Sąd Najwyższy nie przekazał sprawy powoda przeciwko sędzi innemu sądowi

Powód przed Sądem Okręgowym pozwał sędzię Sądu Rejonowego

o zadośćuczynienie za naruszenie jego dóbr osobistych przez rozpoznanie jego

zażalenia, mimo powołania na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa funkcjonującej od marca 2018 r. Sąd Okręgowy wskazał, że powód

powołując tożsame okoliczności (tj. zapewne powołanie na urząd sędziego na

wniosek KRS w składzie wybranym w marcu 2018 r.) pozwał wszystkich sędziów

wydziałów cywilnych Sądu Okręgowego, i dlatego wniósł o przekazanie sprawy

innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności

wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

III CO 507/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznanie sprawy sądowej nie narusza dóbr osobistych strony. Dobra te

mogą zostać naruszone określonym potraktowaniem strony przez sędziego, lecz

nie samym rozpoznaniem sprawy. Nawet gdyby prezes sądu przydzielił sprawę

osobie, która w ogóle nie jest sędzią albo jest sędzią w stanie spoczynku, nie

nastąpiłoby naruszenie dóbr osobistych, lecz orzeczenie wydane przez niesędziego

podlegałoby uchyleniu w trybie odwoławczym lub na skutek skargi o wznowienie,

a Skarb Państwa ponosiłby wobec strony odpowiedzialność za szkody majątkowe.

Zadośćuczynienie przysługuje tylko w przypadkach określonych przepisami,

a żaden przepis nie przewiduje zadośćuczynienie za rozpoznanie sprawy przez

niewłaściwą osobę. W szczególności tym przepisem nie jest art. 24 § 1 k.c.,

ponieważ prawo do sądu, o którym stanowi powołany przez powoda art. 6 ust. 1

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie jest dobrem

osobistym.

Nawet gdyby prawo do rozpatrzenia sprawy „przez niezawisły i bezstronny

sąd ustanowiony ustawą” (jak to określa art. 6 ust. 1 Konwencji) było dobrem

osobistym, to pozwana sędzia nie mogła go naruszyć, ponieważ sędzia jest

zobowiązany do rozpoznania przydzielonych mu spraw i może co najwyżej wnosić

o swoje wyłączenie.

Zatem powództwo jest oczywiście bezzasadne i podlega oddaleniu na

podstawie art. 1911 k.p.c., tj. bez wzywania do usunięcia braków, uiszczenia opłaty

oraz przekazywania sprawy (art. 1911 § 2 k.p.c.), co dotyczy także przekazania na

skutek wystąpienia sądu w trybie art. 441 k.p.c. Jeżeli w świetle przepisów

o właściwości sądu zachodzą podstawy do przekazania sprawy, to na podstawie

art. 1911 § 2 k.p.c. sąd pomija przekazanie sprawy, jeżeli przekazanie byłoby

oczywiście niecelowe. Tak właśnie jest w przypadku pozwu powoda przeciwko

sędzi. Powód pozwał wszystkich sędziów wydziałów cywilnych Sądu Okręgowego

oraz niektórych sędziów sądów rejonowych, a skorowidz stron w Sądzie

Najwyższym wykazuje na dzień 25 maja 2025 r. 12 spraw z udziałem powoda.

Powyższe wskazuje, że powód nie dochodzi sprawiedliwego rozstrzygnięcia

o swoich prawach i obowiązkach, lecz poszukuje pretekstów do wszczynania

III CO 507/26

3

kolejnych spraw sądowych. Przy takiej motywacji nie zachodzi wzgląd na

postrzeganie przez powoda sądu jako organu bezstronnego, gdyż powód

niezależnie od postępowania sądów będzie wszczynał kolejne sprawy i nie jest

celowe ponowne rejestrowanie tych spraw w innym sądzie, czy też przedstawianie

ich Sądowi Najwyższemu.

Dariusz Pawłyszcze

(G.G.)

[r.g.]