Sąd Najwyższy uchylił wyrok za jazdę mimo zakazu, bo skazany miał już zawieszoną karę

D.Ś. został oskarżony o to, że w dniu 17 września 2025 r., na drodze publicznej

pomiędzy miejscowościami M.-C., kierował w ruchu lądowym pojazdem

mechanicznym marki A. o nr rej. [...], pomimo orzeczonego wyrokiem Sądu

III KK 142/26

2

Rejonowego w Myśliborzu z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 549/22 zakazu

prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, obowiązującego w okresie od

20 grudnia 2022 r. do 20 grudnia 2026 r., tj. o czyn z art. 244 k.k. (wniosek w trybie

art. 335 § 1 k.p.k. k. 28-29 akt sprawy II K 552/25).

Sąd Rejonowy w Myśliborzu, wyrokiem z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. akt II

K 552/25, uznał D.Ś. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za ten czyn

na podstawie art. 244 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt

1), której wykonanie warunkowo zawiesił na roczny okres próby (art. 69 § 1 i 2 k.k.

oraz art. 70 § 1 k.k.) (pkt 4) oraz orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci

zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (art. 42 § 1a

pkt 2 k.k.) (pkt 2) i świadczenie pieniężne w wysokości 5 000 zł na rzecz Funduszu

Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (art. 43a § 2 k.k.) (pkt 3),

a także rozstrzygnął w przedmiocie kosztów sądowych, w tym opłaty (pkt 5) (wyrok

k. 34 akt sprawy II K 552/25).

Orzeczenie to zostało ogłoszone na posiedzeniu wobec uwzględnienia

wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 343 § 6 k.p.k. (k. 33

akt sprawy II K 552/25) i uprawomocniło się w dniu 4 lutego 2026 r. (k. 34 i 39 akt

sprawy II K II K 552/25) wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania.

Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator

Generalny.

Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść

orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i 7

k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku

prokuratora o skazanie D.Ś. - oskarżonego o przestępstwo z art. 244 k.k. - bez

przeprowadzenia rozprawy i wydanie wyroku zgodnego z tym wnioskiem, co

skutkowało rażącą obrazą prawa materialnego tj. art. 69 § 1 k.k., polegającą na

wymierzeniu oskarżonemu za czyn zakwalifikowany z tego przepisu, kary 6 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na roczny okres

próby, pomimo braku spełnienia określonej w tym przepisie przesłanki, aby sprawca

w czasie popełnienia przestępstwa podlegającego osądowi nie był skazany na karę

III KK 142/26

3

pozbawienia wolności, gdyż oskarżony został uprzednio skazany za przestępstwo z

art. 158 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, na mocy prawomocnego z dniem

19 października 2023 r. wyroku Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 11

października 2023 r., sygn. akt II K 265/23, a zatem zarówno w dacie czynu, jak i w

dacie orzekania oskarżony był osobą skazaną w innym postępowaniu na karę

pozbawienia wolności, a nadto pozostawał w okresie próby.

W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wniesiona na niekorzyść skazanego kasacja Prokuratora Generalnego

okazała się oczywiście zasadna, w związku z czym mogła być w całości

uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.

W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej

sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji,

co z uwagi na charakter tych uchybień i ich następstwa - miało istotny wpływ na treść

wyroku.

Rację ma autor kasacji wskazując, że naruszenia (uchybienia) przepisów

postępowania i prawa materialnego wynikały w istocie z niedostrzeżenia braku

przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku prokuratora o wydanie na

posiedzeniu wyroku skazującego i w konsekwencji przedwczesnego zaakceptowania

przez sąd wniosku i orzeczenia uzgodnionych z oskarżonym kar i innych środków

przewidzianych za zarzucony występek. Sąd orzekający in merito wydając wyrok

skazujący wymierzył oskarżonemu D.Ś. karę pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania, pomimo braku spełnienia określonej w art. 69 § 1 k.k.

przesłanki, aby sprawca w czasie popełnienia przestępstwa podlegającego osądowi

nie był prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności.

Sąd pierwszej instancji, uznając D.Ś. za winnego popełnienia zarzucanego

występku z art. 244 k.k., podzielił proponowane przez prokuratora we wniosku

III KK 142/26

4

rozstrzygnięcia, zgodne z treścią porozumienia, jakie w dniu 18 listopada 2025 r.

oskarżyciel publiczny zawarł z D.Ś. (por. protokół przesłuchania podejrzanego k. 15

i wniosek o dobrowolne poddanie się karze bez przeprowadzenia rozprawy k. 20 akt

sprawy II K 552/25), nie dokonując przy tym prawidłowej weryfikacji wniosku

prokuratora pod kątem ustalenia, czy uzgodniona z D.Ś. kara jest zgodna z treścią

dyspozycji przepisu art. 69 § 1 k.k. Przepis ten wymienia ustawowe przesłanki,

których spełnienie jest obligatoryjne do zastosowania instytucji warunkowego

zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Co istotne -

wszystkie warunki wskazane w dyspozycji przy art. 69 § 1 k.k. muszą zostać

spełnione łącznie. Jedną z tych przesłanek jest obowiązek, aby sprawca w czasie

popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Warunek

braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności w analizowanej sprawie

nie został jednak spełniony. Z załączonych do akt sprawy II K 552/25 danych

Krajowego Rejestru Karnego z dnia 17 listopada 2025 r. (k. 13-14) wynika bowiem,

że w czasie popełnienia czynu objętego niniejszym postępowaniem D.Ś. był już

prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania, co nastąpiło na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia

