Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie skargi kasacyjnej

Postanowieniem z 19 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie,

w sprawie z powództwa I.S. przeciwko T. S.A. w W. o zapłatę, odrzucił skargę

kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2024 r.,

VII Aga 1060/23.

Poprzednik prawny powoda (P.S.) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2024 r., formułując w niej wniosek o

zwolnienie od kosztów sądowych.

III CZ 51/26

2

Postanowieniem z 28 sierpnia 2024 r. wydanym przez referendarza

sądowego w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie wniosek ten został oddalony. P.S.

wniósł skargę na powyższe postanowienie wydane przez referendarza sądowego.

Zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu

Apelacyjnego w Warszawie z 5 lutego 2025 r.

P.S. zmarł 1 lutego 2025 r. Postanowieniem z 27 lutego 2025 r.

postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej zostało zawieszone oraz

uchylono wskazane wyżej postanowienie z 5 lutego 2025 r. Postępowanie zostało

podjęte postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r. z udziałem I.S. jako następcy

prawnego P.S.

W wykonaniu zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Warszawie do zajęcia

stanowiska co do wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej, I.S. oświadczył, że

podtrzymuje skargę kasacyjną oraz wniósł o zwolnienie od opłaty sądowej od

skargi.

Postanowieniem z 24 września 2025 r. wydanym przez referendarza

sądowego w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie wniosek I.S. o zwolnienie od

kosztów sądowych został oddalony. Odpis tego postanowienia wraz

z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powoda 17 października 2025

r.

Z uwagi na nieopłacenie skargi kasacyjnej została ona odrzucona przez Sąd

Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 19 listopada 2025 r.

Po powzięciu wiedzy o wydaniu tego postanowienia, powód złożył wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie referendarza

sądowego z 24 września 2024 r., argumentując, że skarga na skutek błędu

pracownika sekretariatu kancelarii reprezentującej powoda została omyłkowo

wysłana do pełnomocnika drugiej strony zamiast do sądu.

Powód wniósł również zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi

kasacyjnej, wnosząc o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy, w ramach postępowania

zażaleniowego, również postanowienia wydanego na skutek wskazanego wyżej

wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie

III CZ 51/26

3

referendarza sądowego z 24 września 2025 r. (na datę wniesienia zażalenia

wniosek o przywrócenie terminu nie został jeszcze rozpoznany).

Postanowieniem z 14 stycznia 2026 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił

wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie

referendarza sądowego (pkt 1) oraz odrzucił skargę powoda na postanowienie

referendarza sądowego z 24 września 2025 r. (pkt 2).

W piśmie z 28 stycznia 2026 r. powód sprecyzował zażalenie w ten sposób,

że wniósł o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy w ramach postępowania

zażaleniowego wskazanego wyżej postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 14 stycznia 2026 r.

Pozwana złożyła odpowiedź na zażalenie powoda, wnosząc o jego

oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania

zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie podlegało oddaleniu.

Kluczowe w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w ramach rozpoznawania

zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wydane 19 listopada

2025 r., Sąd Najwyższy, może, na podstawie art. 380 k.p.c., rozpoznać również

postanowienie z 14 stycznia 2026 r., którym Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił

wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie

referendarza sądowego (pkt 1) oraz odrzucił skargę powoda na postanowienie

referendarza sądowego z 24 września 2025 r. (pkt 2).

W ocenie powoda zasadność wniesionego przez niego zażalenia na

postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wynika właśnie z tego, że doszło do

niezasadnego odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na

postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek powoda o zwolnienie

z opłaty od skargi kasacyjnej, a postanowienie odrzucające ten wniosek może

zostać skontrolowane przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 380 k.p.c. Przepis

III CZ 51/26

4

ten znajduje odpowiednie zastosowanie w ramach postępowania zażaleniowego

toczącego się przed Sądem Najwyższym.

W świetle art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny w Warszawie

prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na nieusunięcie w terminie jej braku

fiskalnego.

Zgodnie z art. 380 k.p.c., sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje

również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu

w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Na gruncie

postępowania zażaleniowego prowadzonego przed Sądem Najwyższym przepis

ten upoważnia do skontrolowania, na wniosek skarżącego, tych niezaskarżalnych

zażaleniem postanowień, które miały wpływ na wydanie orzeczenia zaskarżonego

zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Warunkiem dokonania kontroli na podstawie art. 380 k.p.c. jest,

by niezaskarżalne zażaleniem postanowienie miało wpływ na treść orzeczenia,

od którego wniesiono środek zaskarżenia zawierający wniosek sformułowany na

podstawie art. 380 k.p.c. Aby można było mówić o takim wpływie, niezaskarżalne

postanowienie musi ze swej istoty zostać wydane wcześniej niż zaskarżone

orzeczenie rozstrzygające daną sprawę (co do istoty lub w sposób formalny).

W orzecznictwie wskazuje się, że Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym

zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające środek

zaskarżenia – na wniosek skarżącego – na podstawie art. 380 w zw. z art.

39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne

postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy

(postanowienie SN z 25 października 2023 r., III CZ 254/23).

Tymczasem w niniejszej sprawie niezaskarżalne postanowienie objęte

wnioskiem złożonym na podstawie art. 380 k.p.c. zostało wydane 14 stycznia

2026 r., zaś zaskarżone zażaleniem postanowienie odrzucające skargę kasacyjną

19 listopada 2025 r. Pierwsze, z uwagi na datę jego wydania, nie mogło mieć

wpływu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Z uwagi na to, że sformułowane w zażaleniu zarzuty dotyczyły wyłącznie

kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie referendarza

III CZ 51/26

5

sądowego oddalające wniosek o zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej, a jak

wskazano powyżej, postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do

wniesienia tej skargi nie kwalifikowało się do poddania go kontroli na podstawie art.

380 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, nie obciążono powoda kosztami

postępowania zażaleniowego (art. 102 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 3941 § 3

w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.)

SSN Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

[a.ł]