Sąd Najwyższy oddalił kasację pełnomocnika J. B. w sporze o zadośćuczynienie za areszt

Pełnomocnik J. B. wystąpił z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa na

rzecz wnioskodawcy 1.000.000 złotych zadośćuczynienia i 200.000 złotych

odszkodowania, w odniesieniu do obu kwot wraz odsetkami od daty złożenia

wniosku, tj. od 5 lipca 2023 r., do dnia zapłaty, za stosowane wobec wnioskodawcy

III KK 170/26

2

środki zapobiegawcze w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w

Szczecinie o sygnaturze III K 29/06.

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 225 r., sygn. akt III Ko 162/24, Sąd Okręgowy w

Krakowie:

1. na mocy art. 552 § 4 k.p.k. zasądził od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu

Apelacyjnego w Szczecinie – na rzecz J. B. 260.000 złotych tytułem

zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wskutek niewątpliwie niesłusznego

tymczasowego aresztowania w sprawie o sygn. akt III K 59/18 (poprzednio

III K 29/06) wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia

uprawomocnienia się wyroku;

2. oddalił żądanie w pozostałej części;

3. rozstrzygnął o kosztach.

Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją pełnomocnika wnioskodawcy w

części tj. w pkt I i II z wnioskiem „o zmianę wyroku w części poprzez zwiększenie

kwoty zadośćuczynienia do 1.000.000 zł oraz zasądzenie odszkodowania w kwocie

200.000 zł oraz zasądzenie odsetek od tych kwot od daty wytoczenia sprawy do

dnia zapłaty”.

Skarżący zarzucił wyrokowi:

„błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wnioskodawca nie

wykazał, że przed aresztowaniem pracował jak również nie wykazał wysokości

utraconego dochodu podczas gdy prawidłowe ustalenia prowadzą do odmiennego

wniosku;

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wnioskodawca nie

wykazał pogorszenia stanu zdrowia w trakcie pobytu w areszcie podczas gdy

prawidłowe ustalenia prowadzą do odmiennego wniosku;

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wnioskodawca nie

wykazał aby uniemożliwiono mu kontakty z żoną podczas gdy prawidłowe ustalenia

prowadzą do odmiennego wniosku;

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że niedogodności jakich

doznał wnioskodawca były typowe podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne

prowadzą do odmiennego wniosku tym bardziej, że w trakcie osadzenia jego córka

III KK 170/26

3

oraz chrzestna miała ślub jak również wnioskodawca był aresztowany w Szczecinie

co wiązało się ze znacznymi niedogodnościami dla osób go odwiedzających;

obrazę prawa karnego, a to art. 552a k.k. poprzez jego błędną wykładnię i

uznanie, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w zakresie

zastosowanych środków wolnościowych podczas gdy prawidłowa wykładnia

prowadzi do odmiennego wniosku;

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że odsetki powinny być

zasądzone od daty wyrokowania podczas gdy prawidłowe ustalenia prowadzą do

wniosku, że powinny być zasądzone od daty wytoczenia sporu”.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Sąd Apelacyjny w Krakowie,

wyrokiem z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt II AKa 165/25, utrzymał w mocy

zaskarżone orzeczenie.

W kasacji od całości tego wyroku, pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił:

„rażące naruszenie prawa, które mgło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a

to art. 552 § 1 k.p.k. w zw. z art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i

uznanie, że podjęcie pracy przez wnioskodawcę niezwłocznie po uchyleniu aresztu

nie uprawdopodabnia, że wnioskodawca nie podjąłby jej wcześniej podczas gdy

prawidłowa wykładnia prowadzi do odmiennego wniosku;

rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia a

to art. 457 § 3 k.k.. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie polegające

na braku należytego uzasadnienia wyroku w zakresie rozpoznania zarzutu, iż

aresztowanie wnioskodawcy kilkaset kilometrów od rodziny nie wiązało się z

niedogodnościami dla niego ale dla osób go odwiedzających podczas gdy

prawidłowe zastosowanie tego przepisu prowadzi do odmiennych wniosków”.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o zmianę wyroku

„poprzez zwiększenie zadośćuczynienia do 1 000 000 zł oraz zasądzenie

odszkodowania w kwocie 200 000 zł oraz zasądzenie odsetek od tych kwot od daty

wytoczenia powództwa do dnia zapłaty”.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

