Wartość 50 tys. zł zamknęła drogę kasacji w sporze o współwłasność

Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach odrzucił

skargę kasacyjną uczestnika postępowania, wskazując, że zaskarżył on wydane

przez Sąd drugiej instancji postanowienie z 7 maja 2025 r. w całości i podał jako

wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 50 000 zł. W związku z tym, że wskazana

przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwotę 50 000 zł, Sąd

Okręgowy uznał, że wniesienie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie było

niedopuszczalne.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania,

zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. poprzez

jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w postępowaniu

zainicjowanym skargą kasacyjną uczestnika w przedmiocie zniesienia

III CZ 226/25

2

współwłasności, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość wskazana w treści

skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy badając dopuszczalność skargi

kasacyjnej od postanowienia z 7 maja 2025 r. powinien był ustalić z urzędu wartość

przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5191 §4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje

w sprawach dotyczących: zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość

przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że wartość przedmiotu zaskarżenia

skargą kasacyjną w niniejszej sprawie wynosi 50 000 zł. Taką też wartość

przedmiotu zaskarżenia wskazał uczestnik w skardze kasacyjnej.

Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez skarżącego wyznaczana

jest przez wartość zaskarżonego interesu. Znajdują tu zastosowanie reguły ogólne

z art. 25 i art. 26 k.p.c. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, sąd może

sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym

celu dochodzenie, ale po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na

zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

Według zaś art. 26 k.p.c., po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość

przedmiotu sporu nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.

W orzecznictwie utrwalone zostało zapatrywanie, że z art. 25 i art. 26 k.p.c. wynika

reguła utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez

sąd wartości przedmiotu sporu na czas całego postępowania we wszystkich

instancjach, a stanowisko to uwzględniało także występujące zjawiska inflacyjne

(zob. postanowienie SN z 5 maja 2016 r., II CZ 24/16 oraz orzecznictwo powołane

w jego uzasadnieniu). Wartość ta w niniejszej sprawie wynosi właśnie 50 000 zł.

Wskazać również należy, że taka wartość przedmiotu sporu została wskazana

we wniosku o zniesienie współwłasności oraz w apelacji, zaś uczestnik w toku

całego postępowania nie kwestionował tej wartości przedmiotu sporu. Na obecnym

etapie postępowania nie ma podstaw do jej zmiany.

Obowiązkiem skarżącego, a nie Sądu, było wykazanie wyższej wartości

przedmiotu zaskarżenia, tymczasem skarżący nie podołał temu ciężarowi.

III CZ 226/25

3

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak wyżej.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[a.ł]