Spór o zapłatę spółki z bankiem. SN odmówił przekazania sprawy do innego sądu

Postanowieniem z 18 lutego 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli

w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie

przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na

dobro wymiaru sprawiedliwości.

W pisemnych motywach Sąd Rejonowy wskazał m.in., że sprawa o zapłatę

z powództwa C. sp. z o.o. w P. - jako nabywcy wierzytelności od kredytobiorcy -

przeciwko Bank S.A. w W. została wniesiona do Sądu Rejonowego Poznań - Nowe

Miasto i Wilda w Poznaniu, w którego obszarze właściwości miejscowej znajduje

się siedziba strony powodowej, która zresztą w pozwie wprost odwołała się do art.

372 k.p.c., podnosząc, iż dochodzone roszczenie wynika z czynności bankowej.

III CO 240/26

2

Tymczasem Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu stwierdził

swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Woli

w Warszawie jako właściwemu miejscowo i rzeczowo.

W ocenie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie, wbrew

stanowisku Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, art. 372

k.p.c. nie ogranicza prawa powoda dochodzącego roszczenia wynikającego

z czynności bankowej do wyboru sądu według jego miejsca zamieszkania

lub siedziby powoda w zależności od przysługującego mu statusu podmiotowego,

a w konsekwencji wskutek rozpoznania sprawy przez sąd, związany wadliwym

postanowieniem o jej przekazaniu, ucierpi „dobro wymiaru sprawiedliwości”

rozumiane jako realizacja konstytucyjnego i konwencyjnego prawa strony

do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy przez

właściwy sąd.

Postanowienie Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu

o przekazaniu sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Woli w Warszawie nie

zostało zaskarżone przez strony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wprowadzony z dniem 7 listopada 2019 r. przepis art. 44¹ k.p.c. (art. 1 pkt 14

w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy, Dz. U. poz. 1469 ze zm.)

swoim celem i funkcją odpowiada regulacji znanej w kodeksie postępowania

karnego (art. 37).

Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli

wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na

społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W uzasadnieniu do

projektu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego wskazano, że wzgląd na

dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej

właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla

postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego

organu wymiaru sprawiedliwości.

III CO 240/26

3

Na gruncie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż przez pojęcie „dobra

wymiaru sprawiedliwości” należy rozumieć w szczególności potrzebę

ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów

i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (zob. postanowienia

z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18, nie publ., z dnia 25 lutego 2003 r., V KO

3/03, nie publ.), a także sytuację, w której mogą wystąpić okoliczności wpływające

na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do

rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (por.

postanowienia z dnia 13 lutego 1982 r., IV KO 9/82, OSNKW 1982, nr 6, poz. 33,

z dnia 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06,).

Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia więc zmianę

właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis

nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni. Regulacja zawarta w tym przepisie

nie może służyć do korygowania ewentualnych nieprawidłowości postanowień

o przekazaniu sprawy innemu sądowi, chyba że przekazanie nastąpiło sądowi,

odnośnie do którego zachodzi obawa postrzegania go jako organu bezstronnego.

W związku z powyższym przytoczone przez Sąd Rejonowy okoliczności

nie implikują zaistnienia przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu

art. 44¹ k.p.c., uzasadniającej przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu.

Władysław Pawlak

[PG]

[SOP]