Środa Wydanie nr 32

Sygnatura akt
III CB 158/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
20 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Odrzucone
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędzi SN powołanej przez KRS w nowym składzie odrzucony

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

Prokurator Generalny, uczestnik postępowania o sygnaturze I CSK 3334/25, wnosił o stwierdzenie, że sędzia SN Beata Janiszewska nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, i o jej wyłączenie od rozpoznania sprawy.

Ustalenia sądu

Sędzia została powołana na urząd 10 października 2018 r. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca twierdził, że ten organ nie jest tożsamy z organem konstytucyjnym, co według niego wyklucza niezależność sędziego.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek.

Dlaczego

Wnioskodawca nie wskazał okoliczności powołania poza samym faktem powołania na wniosek KRS, a także nie przytoczył zdarzeń ani zachowań sędziego po powołaniu, które mogłyby świadczyć o braku niezawisłości w danej sprawie.

Dla firm

Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą same stanowić podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności, a wniosek musi wskazywać konkretne zdarzenia lub zachowania sędziego po powołaniu.

Więcej o sprawie

Prokurator Generalny kwestionował sam tryb powołania sędzi, a nie jej postępowanie w konkretnej sprawie. Wniosek dotyczył sprawy I CSK 3334/25, w której sędzia miała zasiadać w składzie.

Rozstrzygnięcie
Odrzucone
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
Sygnatura
III CB 158/25

Treść orzeczenia

III CB 158/25

POSTANOWIENIE

20 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Marcin Krajewski

na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie,

na skutek wniosku Prokuratora Generalnego

o zbadanie spełnienia przez SSN Beatę Janiszewską wymogów niezawisłości i

bezstronności w sprawie I CSK 3334/25

z wniosku Z.S.

z udziałem U.A., Rzecznika Praw Dziecka i Prokuratora Generalnego

o nakazanie powrotu za granicę osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub

pozostającej pod opieką w sprawie prowadzonej na podstawie Konwencji

dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w

Hadze dnia 25 października 1980 r.

odrzuca wniosek.

Uzasadnienie

Prokurator Generalny, uczestnik postępowania przed Sądem Najwyższym

o sygnaturze I CSK 3334/25, wnioskiem z 9 grudnia 2025 r. wniósł o stwierdzenie,

że SSN Beata Janiszewska nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności

oraz o wyłączenie jej od rozpoznania sprawy.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Beata Janiszewska została

powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego 10 października 2018 r., na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia

2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

III CB 158/25

2

ustaw. Zdaniem Prokuratora Generalnego organ ten nie jest organem tożsamym

z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób reguluje Konstytucja RP,

w szczególności art. 187 ust. 1.

Zdaniem wnioskodawcy uczestnictwo SSN Beaty Janiszewskiej

w procedurze powołania na podstawie rekomendacji tak ukształtowanej Krajowej

Rady Sądownictwa dowodzi braku wymaganej niezależności i bezstronności

Sędzi w relacji do władzy wykonawczej, co uniemożliwia uznanie, że strona ma

prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym dopuszczalne jest

badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego

do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego

powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy

może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,

mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących

uprawnionego do wniesienia wniosku oraz charakteru sprawy.

Zgodnie z art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym wniosek powinien

zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których

mowa w § 5, a także przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z

dowodami na ich poparcie.

Złożony wniosek nie spełnia tych przesłanek.

Po pierwsze, wnioskodawca nie wskazuje innych okoliczności powołania

SSN Beaty Janiszewskiej poza faktem powołania jej na urząd sędziego Sądu

Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której status jest

kwestionowany. W świetle art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym okoliczności

towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej

podstawy do kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego.

Sformułowane przez wnioskodawcę zarzuty nie mogły zatem odnieść skutku.

Celem instytucji uregulowanej w art. 29 § 5 i n. ustawy o Sądzie Najwyższym nie

III CB 158/25

3

jest bowiem umożliwienie kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę

systemu powoływania sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących

powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu, przy czym

ocena ta powinna nastąpić w kontekście konkretnej sprawy (zob. postanowienia SN

z 8 marca 2023 r., III CB 6/22; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23; z 24 października

2024 r., III CB 79/24, i z 29 stycznia 2025 r., III CB 1/25).

Po drugie, wnioskodawca nie wskazał żadnych zdarzeń czy zachowań SSN

Beaty Janiszewskiej mających miejsce po jej powołaniu na urząd sędziego Sądu

Najwyższego, które w okolicznościach danej sprawy mogłyby świadczyć o jej

potencjalnym braku niezawisłości lub bezstronności, mającym wpływ na wynik

sprawy. Wnioskodawca nie spełnił zatem wynikającego z art. 29 § 9 pkt 2 w zw. art.

29 § z 5 ustawy o SN wymagania formalnego wniosku (tak SN m.in.

w postanowieniach: z 15 marca 2023 r., III CB 22/22; z 29 marca 2023 r., III CB

9/23; z 6 kwietnia 2023 r., III CB 19/23; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23; z 6

września 2023 r., III CB 31/23; z 4 października 2024 r., I ZB 54/24; z 5 listopada

2024 r., I NB 2/24, i z 29 stycznia 2025 r., III CB 1/25).

Mając powyższe na względzie, wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie

art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym. Orzeczenie wydano w składzie

jednoosobowym na podstawie art. 397 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o

Sądzie Najwyższym, gdyż podjęta decyzja procesowa nie stanowiła

merytorycznego rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 29 § 15 ustawy o

Sądzie Najwyższym.

Marcin Krajewski

(E.M.)

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.