SN odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego, bo nie wskazano okoliczności

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika powodów Z.M. i B.M.

- adw. A.B. o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Mirosława

Sadowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. III CBO

3/25, w którym m.in. wniósł zbadanie spełnienia przez SSN Mirosława

Sadowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. III CBO

3/25.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

III CB 125/25

2

Wniosek o stwierdzenie niespełniania w niniejszej sprawie wymogów

niezawisłości i bezstronności przez SSN Mirosława Sadowskiego podlegał

odrzuceniu z dwóch powodów. Wskazać w tym miejscu należy w ślad za

postanowieniem Sądu Najwyższego z 21 maja 2026 r., sygn. III KB 31/26, wraz

z powołanym tamże orzecznictwem Sądu Najwyższego, iż w wyroku z 25 lutego

2026 r., SK 68/25 (OTK ZU A/20026, poz. 40), Trybunał Konstytucyjny stwierdził,

że art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

(Dz.U. z 2024 r. poz. 1267; dalej: „p.u.s.a.”) jest niezgodny z art. 60 w zw. z art.

31 ust. 3 w zw. z art. 2 w zw. z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust.

1 i 2 Konstytucji RP. Jednocześnie w punkcie III.8. uzasadnienia doprecyzowano,

że już z chwilą ogłoszenia tego wyroku „przez Trybunał Konstytucyjny na sali

rozpraw ustało domniemanie konstytucyjności skontrolowanych regulacji. Brak

niezwłocznej promulgacji wyroku we właściwym dzienniku urzędowym nie może

być rozumiany jako przeszkoda w jego stosowaniu przez organy władzy publicznej

(zob. wyrok TK z 23 września 2025 r., P 3/25, OTK ZU A/2025, poz. 97). Artykuł

5a p.u.s.a. traci moc; orzeczenie skutkuje derogacją całego mechanizmu prawnego

tzw. testowania niezawisłości sędziów w toku postępowania

sądowoadministracyjnego”. Usunięty w ten sposób z systemu prawnego

Rzeczypospolitej Polskiej art. 5a p.u.s.a. wykazuje daleko idącą zbieżność

z unormowaniami art. 29 § 5 i n. ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

(zwaną dalej u.SN). W szczególności dotyczy to zbieżności między art.

5a § 1 p.u.s.a. oraz art. 29 § 5 u.SN, które dopuszczają badanie spełnienia przez

sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności

towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Jedyne różnice

w brzmieniu tego przepisu dotyczą elementów hipotezy tych unormowań i wynikają

z faktu, że regulacje te dotyczą innego rodzaju sądownictwa oraz są inaczej

zorganizowane redakcyjnie, przez co odwołują się do innej numeracji artykułów

oraz paragrafów. W zakresie dyspozycji poszczególnych unormowań obie regulacje

są natomiast tożsame lub dalece analogiczne tam, gdzie ich treść jest

zdeterminowana odrębnościami między postępowaniem sądowym

i sądowoadministracyjnym. Istniejące literalne odrębności nie pozwalają przyjąć, że

ocena zgodności odpowiednich regulacji ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 5-

III CB 125/25

3

25) z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP mogłaby być inna,

niż to zostało stwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 lutego 2026 r.,

SK 68/25. Z tego względu, pomimo braku formalnej derogacji unormowań art.

29 § 5-25 u.SN, czy to na ścieżce legislacyjnej, czy też poprzez wyrok Trybunału

Konstytucyjnego, Sąd Najwyższy stwierdza, że z tych samych racji konstytucyjnych,

które legły u podstaw wyroku w sprawie SK 68/25, ustało również domniemanie

konstytucyjności tych samych unormowań funkcjonujących na gruncie ustawy

o Sądzie Najwyższym jako paragrafy 5-25 w art. 29 u.SN.

Niezależnie od niedopuszczalności wniosku z ww. przyczyn, podlegałby on

również odrzuceniu, gdyby domniemanie jego konstytucyjności nie zostało

uchylone jako wtórny efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 lutego 2026 r.,

SK 68/25, a to ze względu na braki formalne wniosku, o których mowa w art.

29 § 9 pkt 2 u.SN, stanowiących podstawę jego odrzucenia w świetle art.

29 § 10 u.SN.

Zgodnie bowiem z art. 29 § 5 u.SN dopuszczalne jest badanie spełnienia

przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności

z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania

po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy

może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,

mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących

uprawnionego oraz charakteru sprawy (tzw. test niezawisłości i bezstronności

sędziego). Artykuł 29 § 9 u.SN stanowi, że wniosek inicjujący test niezawisłości

i bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania

do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 u.SN) – czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia,

że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 (pkt 1)

oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami

na ich poparcie (pkt 2).

W założeniu ustawodawcy wniosek ma zmierzać do stwierdzenia

niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu)

niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, powinien zatem wskazywać

okoliczności, do których odwołuje się art. 29 § 5 u.SN tj.:

III CB 125/25

4

1. towarzyszące powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego,

2. dotyczące jego postępowania po powołaniu, które mogą wywoływać

uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości

i bezstronności,

3. świadczące o tym, że tak ujęty deficyt niezawisłości bezstronności, może

oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności

dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować uznaniem,

że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 29 § 9 u.SN.

Wbrew wskazanym wymogom, wnioskodawca nie wskazał żadnych

okoliczności towarzyszących powołaniu SSN Mirosława Sadowskiego na urząd

sędziego Sądu Najwyższego ani okoliczności dotyczących jego postępowania po

powołaniu, które wypełniałyby ustawowe przesłanki z art. 29 § 9 u.SN. Nie są takimi

okolicznościami - okoliczności prawne w oparciu, o które odbyła się procedura

oceny kandydatów na urząd sędziego Sądu Najwyższego dokonana przez Krajową

Radę Sądownictwa.

Wniosek nie zawiera też żadnych dowodów, o których mowa w art.

29 § 5 u.SN, a które by świadczyły o kierunkowym nastawieniu do sprawy, w której

sędzia Sądu Najwyższego Mirosław Sadowski miałby orzekać.

Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części

dyspozytywnej nn. postanowienia.

SSN Małgorzata Bednarek

(M.M.)

[a.ł]