Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
III KK 16/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział III
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
11 marca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Zakaz jazdy ograniczony do ruchu lądowego w sprawie kierowcy. SN uchylił wyrok

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

Prokurator Generalny w kasacji zarzucił, że sąd, skazując C.K. za czyn z art. 244 k.k. na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy, orzekł zakaz prowadzenia pojazdów ograniczony do ruchu lądowego, choć przepis tego nie przewidywał.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie skontrolował prawidłowo wniosku prokuratora, a zakaz z art. 42 § 1a pkt 2 k.k. obowiązujący do 28 stycznia 2026 r. obejmował także ruch wodny i powietrzny.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Lesku z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt VI K 176/24, i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Dlaczego

Zakaz prowadzenia pojazdów w ruchu lądowym nie mógł być orzeczony, bo art. 42 § 1a pkt 2 k.k. nie pozwalał ograniczyć zakazu do jednej strefy ruchu. Sąd niewłaściwie kontrolował wniosek prokuratora, a w ponownym postępowaniu trzeba uwzględnić zakaz retroaktywności.

Więcej o sprawie

Oskarżony C.K. przyjął wniosek o skazanie bez rozprawy, a Sąd Rejonowy w Lesku wymierzył mu 150 stawek dziennych grzywny po 20 zł. Kasację na jego niekorzyść wniósł Prokurator Generalny.

Zgodnie bowiem z treścią wskazanego przepisu sąd powinien orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział III
Sygnatura
III KK 16/26

Treść orzeczenia

III KK 16/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Piotr Mirek (przewodniczący)

SSN Barbara Skoczkowska

SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie C.K.

skazanego za czyn z art. 244 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 marca 2026 r.

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego,

od wyroku Sądu Rejonowego w Lesku, Zamiejscowy Wydział VI Karny z siedzibą

w Ustrzykach Dolnych

z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt VI K 176/24,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w Lesku, Zamiejscowy Wydział VI Karny z siedzibą

w Ustrzykach Dolnych, do ponownego rozpoznania.

Barbara Skoczkowska

Piotr Mirek

Paweł Wiliński

Uzasadnienie

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesku, Zamiejscowy Wydział VI Karny z

siedzibą w Ustrzykach Dolnych, z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt VI K 176/24,

III KK 16/26

2

wydanym po uwzględnieniu wniosku o skazanie bez przeprowadzania rozprawy,

uznano oskarżonego C.K. za winnego czynu z art. 244 k.k., za który wymierzono mu

karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki

dziennej na kwotę 20 zł. Na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k.

orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat. Orzeczono nadto

świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 zł.

Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając

go w całości, na niekorzyść oskarżonego C.K. i zarzucając:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

procesowego - art. 343 § 3, 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na

uwzględnieniu wadliwie sformułowanego wniosku prokuratora o skazanie C.K.

za czyn z art. 244 k.k. bez przeprowadzania rozprawy i wydanie na posiedzeniu

wyroku zgodnego z tym wnioskiem, w następstwie czego doszło do rażącej

obrazy prawa materialnego - art. 42 § 1a pkt 2 k.k. poprzez orzeczenie wobec

ww. oskarżonego środka karnego w postaci 2-letniego zakazu prowadzenia

wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, mimo że wskazany

przepis nie przewiduje możliwości ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów

do poszczególnych stref ruchu bowiem obejmuje swoim zakresem także ruch

wodny i powietrzny”.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lesku, Zamiejscowy Wydział

VI Karny z siedzibą w Ustrzykach Dolnych, do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Podniesione w kasacji uchybienie znajduje potwierdzenie w treści

zaskarżonego wyroku, którym wymierzono skazanemu – zgodnie z brzmieniem

wniosku o skazanie bez przeprowadzania rozprawy - środek karny w postaci zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat,

III KK 16/26

3

podczas gdy treść art. 42 § 1a pkt 2 k.k. (obowiązującego do dn. 28 stycznia 2026 r.)

nie przewidywała możliwości ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów do

poszczególnych stref ruchu (tu: lądowego), bowiem obejmowała swoim zakresem

także ruch wodny i powietrzny.

Sąd Rejonowy w Lesku nie dokonał prawidłowej kontroli wniosku prokuratora

złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., przez co nie dostrzegł, że w zakresie

wnoszącym o orzeczenie w stosunku do C.K. środka karnego w postaci 2-letniego

zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym,

propozycja oskarżyciela publicznego naruszała art. 42 § 1a pkt 2 k.k. Zgodnie

bowiem z treścią wskazanego przepisu sąd powinien orzec zakaz prowadzenia

wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w

art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu

prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenie

o środku karnym jest więc dotknięte rażącą obrazą przepisów postępowania, której

istotny wpływ na treść wyroku jest oczywisty, jako że prawidłowe zastosowanie

wymienionego przepisu skutkowałoby orzeczeniem wobec skazanego zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez ograniczenia tego zakazu do

określonej strefy ruchu. Z tych też względów, nadto mając na względzie fakt, że

wydany w tej sprawie wyrok zapadł w wyniku uwzględnienia wniosku skazanego o

skazanie bez przeprowadzania rozprawy, należało uchylić zaskarżony wyrok w

całości i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu, w celu dokonania stosownych uzgodnień co do odpowiedniej części

wniosku dotkniętej uchybieniem.

Dostrzec przy tym trzeba, że od 29 stycznia 2026 r. zmieniono przepis art.

42 § 1a, w tym m.in. z jego treści wyeliminowano występek z art. 244 k.k., do którego

odwołanie wprowadzono z kolei w treści art. 42 § 3 k.k., przewidującego obligatoryjne

dożywotnie orzeczenie tego środka. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd meriti

będzie zatem zobligowany do rozstrzygnięcia wniosku z uwzględnieniem zakazu

retroaktywności (art. 4 § 1 k.k.) oraz obowiązku zaliczenia na poczet środka karnego

dotychczasowego okresu jego efektywnego wykonywania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

III KK 16/26

4

Barbara Skoczkowska

Piotr Mirek

Paweł Wiliński

[WB]

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.