11 października 2023 r., sygn. akt II K 265/23, na podstawie którego D.Ś. został

uznany za winnego popełnienia czynu art. 158 § 1 k.k. i skazany na karę 10 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat

próby, a ponadto orzeczono wobec niego dozór kuratora, zobowiązano do

przeproszenia pokrzywdzonego oraz orzeczono nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego

w kwocie 3.000 zł. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu 19 października

2023 r. Konkludując, zarówno w dacie popełnienia zarzucanego oskarżonemu

przestępstwa z art. 244 k.k. (tj. w dniu 17 września 2025 r.), jak i w dacie wyrokowania

przez Sąd Rejonowy w Myśliborzu w sprawie o sygn. akt II K 552/25 (tj. w dniu 27

stycznia 2026 r.), D.Ś. był już osobą uprzednio skazaną na karę pozbawienia

wolności, a nadto pozostawał w okresie próby, o czym Sąd orzekający in merito miał

wiedzę bowiem był w posiadaniu ww. informacji o uprzedniej karalności oskarżonego.

Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, które mogą nastręczać trudności w

stosowaniu instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia

wolności dotyczą pytania, czy brak możliwości zastosowania art. 69 § 1 k.k. obejmuje

III KK 142/26

5

jedynie przypadki skazania na karę "bezwarunkowego" pozbawienia wolności czy

również na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Wątpliwości te są zostały jednak w sposób kategoryczny rozwiane przez najwyższą

instancję sądową. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego brzmienie

przepisu art. 69 § 1 k.k. nie stwarza pola alternatywnych interpretacji: ustanowiony w

art. 69 § 1 k.k. warunek zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia

wykonania kary pozbawienia wolności, tj. brak skazania na "karę pozbawienia

wolności", rozumieć należy jako obejmujący zarówno skazanie na karę

bezwarunkowego pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26

października 2020 r., sygn. IV KK 734/19, SIP «Lex» nr 3077385, z dnia 12 marca

2019 r., sygn. V KK 103/18, SIP «Lex» nr 2642114; z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. II

KK 290/18 SIP «Lex» nr 2622995).

Akceptując wadliwy wniosek prokuratora o wydanie na posiedzeniu wyroku

skazującego, zawierający błędne wskazanie wymiaru kary pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania - zaproponowane przez prokuratora, a

zaaprobowane przez oskarżonego i wymierzając oskarżonemu D.Ś. uznanemu za

winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa - karę 6 miesięcy pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na roczny okres próby, sąd

meriti dopuścił się w konsekwencji rażącego naruszenia przepisu prawa karnego

materialnego, tj. obrazy art. 69 § 1 k.k., które miało istotny wpływ na zaskarżone

orzeczenie. Przyjęte przez Sąd Rejonowy w Myśliborzu w wyroku z dnia 27 stycznia

2026 r. rozstrzygnięcie w zakresie zastosowania wobec skazanego środka

probacyjnego było zatem niedopuszczalne z mocy prawa z uwagi na istnienie

przeszkody do wydania orzeczenia tej treści w zakresie warunkowego zawieszenia

wykonania kary pozbawienia wolności. Wobec D.Ś. bezpodstawnie zastosowano

dobrodziejstwo instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia

wolności, która to kara wina zostać orzeczona jako bezwzględna. W tej sytuacji jako

oczywisty jawi się wpływ stwierdzonych, opisanych powyżej, niewątpliwie rażących,

naruszeń przez Sąd Rejonowy w Myśliborzu prawa (procesowego i materialnego) na

treść zaskarżonego wyroku.

III KK 142/26

6

Dostrzeżenie tych zaszłości skutkowało koniecznością uwzględnienia kasacji,

a tym samym i uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Myśliborzu z

dnia 27 stycznia 2026 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temuż

sądowi, który winien dokonać ponownej, wnikliwej kontroli wniosku prokuratora o

skazanie bez rozprawy, w szczególności mając w polu widzenia powyższe

spostrzeżenia. Zaistniałe uchybienia obciążają wyrok Sądu Rejonowego, co wynika

ze specyfiki postępowania wszczętego w trybie konsensualnym, w którym jedynie

zgodna wola stron, będąca efektem dokonania określonych ustaleń co do charakteru

represji karnej, może zdecydować o wymiarze kary i środków karnych. Brak jest

podstaw dla dokonania oceny czy strony postępowania, w przypadku zobowiązania

ich do zmiany stanowiska w trybie art. 343 § 3 k.p.k., zmodyfikowałyby odpowiednio

swoją propozycję, czy raczej skłonne byłyby do zaprezentowania rozbieżnych

stanowisk, co prowadziłoby do konieczności zrezygnowania z rozstrzygnięcia sprawy

w trybie konsensualnym i wymagałoby przeprowadzenia rozprawy. Dlatego za

zasadne należało uznać skierowanie nadzwyczajnego środka odwoławczego

przeciwko całemu wyrokowi sądu meriti.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak wyroku.

Antoni Bojańczyk

Zbigniew Kapiński

Adam Roch

[WB]

[r.g.]