- Sygnatura akt
- III CB 158/25
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział III
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 20 stycznia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Odrzucone
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Wniosek o zbadanie niezawisłości sędzi SN powołanej przez KRS w nowym składzie odrzucony
Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania
Spór
Prokurator Generalny, uczestnik postępowania o sygnaturze I CSK 3334/25, wnosił o stwierdzenie, że sędzia SN Beata Janiszewska nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, i o jej wyłączenie od rozpoznania sprawy.
Ustalenia sądu
Sędzia została powołana na urząd 10 października 2018 r. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca twierdził, że ten organ nie jest tożsamy z organem konstytucyjnym, co według niego wyklucza niezależność sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek.
Dlaczego
Wnioskodawca nie wskazał okoliczności powołania poza samym faktem powołania na wniosek KRS, a także nie przytoczył zdarzeń ani zachowań sędziego po powołaniu, które mogłyby świadczyć o braku niezawisłości w danej sprawie.
Dla firm
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą same stanowić podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności, a wniosek musi wskazywać konkretne zdarzenia lub zachowania sędziego po powołaniu.
Więcej o sprawie
Prokurator Generalny kwestionował sam tryb powołania sędzi, a nie jej postępowanie w konkretnej sprawie. Wniosek dotyczył sprawy I CSK 3334/25, w której sędzia miała zasiadać w składzie.
- Rozstrzygnięcie
- Odrzucone
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
- Sygnatura
- III CB 158/25
Treść orzeczenia
III CB 158/25
POSTANOWIENIE
20 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie,
na skutek wniosku Prokuratora Generalnego
o zbadanie spełnienia przez SSN Beatę Janiszewską wymogów niezawisłości i
bezstronności w sprawie I CSK 3334/25
z wniosku Z.S.
z udziałem U.A., Rzecznika Praw Dziecka i Prokuratora Generalnego
o nakazanie powrotu za granicę osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub
pozostającej pod opieką w sprawie prowadzonej na podstawie Konwencji
dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w
Hadze dnia 25 października 1980 r.
odrzuca wniosek.
Uzasadnienie
Prokurator Generalny, uczestnik postępowania przed Sądem Najwyższym
o sygnaturze I CSK 3334/25, wnioskiem z 9 grudnia 2025 r. wniósł o stwierdzenie,
że SSN Beata Janiszewska nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności
oraz o wyłączenie jej od rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Beata Janiszewska została
powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego 10 października 2018 r., na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
III CB 158/25
2
ustaw. Zdaniem Prokuratora Generalnego organ ten nie jest organem tożsamym
z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób reguluje Konstytucja RP,
w szczególności art. 187 ust. 1.
Zdaniem wnioskodawcy uczestnictwo SSN Beaty Janiszewskiej
w procedurze powołania na podstawie rekomendacji tak ukształtowanej Krajowej
Rady Sądownictwa dowodzi braku wymaganej niezależności i bezstronności
Sędzi w relacji do władzy wykonawczej, co uniemożliwia uznanie, że strona ma
prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym dopuszczalne jest
badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego
do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów
niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego
powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy
może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,
mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących
uprawnionego do wniesienia wniosku oraz charakteru sprawy.
Zgodnie z art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym wniosek powinien
zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których
mowa w § 5, a także przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z
dowodami na ich poparcie.
Złożony wniosek nie spełnia tych przesłanek.
Po pierwsze, wnioskodawca nie wskazuje innych okoliczności powołania
SSN Beaty Janiszewskiej poza faktem powołania jej na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której status jest
kwestionowany. W świetle art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym okoliczności
towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej
podstawy do kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego.
Sformułowane przez wnioskodawcę zarzuty nie mogły zatem odnieść skutku.
Celem instytucji uregulowanej w art. 29 § 5 i n. ustawy o Sądzie Najwyższym nie
III CB 158/25
3
jest bowiem umożliwienie kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę
systemu powoływania sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących
powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu, przy czym
ocena ta powinna nastąpić w kontekście konkretnej sprawy (zob. postanowienia SN
z 8 marca 2023 r., III CB 6/22; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23; z 24 października
2024 r., III CB 79/24, i z 29 stycznia 2025 r., III CB 1/25).
Po drugie, wnioskodawca nie wskazał żadnych zdarzeń czy zachowań SSN
Beaty Janiszewskiej mających miejsce po jej powołaniu na urząd sędziego Sądu
Najwyższego, które w okolicznościach danej sprawy mogłyby świadczyć o jej
potencjalnym braku niezawisłości lub bezstronności, mającym wpływ na wynik
sprawy. Wnioskodawca nie spełnił zatem wynikającego z art. 29 § 9 pkt 2 w zw. art.
29 § z 5 ustawy o SN wymagania formalnego wniosku (tak SN m.in.
w postanowieniach: z 15 marca 2023 r., III CB 22/22; z 29 marca 2023 r., III CB
9/23; z 6 kwietnia 2023 r., III CB 19/23; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23; z 6
września 2023 r., III CB 31/23; z 4 października 2024 r., I ZB 54/24; z 5 listopada
2024 r., I NB 2/24, i z 29 stycznia 2025 r., III CB 1/25).
Mając powyższe na względzie, wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie
art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym. Orzeczenie wydano w składzie
jednoosobowym na podstawie art. 397 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o
Sądzie Najwyższym, gdyż podjęta decyzja procesowa nie stanowiła
merytorycznego rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 29 § 15 ustawy o
Sądzie Najwyższym.
Marcin Krajewski
(E.M.)
[r.g.]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.