ramami kontrolnej fazy niniejszego postępowania prowadzonego

przez prezesa sądu dyscyplinarnego w trybie art. 80 § 2b u.s.p., co przełożyło się

na nieuzasadnione proceduralnie odstąpienie od obowiązku wysłuchania A. S.”.

Sąd I instancji odroczył posiedzenie jawne w dniu 20 maja 2024 r., na

wniosek pełnomocnika wnioskodawcy w celu umożliwienia mu zapoznania się z

aktami sprawy o sygn. […] i ewentualne dołączenie stosownych odpisów. Ponadto,

Sąd I instancji, zobowiązał wnioskodawcę A. S. do dołączenia w terminie 14 dni

stosownych dokumentów, które jego zdaniem konieczne były do rozpoznania

wniosku o uchylenie immunitetu. Sąd I instancji po otrzymaniu tychże dokumentów,

a złożonych pismem pełnomocnika wnioskodawcy A. S. z dnia 20 czerwca 2024 r.,

zarządził wyznaczenie terminu posiedzenia bez udziału stron na dzień 27 sierpnia

2024 r. w celu odmowy przyjęcia przedmiotowego wniosku. Wydając zarządzenie o

odmowie przyjęcia wniosku w dniu 27 sierpnia 2024 r., w jego uzasadnieniu Sąd I

instancji zaznaczył, że pełnomocnik A. S. formułując wniosek o wyrażenie zgody na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi X. Y. nie wskazał w jakim

zachowaniu sędzi upatrywał realizacji znamion wymienionych we wniosków czynów

zabronionych, powielając niejako prywatny akt oskarżenia wniesiony przez A. S..

Jednocześnie, do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędzi X. Y., poza kopią wyroku wraz z uzasadnieniem ze sprawy [...],

apelacją A. S., kopią postanowienia odrzucającego skargę A. S. na bezczynność

Prokuratora Generalnego wraz z uzasadnieniem, kopią postanowienia

odrzucającego skargę A. S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości czy pisma z

dnia 3 kwietnia 2024 r., nie zostało przedstawione żadne pismo czy protokół

rozprawy ze sprawy [...] toczącej się przed Sądem Rejonowy w [...], które

wskazywałoby na dopuszczenie się przez sędzię X. Y. zarzucanych jej czynów,

pomimo obiektywnej możliwości uzyskania przedmiotowych dokumentów.

II ZO 88/24

5

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, Sąd Najwyższy pragnie

podkreślić, że zgodnie z normą art. 80 § 2b u.s.p., prezes sądu dyscyplinarnego

jest uprawniony do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku o

zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z uwagi na to, że

wniosek ten jest oczywiście bezzasadny, nie tylko mając na względzie oczywisty

brak podstaw faktycznych do wysuwania żądania dotyczącego uchylenia

immunitetu, ale także kierując się względami natury prawnej, które w jaskrawy

sposób świadczą o tym, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko sędziemu

byłoby bezprzedmiotowe. Wobec tego możliwości i zasadności wydania

zarządzenia, które znajduje swoje umocowanie w treści art. 80 § 2b u.s.p., nie

należy wiązać ze źródłami „oczywistej bezzasadności” wniosku, ale ze stopniem

nieracjonalności wystąpienia przez prokuratora o wydanie zezwolenia na

pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., SND 2/07, OSNKW 2007, nr 10, poz.

75, Biul. SN 2007, nr 10, poz. 16). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

W przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji na posiedzeniu jawnym w dniu 20

maja 2024 r., nie otworzył przewodu sądowego, a jedynie odroczył posiedzenie z

uwagi na wniosek formalny pełnomocnika wnioskodawcy o dołączenie stosownych

dokumentów, które jego zdaniem były konieczne do rozpoznania wniosku o

uchylenie immunitetu. Po otrzymaniu tychże dokumentów i ich lekturze, Sąd I

instancji na posiedzeniu bez udziału stron, odmówił przyjęcia przedmiotowego

wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Nie ma racji skarżący, że zamiast

wydania zaskarżonego zarządzenia, Sąd I instancji powinien wyznaczyć termin

posiedzenia w celu przeprowadzenia obligatoryjnej czynności w postaci

wysłuchania wnioskodawcy. Wskazać w tym miejscu należy, iż w postępowaniu o

zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, które jest szczególnym

rodzajem postępowania, sąd dyscyplinarny orzeka zasadniczo na podstawie

wniosku i dowodów załączonych przez wnioskodawcę, bowiem to rzeczą

oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie oraz wykazywanie przesłanek

uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej,

a zatem to oskarżyciela – a nie sąd dyscyplinarny – obciąża powinność

gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w sprawie dowodów,

II ZO 88/24

6

uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 r., SNO 29/03; uchwała

SN z dnia 24 października 2014 r., SNO 43/14). Tym samym, Sąd I instancji nie był

zobligowany do przeprowadzenia jakiekolwiek czynności dowodowej, w tym

wysłuchania wnioskodawcy w myśl art. 80 § 2e u.s.p., skoro uznał oczywistą

bezzasadność wniosku oraz załączonych do niego dokumentów.

Przechodząc natomiast do oceny zaskarżonego zarządzenia wskazać

należy, iż Sąd Najwyższy w pełni aprobuje wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu

stanowisko, iż wniosek o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędzi do

odpowiedzialności karnej wywiedziony przez skarżącego jest bezzasadny w stopniu

oczywistym. Uzasadnienie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędzi X. Y. za przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. oraz z art.

216 § 1 k.k., koncentruje się wokół zakończonego prawomocnie postępowania

przed Sądem Rejonowym w [...], w sprawie o sygn. akt [...], a dotyczącego

rozstrzygnięcia dokonanego przez ten Sąd. Sędzia Sądu Rejonowego w [...] X. Y.,

orzekając we wskazanej sprawie, sprawowała wymiar sprawiedliwości, realizując

uprawnienia przysługujące jej z racji pełnienia urzędu sędziego. Działalność

orzecznicza oparta jest bowiem m.in. na zasadzie swobodnego uznania

sędziowskiego, a sposób procedowania Sądu w określonej sprawie oraz wyrok

kończący to postępowanie podlega kontroli instancyjnej. Sąd I instancji trafnie uznał,

że uzasadnienie wniosku dotyczy jedynie niepopartego dowodami subiektywnego

poczucia pomówienia i znieważenia, które ma odczuwać A. S. wobec

niekorzystnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt [...], co z kolei doprowadziło

do uzasadnionego przyjęcia, że wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędzi Sądu

Rejonowego w [...] X. Y. do odpowiedzialności karnej nie zasługiwał na

uwzględnienie wobec nieprzedstawienia przez wnioskodawcę jakichkolwiek

dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię

przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k.

W tej sytuacja odmowa przyjęcia wniosku – jako oczywiście bezzasadnego –

była prawidłowa, a zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

II ZO 88/24

7

[M. T.]

[r.g.]

Maria Szczepaniec