Spółka M. chciała przenieść sprawę z Warszawy do innego sądu. SN odrzucił wniosek

Powódka M. S.A. w W. wystąpiła o przekazanie sprawy toczącej się przed

Sądem Apelacyjnym w Warszawie po sygnaturą VII AGz 537/24) innemu sądowi

równorzędnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 441 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do

rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli

wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na

społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie

III CO 186/26

2

sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). W orzecznictwie Sądu Najwyższego

podkreśla się, że regulacja zawarta w art. 441 k.p.c. dopuszcza wyjątek od

konstytucyjnej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy (art.

45 ust. 1 Konstytucji RP), w związku z czym podlega wykładni restryktywnej (zob.

m.in. postanowienia: z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20; z 6.maja 2020 r., IV CO

94/20 – nie publ.).

Podmiotem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem

o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu jest więc wyłącznie sąd, przed

którym toczy się postępowanie. Uprawnienie to nie przysługuje stronie a Sąd

Najwyższy nie może działać w tym zakresie z urzędu. Jest to istotne ograniczenie,

gdyż decyzja o zastosowaniu art. 441 § 2 k.p.c., jako prowadząca do możliwej

ingerencji w zakres jurysdykcji sądu, należy wyłącznie do składu orzekającego

w danej sprawie. Strona (uczestnik) może oczywiście zwrócić sądowi, przed którym

toczy się postępowanie, uwagę na okoliczności wskazujące na potrzebę

skorzystania z kompetencji przyznanej mu w art. 441 § 2 k.p.c. (zob. m.in.

postanowienie SN z 5 listopada 2021 r., I CO 122/21 oraz przywołane tam

orzeczenia); wskazanie takie może stanowić dla sądu właściwego impuls do

wystąpienia o wyznaczenie innego sądu równorzędnego.

Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Grzegorz Misiurek

(A.T.)

[r.g.]