Wniosek o wyłączenie sędziego SN z powodu jego powołania pozostawiony bez rozpoznania

Pismem z dnia 3 marca 2026 r., Sędzia Sądu Najwyższego D.D., powołując

się na art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie Sędziego

Sądu Najwyższego T.D. od ponownego rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia

przez sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie X.Y. wymogów niezawisłości i

bezstronności w sprawie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o sygn. akt II AKo

175/25, w której postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r. wyłączono m.in. sędziego

Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie X.Y. od udziału w sprawie o sygn. akt II AKa

116/24.

W argumentacji przywołanej w uzasadnieniu wniosku wskazano, że Sędzia

T.D. został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej

III KB 190/25

2

Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. i w związku z tym rozpoznanie przez tego Sędziego ponownego

wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie

X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności, powodowałoby konieczność zajęcia

stanowiska odnośnie do okoliczności, która bezpośrednio dotyczy Sędziego T.D.

i jego procedury nominacyjnej. W ocenie SSN D.D. – nieuwzględnienie jego

wniosku o wyłączenie SSN T.D. doprowadzi do sytuacji objętej zakazem nemo

iudex in causa sua.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek Sędziego Sądu Najwyższego D.D. o wyłączenie Sędziego Sądu

Najwyższego T.D. jest niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go

pozostawić go bez rozpoznania.

Z przedstawionej we wniosku argumentacji wynika, że jedynym powodem,

dla którego SSN D.D. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego jest okoliczność,

że został on powołany na urząd sędziego – jak twierdzi wnioskujący Sędzia - w

wadliwej procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą

Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.

Nie budzi jednak wątpliwości, że okoliczność ta nie podpada pod dyspozycję

art. 41 § 1 k.p.k. Po pierwsze należy mieć na uwadze treść wyroku z dnia 4 marca

2020 r., sygn. akt P 22/19, w którym Trybunał Konstytucyjnego uznał, że „[a]rt. 41 §

1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania

karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741

pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w

zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z

powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą

sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz.

190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej”.

W konsekwencji wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art.

41 § 1 k.p.k. kwestionuje się bezstronność sędziego tylko z powodu jego powołania

III KB 190/25

3

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy

(zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., I KO 52/23).

Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są

ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca

orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy

publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i

stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest

normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej

Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru

sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań

sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu

wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji

udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r.,

Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11

września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64).

Jeżeli zaś chodzi o kwestię naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua, to

zauważyć należy, że skoro art. 41 k.p.k. nie obejmuje swoim zakresem badania

okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to tym samym zarzut

orzekania przez sędziego we własnej sprawie pozostaje na gruncie tego przepisu

zupełnie bezprzedmiotowy.

Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że w orzecznictwie Sądu

Najwyższego konsekwentnie przyjmowano, że użyte w art. 42 § 1 k.p.k. pojęcie

„sędziego” odnosi się wyłącznie do sędziego, którego dotyczą wątpliwości co do

jego bezstronności, a więc do samego zainteresowanego. Oznacza to, że brak jest

podstaw do przyjęcia, iż sędzia może skutecznie złożyć wniosek o wyłączenie

innego sędziego w trybie art. 42 § 1 k.p.k., co wyklucza dopuszczalność inicjowania

w ten sposób kontroli bezstronności członka składu orzekającego (zob. m.in. wyroki

Sądu Najwyższego z dnia: 4 czerwca 2013 r., II KK 7/13 i 21 kwietnia 2011 r., V KK

386/10). Zgodnie zatem z przedstawionym wyżej poglądem Sądu Najwyższego,

III KB 190/25

4

sędzia zgłaszający wniosek o zbadanie bezstronności innego sędziego, z którym

zasiada w składzie, nie może tego uczynić w oparciu o art. 42 § 1 k.p.k. – jako

wniosek sędziego w rozumieniu powołanego przepisu.

Z podanych wyżej względów, wniosek Sędziego D.D. złożony na podstawie

art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie Sędziego T.D., należało

pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.

[WB]

[a.ł]