Zarzut potrącenia w sporze klientów z bankiem wrócił do Sądu Okręgowego w Kaliszu

1. Wyrokiem z 20 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi uchylił zaskarżony

wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z 10 marca 2023 r. i sprawę przekazał temu

Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

2. Sąd drugiej instancji wskazał, że podniesiony przez powodów w dniu

15 lipca 2024 r. zarzut potrącenia wymaga dokonania ustaleń wykraczających poza

zakres postępowania apelacyjnego.

3. Zażalenie na powyższy wyrok wnieśli powodowie. Powołując się m.in. na

zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Sądu

Apelacyjnego.

III CZ 238/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Zażalenie unormowane w art. 3941 § 11 k.p.c. jest szczególnym rodzajem

środka zaskarżenia, albowiem nie służy ocenie prawidłowości czynności

sądu odwoławczego podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy

ani także zaprezentowanego przez ten sąd poglądu na temat wykładni prawa

materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Zażalenie na orzeczenie

kasatoryjne sądu drugiej instancji ma służyć jedynie poddaniu kontroli, czy zostało

ono prawidłowo wydane. Sąd Najwyższy ocenia, czy stwierdzone przez

sąd odwoławczy okoliczności są tymi, które w świetle art. 386 § 2 i 4 k.p.c.

usprawiedliwiają wydanie orzeczenia kasatoryjnego, a nie reformatoryjnego, i –

w zależności od wyniku – albo oddala zażalenie, albo uchyla zaskarżone

orzeczenie.

5. Należy podkreślić, że środek odwoławczy unormowany w art. 3941 § 11

k.p.c. pozostaje zażaleniem, a przy jego rozpoznawaniu Sąd Najwyższy nie bada

istoty sprawy, a mianowicie tego, co w świetle zgłoszonego żądania i jego

podstawy faktycznej stanowiło przedmiot postępowania. Przewidziane bowiem

w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie jest skierowane przeciwko uchyleniu przez sąd

drugiej instancji orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

6. Uchylenie orzeczenia przez sąd odwoławczy połączone z przekazaniem

sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji może nastąpić

wyłącznie w razie nierozpoznania istoty sprawy przez ten sąd albo gdy wydanie

orzeczenia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art.

386 § 4 k.p.c), ewentualnie zachodzi nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.).

7. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano wielokrotnie, że

nierozpoznanie istoty sprawy, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., jest wadliwością

rozstrzygnięcia polegającą na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia,

które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź zaniechaniu

zbadania przez ten sąd materialnej podstawy żądania albo merytorycznych

zarzutów stron z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka

materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca żądanie (zob. postanowienia SN:

III CZ 238/25

3

z 17 kwietnia 2024r., III CZ 25/24; z 12 lutego 2024 r., III CZ 131/23, i 21 grudnia

2023 r., III CZ 197/23).

8. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku,

że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował przesłanki orzeczenia kasatoryjnego

ujęte w art. 386 § 4 k.p.c. Bezspornym jest bowiem, że zarzut potrącenia dotyczy

istoty sprawy, a jego ocena wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego

w całości.

9. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów zażalenia jest

już zbędne.

10. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i pozostawił rozstrzygnięcie

o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Krzysztof Grzesiowski

(G.N.-J.)

[a.ł]