III KK 170/26

4

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że kasacja pełnomocnika

wnioskodawcy w rażący sposób odbiega od wymagań, którym winien odpowiadać

ten nadzwyczajny środek zaskarżenia. Przypomnieć należy, że kasacja służy od

kończącego postępowanie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. Oznacza

to, że – co do zasady – podnoszone w niej zarzuty winny wskazywać na

uchybienia, do których doszło w fazie postępowania odwoławczego. Podstawę

kasacji stanowić winny zarzuty wskazujące na zaistnienie bezwzględnych przyczyn

uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 k.p.k. albo inna rażąca obraza prawa, która

mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Ponadto, stosownie do art. 537

k.p.k., Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy oddala kasację albo uchyla

zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania

właściwemu sądowi albo umarza postępowanie, a jeżeli skazanie jest oczywiście

niesłuszne – uniewinnia oskarżonego. Jest oczywiste, że zważywszy na przedmiot

sprawy, wydanie orzeczenia reformatoryjnego nie mogło mieć miejsca. Tymczasem

skarżący we wnioskach kasacji domaga się zmiany wyroku Sadu odwoławczego i

podwyższenia zadośćuczynienia i zasądzenia odszkodowania, a nadto – mimo

braku w tej mierze zarzutu kasacyjnego – także zmiany wyroku w odniesieniu do

określenia początkowego terminu, od którego liczyć należy odsetki. Takie

sformułowanie wniosków kasacyjnych nie jest przypadkowe w tym sensie, że

zarzuty zawarte w nadzwyczajnym środku zaskarżenia oraz ich rozwinięcie

znajdujące się w uzasadnieniu, w istocie nie mają charakteru kasacyjnego.

Postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem kolejnej instancji, a stosownie

do art. 536 k.p.k., Sad Najwyższy rozpoznaje kasację granicach zaskarżenia i

podniesionych zarzutów. Zarzuty podniesione przez skarżącego nie wskazują w

realny sposób na uchybienia Sądu odwoławczego i stanowią jedynie przejaw braku

akceptacji dla skarżonego orzeczenia.

Skarżący nie dostrzega, zarzucając obrazę art. 457 § 3 k.p.k., że zgodnie z art.

537a k.p.k. nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu, że jego

uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 457 § 3 k.p.k. Pomijając tę

kwestię wskazać trzeba, że twierdzenie, iż motywacyjna część wyroku Sądu

Apelacyjnego nie odpowiada prawu jest wręcz nieprawdziwa. W apelacji

kwestionowano generalnie ustalenia faktyczne, nie wskazując nawet, że oparte one

III KK 170/26

5

były na naruszeniu prawa procesowego związanego z dowodzeniem. Tymczasem

Sąd Apelacyjny zbadał i ocenił prawidłowość wyroku Sądu Okręgowego zarówno

na płaszczyźnie prawnej, jak i faktycznej, a swoje stanowisko w tej mierze

uzasadnił obszernie i przekonująco (ostatni akapit uzasadnienia kasacji, w którym

stwierdza się, że „Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie chociaż

formalnie odniosło się do tych zarzutów to jednak nastąpiło to w sposób

nieprzekonujący a uzasadnienie jedynie pozoruje rzetelne odniesienie się do

wszystkich zarzutów” odrywa się od realiów sprawy i jest wręcz nielojalny.

Całkowicie bezzasadny jest także zarzut obraz przepisów art. 552 § 1 k.p.k. i

art. 361 § 1 i 2 k.c. Skarżący utrzymuje, że obrazy tych przepisów miało dojść przez

ich błędną wykładnię, nie wskazuje jednak, o którą część tych przepisów chodzi,

nie analizuje ich treści, nie próbuje dokonać ich własnej wykładni, bowiem w

rzeczywistości nie o obrazę prawa chodzi, lecz o ustalenia faktyczne, które z

prawidłowego zastosowania tych przepisów miałyby wynikać. Nie jest oczywiście

naruszeniem prawa przez dokonanie błędnej wykładni ustalenie, że w sprawie nie

zaistniała szkoda, ponieważ wnioskodawca nie pracował przed aresztowaniem,

wobec czego brak jest podstaw do przyjęcia, że pracowałby w czasie trwania

izolacji. Kwestii tej poświęcony jest obszerny wywód znajdujący się na stronach 5-6

uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego, a jego prawidłowość nie

może być skuteczne zakwestionowana przez podnoszenie pozornego zarzutu

obrazy prawa.

Kierując się powyższymi uwagami kasację pełnomocnika wnioskodawcy

należało oddalić jako oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 637a k.p.k.

[J.J.]

[a.ł]

III KK 170/26

6