Sąd Najwyższy odrzucił wniosek powodów o zbadanie niezawisłości sędziego

I. 1. grudnia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M.Ł. i K.Ł. (dalej

także: Powodowie) zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o:

1.„stwierdzenie, że konieczne jest ”zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu

Najwyższego - Marcina Krajewskiego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy

I CSK 3665/24, wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 Ustawy

z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 622, dalej:

uSN);

2.wyłączenie SSN Marcina Krajewskiego od rozpoznania sprawy I CSK

III CB 122/24

2

3665/24

3.ewentualnie zawieszenie postępowania w sprawie zainicjowanej

wnioskiem na podstawie art. 29 § 24 uSN w zw. z art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. do czasu

rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prawnych

zadanych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 października 2023 r., sygn.

IlI CB 40/23 oraz w postanowieniach z 11 stycznia 2024 r., sygn. I ZB 73/32, I ZB

81/23, I ZB 91/23.

W uzasadnieniu wskazano, że SSN Marcin Krajewski został powołany na

urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy

o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 roku,

poz. 3, dalej także: ustawa o zmianie KRS), co stanowi o wadliwości powołania

tego sędziego i wedle orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym uchwały z 23

stycznia 2020 r., I BSA-I-4110- 1/20, skutkuje nieważnością postępowań w których

sędzia ten orzekał. Argumentowano, że mimo treści judykatów Sądu Najwyższego,

SSN Marcin Krajewski nie wyłącza się ze składów orzekających przez co działa

wbrew uchwałom własnego sądu. Świadczy to o lekceważącym stosunku sędziego

do obowiązujących orzeczeń i stanowiska sędziów wyłonionych w procedurze

nominacyjnej, która nie była obarczona wadami.

II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

II.1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu Najwyższego

konstrukcja jurydyczna procedowania w przedmiocie tzw. testu bezstronności

sędziego powoduje, że skuteczne skorzystanie z tej drogi wyłączenia sędziego ze

składu - na poziomie Sądu Najwyższego - jest trudne do zrealizowania. Słusznie

w liczonych orzeczeniach zwracano na to uwagę (np. postanowienia Sądu

Najwyższego z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22). Ponadto postanowieniem z 20

października 2023 r. Sąd Najwyższy w spawie III CB 40/23 skierował do TSUE

pytania prejudycjalne (sprawa C-748/23).

II.2. Niezależnie od powyższego, aktualnie istnieje możliwość złożenia

wniosku w trybie art. 29 § 5 i nast. uSN. Jednakże, zgodnie z art. 29 § 9 i 10 uSN,

III CB 122/24

3

wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić

zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać

żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29

§ 5 uSN oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami

na ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez

wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek

złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.

II.3 Brzmienie przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że

niedopuszczalne jest abstrakcyjne badanie spełnienia przez sędziego wymogów

niezawisłości i bezstronności. Wniosek złożony w trybie art. 29 § 5 uSN nie może

więc opierać się wyłącznie do okoliczności o charakterze generalnym odnoszących

się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów, lecz indywidualne

okoliczności powołania. Fakty uzasadniające złożenie wniosku muszą wskazywać

na brak niezawisłości lub bezstronności sędziego w konkretnej sprawie ze względu

na indywidualne okoliczności dotyczące jego powołania na urząd (np.

postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 2025 r., III CB 42/23).

II.4 Sąd Najwyższy stwierdza, że złożony przez Powodów wniosek nie

przedstawia argumentacji pozwalającej uznać, że okoliczności towarzyszące

powołaniu SSN Marcina Krajewskiego i jego postępowanie po powołaniu mają

znaczenie w okolicznościach sprawy I CSK 3665/24 i w ten sposób może to

doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego

wpływ na wynik tej sprawy. Z analizy uzasadnienia wniosku wynika, że zgłoszone

żądanie motywowane jest przede wszystkim faktem powołania SSN Marcina

Krajewskiego na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy o zmianie KRS z 8 grudnia

2017 r., zaś jedynym „zarzutem” odnoszącym się do zachowania tego sędziego jest

to, że - zdaniem Wnioskujących - Sędzia objęty wnioskiem wykazuje lekceważący

stosunek do obowiązujących orzeczeń Sądu Najwyższego (a dokładnie uchwały

z 23 stycznia 2020 r., BSA-I- 4110/1-20), ponieważ „nie wyłącza się” od orzekania

„mimo wadliwości powołania na urząd”. Nie wchodząc w dywagacje na temat mocy

obowiązującej przywołanej uchwały, należy stwierdzić, że we wniosku w żaden

sposób nie odniesiono się do tego, jak przedstawione przez Powodów okoliczności

III CB 122/24

4

wpływają na bezstronność czy niezależność SSN Marcina Krajewskiego w sprawie

I CSK 3665/24.

Zauważyć należy, że fakt, że sędzia „nie wyłącza się” od orzekania w danej

sprawie oznacza jedynie tyle, że w świetle jego wiedzy nie zachodzą okoliczności

budzące uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwości tych nie

można zaś wywodzić tylko z tego, że sędzia został powołany na urząd w określonej

procedurze nominacyjnej przed KRS, co zostało szeroko wyjaśnione w uchwale

Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r., III CZP 44/23.

II.5 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Adam Redzik

(M.M.)

[a.ł]