Skarga o władzy rodzicielskiej złożona po dwóch latach. SN oddalił zażalenie uczestnika

Uczestnik P. K. 12 sierpnia 2022 r. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w

Warszawie z 30 czerwca 2020 r.

Postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga

w Warszawie odrzucił skargę jako złożoną po terminie.

III CZ 254/24

2

Powyższe orzeczenie zaskarżył zażaleniem uczestnik, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 4246 § 3 w zw. z art. 4241a k.p.c.

przez dokonanie odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, pomimo tego że sąd drugiej instancji może odrzucić skargę

jedynie w sytuacji określonej w art. 4246 § 3, a żadna okoliczność objęta hipotezą tego

przepisu w niniejszej sprawie nie zaistniała;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 42a § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. -

Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: „p.u.s.p.”) przez brak przekazania stronie

i jej pełnomocnikowi informacji o nazwisku sędziego wyznaczonego do rozpoznania

niniejszej sprawy celem skorzystania przez stronę z możliwości zbadania spełnienia

przez sędziego referenta wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem

okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.

We wnioskach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 4246 § 3 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem art.

871 § 1, spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również

skargę, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie.

Z kolei w myśl art. 4246 § 1 k.p.c. skargę wnosi się do sądu, który wydał

zaskarżony wyrok, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się. Z ustaleń

Sądu Okręgowego wynika, że skargę wniesiono po upływie ww. terminu.

W takiej sytuacji – wbrew w twierdzeniom zażalenia – zaistniała przesłanka do

odrzucenia skargi w postaci jej spóźnienia.

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

rozpoznaje Sąd Najwyższy. Sąd, do którego wnosi się skargę, a więc tego, który wydał

zaskarżony wyrok, pełni funkcję tylko formalną, rozstrzygając o dopuszczalności

skargi, a wydane postanowienia podlegają kontroli Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1

k.p.c.).

Zgodnie z art. 42a § 5 p.u.s.p. wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia

zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę.

III CZ 254/24

3

Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia

wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia

uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym

kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie.

Jednakże skarżący pominął, że w myśl art. 42a § 4 p.u.s.p. przedmiotowy

wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 3, może być złożony wobec

sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji

lub apelację, z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania

orzeczenia jest nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia pisma procesowego

wszczynającego postępowanie w sprawie.

Sędzia, który wydał zaskarżone postanowienie nie był wyznaczony ani do

składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji, ani do składu sądu

rozpoznającego apelację. Rolę Sądu, który orzeka o dopuszczalności skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

scharakteryzowano już powyżej. W rezultacie, wniosek o badanie spełnienia przez

sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, o którym stanowi art. 42a § 3

p.u.s.p., w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, był niedopuszczalny.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia, na podstawie art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.

Jacek Grela

[S.J.]

[a.ł]