Sąd najwyższy

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2025

r., sygn. akt II K 11/25 uznał A.Z. za winnego popełnienia przestępstw z art. 286 § 1

k.k. in. popełnionych w ramach ciągu przestępstw, za co wymierzył mu karę 2 lat

III KK 208/26

2

pozbawienia wolności (pkt I) oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody (pkt II), a

także rozstrzygnął w przedmiocie kosztów sądowych (pkt III).

Apelację od powyższego wyroku, wywiódł zarówno prokurator – w części

dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść A.Z. – zarzucając jej rażącą

niewspółmierność, jak i obrońca oskarżonego, który pod adresem orzeczenia sądu

pierwszej instancji podniósł zarzuty obrazy prawa materialnego w postaci art. 286 §

1 k.k. oraz rażącej surowości wymierzonej kary.

Po rozpoznaniu powyższych środków zaskarżenia, Sąd Apelacyjny w

Szczecinie, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt II AKa 148/25 zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że jako podstawę zawartych w nim rozstrzygnięć

wskazał przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca

2020 r. oraz podwyższył orzeczoną wobec A.Z. karę pozbawienia wolności do

trzech lat (pkt I), zaś w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy

(pkt II). Wyrok zawierał także rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania

odwoławczego (pkt III-IV).

Od powyższego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, który

podniósł zarzut „rażącego naruszenia prawa w postaci obrazy przepisu art. 286 par.

1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do karnoprawnej oceny zachowania

oskarżonego, konsekwencją czego było przyjęcie, że oskarżony za pomocą

wprowadzenia organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

doprowadził tę Agencję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, pomimo że

środki przeznaczone na dopłaty – płatności w ramach bezpośredniego wsparcia

rolników należne były z samego tylko faktu istnienia nieruchomości rolnej oraz

odpowiedniego rolniczego zagospodarowania nieruchomości rolnej, a tym samym

ich wypłata nie stanowiła niekorzystnego rozporządzenia mieniem, zaś zachowanie

oskarżonego wyczerpywało wyłącznie znamiona czynów zabronionych z art. 297

par. 1 k.k.”. W efekcie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

III KK 208/26

3

Na wstępie zauważyć należy, że ustawodawca przewidując w art. 532 § 1

k.p.k. możliwość wstrzymania w postępowaniu kasacyjnym wykonania

zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od

rozstrzygnięcia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie wskazał przesłanek

podjęcia takiej decyzji. Nie budzi jednak wątpliwości, że decyzja taka będzie

uzasadniona wówczas, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji

spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne

następstwa (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 5 stycznia 2024 r., V KK 396/23;

postanowienie SN z dnia 22 stycznia 2020 r. III KK 5/20; postanowienie SN z dnia

18 listopada 2003 r. IV KK 347/03, OSNwSK 2003, nr 1, poz. 2465). Tego rodzaju

skutek może mieć miejsce zarówno w sytuacji oczywistej zasadności

podniesionych zarzutów kasacyjnych, jak i stwierdzenia przez Sąd Najwyższy z

urzędu – i to jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy – jednej z tzw.

bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., które w

świetle art. 536 k.p.k. winny skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku poza

granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć

należy, że zgodnie z art. 449 § 2 k.p.k., jeżeli postępowanie przygotowawcze

zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie

jednoosobowo, chyba że zaskarżone orzeczenie sąd pierwszej instancji wydał w

innym składzie niż w składzie jednego sędziego. Tymczasem jak wynika z akt

sprawy, Sąd Apelacyjny w Szczecinie procedował w składzie kolegialnym, mimo że

sąd a quo orzekał jednoosobowo, zaś postępowanie przygotowawcze zakończyło

się w formie dochodzenia, a przyjęta w wyroku pierwszonstancyjnym kwalifikacja

prawna przypisanych czynów nie uzasadniałaby prowadzenia tego postępowania w

formie śledztwa. Powyższa okoliczność może wskazywać na zaistnienie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co

w razie jej potwierdzenia winno skutkować uchyleniem wyroku Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie i przekazaniem sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Oczywiście nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia, które zapadnie w

składzie kolegialnym, po szczegółowej analizie akt sprawy, postąpienie takie rysuje

się jako realne.

III KK 208/26

4

Z tych też względów, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

[WB]

[r.g.]